Từ hội nghị AFCC đến bước ngoặt lãnh đạo khu vực
Giáo sư Việt Nam lãnh đạo Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á là sự kiện một chuyên gia tim mạch trong nước được tín nhiệm giữ vai trò Chủ tịch tổ chức tim mạch khu vực, qua đó thể hiện tầm ảnh hưởng mới của tim mạch Việt Nam trong hợp tác nghiên cứu, đào tạo và nâng cao chất lượng điều trị tim mạch Đông Nam Á. Tại Hội nghị Tim mạch Đông Nam Á lần thứ 30 (hội nghị AFCC 2026) diễn ra từ ngày 15 đến 18/10 tại Brunei Darussalam, hơn 700 nhà khoa học, bác sĩ và chuyên gia tim mạch từ khu vực và thế giới đã tham dự. Trong nhiệm kỳ 2025-2027, GS.TS Phạm Mạnh Hùng – Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, Viện trưởng Viện Tim mạch Bệnh viện 19-8 – đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á (AFC). Đây không chỉ là một chức danh danh dự, mà là bước ngoặt khẳng định tiếng nói chuyên môn của Việt Nam trong các quyết sách tim mạch Đông Nam Á.
Gánh nặng tim mạch Đông Nam Á và lý do Việt Nam phải bước lên tuyến đầu
Đông Nam Á với gần 700 triệu dân đang chịu sức ép tim mạch tăng nhanh do già hóa dân số, đô thị hóa, thay đổi lối sống và chênh lệch tiếp cận dịch vụ y tế. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu (GBD 2021) cho thấy năm 2021, 10 quốc gia ASEAN có khoảng 36,8 triệu người mắc bệnh tim mạch, 1,66 triệu ca tử vong và 42,4 triệu năm sống khỏe mạnh bị mất. Số người bệnh đã tăng gần 150% so với năm 1990. Đây không còn là câu chuyện của từng nước, mà là khủng hoảng y tế khu vực. Khi sự khác biệt về kinh tế và năng lực hệ thống y tế tạo ra khoảng cách lớn trong dự phòng, phát hiện sớm và điều trị, việc một giáo sư Việt Nam lãnh đạo AFC là tín hiệu cho thấy khu vực đang tìm kiếm những mô hình, kinh nghiệm thực tế từ các nước có nguồn lực trung bình nhưng biết tổ chức hệ thống tim mạch hiệu quả.
Hội nghị AFCC 2026: sân khấu để chuyên gia tim mạch Việt Nam chia sẻ thay vì chỉ học hỏi
Hội nghị AFCC 2026 kéo dài bốn ngày với gần 40 phiên chuyên đề, hội thảo thực hành và hoạt động nghiên cứu, tập trung vào các tiến bộ trong chẩn đoán, dự phòng và điều trị suy tim, hội chứng mạch vành, bệnh van tim, tăng huyết áp, rối loạn nhịp, hình ảnh học tim mạch, y học chính xác và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Điều đáng nói là Việt Nam không còn xuất hiện với vai trò “người đi học”, mà là đối tác học thuật ngang hàng. Nhiều chuyên gia tim mạch Việt Nam tham gia chủ tọa, báo cáo, thảo luận và phản biện nghiên cứu trong các lĩnh vực tăng huyết áp, tim bẩm sinh, siêu âm tim, bệnh mạch vành và suy tim. Sự hiện diện dày đặc này cho thấy tim mạch Việt Nam đã đủ tự tin chia sẻ kinh nghiệm, đóng góp tri thức và tham gia định hình chuẩn mực điều trị khu vực, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức từ bên ngoài.
Từ diễn đàn khu vực đến lợi ích cụ thể cho người bệnh
Nếu vai trò lãnh đạo chỉ dừng ở hội trường quốc tế thì sẽ vô nghĩa với người bệnh. Thông điệp được GS.TS Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh tại lễ khai mạc là “Sức mạnh của chúng ta nằm ở sự đoàn kết. Tương lai của chúng ta nằm ở sự hợp tác. Và sứ mệnh cuối cùng là mang lại sức khỏe tim mạch tốt hơn cho mọi người dân ASEAN”. Hợp tác khu vực, chia sẻ tri thức và tăng cường năng lực chăm sóc sức khỏe được coi là chìa khóa để giảm tử vong tim mạch. Trong bối cảnh bệnh tim mạch vẫn là gánh nặng lớn, các nước ASEAN cần đẩy mạnh dự phòng, phát hiện sớm, kiểm soát tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và mở rộng tiếp cận điều trị hiệu quả. Với vị thế mới, tim mạch Việt Nam có thêm cơ hội dẫn dắt các chương trình đào tạo nhân lực, nghiên cứu và xây dựng chiến lược dự phòng, trong đó có sáng kiến nâng tỷ lệ kiểm soát huyết áp lên ít nhất 50% vào năm 2030.
Kết luận: Lãnh đạo khu vực là trách nhiệm, không phải huy chương
Việc một giáo sư Việt Nam lãnh đạo Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á là bước ngoặt quan trọng, nhưng ý nghĩa lớn nhất nằm ở trách nhiệm đi kèm. Những năm gần đây, Việt Nam đã triển khai nhiều kỹ thuật tim mạch chuyên sâu như can thiệp động mạch vành phức tạp, thay van động mạch chủ qua ống thông, can thiệp bệnh tim cấu trúc, điều trị rối loạn nhịp và suy tim tiến triển, song song với nghiên cứu, đào tạo và xây dựng hướng dẫn thực hành. Hội nhập quốc tế không chỉ thể hiện bằng việc xuất hiện tại các hội nghị lớn hay giữ ghế chủ tịch, mà phải được đo bằng cải thiện thực chất trong chất lượng chăm sóc và sức khỏe người dân. Nếu Việt Nam tận dụng được vị thế mới để kéo cả khu vực tiến lên trong dự phòng và điều trị, thì chức danh Chủ tịch AFC sẽ trở thành một cột mốc mở đường, không phải đích đến.
