Từ gánh nặng bệnh tật đến vai trò dẫn dắt của Việt Nam
Hội nghị Tim mạch Đông Nam Á lần thứ 30 (AFCC 2026) là hội nghị tim mạch quốc tế quy mô khu vực, nơi các chuyên gia Đông Nam Á và đối tác toàn cầu cùng thảo luận gánh nặng bệnh tim mạch, cập nhật khuyến cáo tim mạch và chia sẻ những điều trị tim mạch mới nhằm tối ưu hóa chăm sóc người bệnh trong bối cảnh dân số già hóa nhanh và hệ thống y tế còn chênh lệch.
Điểm đáng nói nhất của AFCC 2026 không chỉ là con số hơn 700 nhà khoa học, bác sĩ và chuyên gia tham dự tại Brunei Darussalam, mà là việc Việt Nam bước lên vị trí lãnh đạo khu vực. Khi GS.TS Phạm Mạnh Hùng – Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam – đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á (AFC) nhiệm kỳ 2025–2027, thông điệp rất rõ ràng: Việt Nam không còn đứng ngoài cuộc chơi tri thức, mà đang tham gia định hình chương trình nghị sự tim mạch của cả khu vực. Trong bối cảnh năm 2021, 10 quốc gia ASEAN ghi nhận khoảng 36,8 triệu người mắc bệnh tim mạch và 1,66 triệu ca tử vong, việc một quốc gia có thu nhập trung bình như Việt Nam giữ vai trò dẫn dắt cho thấy năng lực chuyên môn đã vượt xa hình dung quen thuộc về “nước đi sau”.
AFCC 2026: Diễn đàn khu vực cho điều trị tim mạch mới
AFCC 2026 không phải một hội nghị tim mạch quốc tế mang tính nghi thức; đây là nơi các chuyên gia Đông Nam Á buộc phải đối diện với thực tế rằng không nước nào có thể tự mình giải quyết gánh nặng tim mạch đang tăng gần 150% so với năm 1990. Việc hội nghị diễn ra trong bốn ngày với gần 40 phiên chuyên đề, hội thảo thực hành và hoạt động nghiên cứu cho thấy khu vực đã chuyển từ trao đổi kinh nghiệm rời rạc sang xây dựng chương trình học thuật bài bản, liên tục.
Nội dung tập trung vào các tiến bộ trong chẩn đoán, dự phòng và điều trị suy tim, hội chứng mạch vành, bệnh van tim, tăng huyết áp, rối loạn nhịp, hình ảnh học tim mạch, y học chính xác và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Đây chính là những mảnh ghép cốt lõi của điều trị tim mạch mới: từ phân tầng nguy cơ bằng dữ liệu lớn đến cá thể hóa phác đồ. Các phiên khoa học phối hợp với Hội Tim mạch châu Âu, Hoa Kỳ và các tổ chức chuyên ngành quốc tế tạo điều kiện để chuyên gia trong khu vực cập nhật kiến thức, trao đổi kinh nghiệm một cách ngang hàng, thay vì chỉ tiếp nhận thụ động.
Cần Thơ: Từ cập nhật khuyến cáo tim mạch đến tối ưu hóa điều trị
Nếu AFCC 2026 cho thấy vai trò của Việt Nam ở tầm khu vực, thì hội nghị tim mạch quốc tế thường niên tại Cần Thơ lại chứng minh năng lực chuyển hóa tri thức ngay trên sân nhà. Ngày 10/10, tại TP Cần Thơ, Bệnh viện Tim Hà Nội phối hợp cùng Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long tổ chức hội nghị với chủ đề “Từ cập nhật khuyến cáo đến tối ưu hóa điều trị”, quy tụ hơn 300 chuyên gia, bác sĩ trong nước và quốc tế. Đây không chỉ là một sự kiện vệ tinh, mà là “phòng thí nghiệm” thực tế cho cách Việt Nam áp dụng khuyến cáo tim mạch toàn cầu vào bối cảnh đồng bằng sông Cửu Long.
Hội nghị gồm 2 phiên khoa học với 10 chuyên đề, đi từ phân tầng nguy cơ, lựa chọn chiến lược điều trị đến quản lý lâu dài sau can thiệp. Các chủ đề nóng như rung nhĩ, nguy cơ đột tử do tim, ngoại tâm thu thất, suy tim phân suất tống máu bảo tồn kèm rung nhĩ, hẹp van động mạch chủ nặng, điều trị chống đông, liệu pháp kháng tiểu cầu kép và kiểm soát nguy cơ tim mạch tồn dư được mổ xẻ dưới góc nhìn “làm sao tối ưu cho bệnh nhân thật, chứ không chỉ đúng theo sách vở”. Việc thực hiện 2 ca can thiệp truyền hình trực tiếp tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long càng nhấn mạnh tinh thần học thuật gắn chặt với thực hành lâm sàng.
Vì sao Việt Nam đang trở thành điểm tựa khoa học của khu vực?
Điểm chung giữa AFCC 2026 và hội nghị tại Cần Thơ là cách Việt Nam đặt mình vào trung tâm mạng lưới tri thức, chứ không đứng ngoài quan sát. Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á được thiết kế để kết nối các hội tim mạch quốc gia, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, đào tạo và nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh. Khi Chủ tịch AFC là một giáo sư Việt Nam, mọi chương trình hợp tác khu vực đều ít nhiều đi qua “bộ lọc” ưu tiên của Việt Nam – từ đào tạo nhân lực đến nghiên cứu đa trung tâm.
Ở chiều ngược lại, hội nghị tại Cần Thơ tạo diễn đàn trao đổi học thuật, cập nhật bằng chứng mới và chia sẻ kinh nghiệm thực hành giữa các chuyên gia tim mạch trong nước, quốc tế với đội ngũ y tế khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Điều này cho thấy Việt Nam không chỉ hướng ra ngoài, mà còn chú ý thu hẹp khoảng cách giữa tuyến trung ương và vùng sâu, vùng xa – một thách thức mà cả Đông Nam Á đều đang đối mặt. Chính khả năng “nói chuyện” được với cả chuyên gia Đông Nam Á lẫn bác sĩ tuyến tỉnh khiến Việt Nam trở thành cầu nối tự nhiên giữa chuẩn mực quốc tế và thực tế lâm sàng khu vực.
Từ hội nghị đến hành động: Cơ hội và trách nhiệm của Việt Nam
Điểm mấu chốt sau chuỗi hội nghị tim mạch quốc tế này là Việt Nam không còn có thể hài lòng với vai trò “đi cùng khu vực”. Khi GS.TS Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh rằng không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết toàn bộ thách thức tim mạch và kêu gọi tăng cường đoàn kết, hợp tác vì mục tiêu chung nâng cao sức khỏe tim mạch cho cộng đồng ASEAN, đó không chỉ là lời kêu gọi mang tính ngoại giao. Đó là cam kết rằng Việt Nam sẽ phải tiếp tục đầu tư cho nghiên cứu, đào tạo và chuẩn hóa điều trị tim mạch mới, nếu muốn giữ vững vị thế lãnh đạo.
Câu hỏi bây giờ không còn là “Việt Nam có đủ năng lực hay không?”, mà là “Việt Nam sẽ dùng vị thế này như thế nào để thay đổi thực hành lâm sàng hằng ngày?”. Từ việc xây dựng các chương trình đào tạo chung trong khu vực, mở rộng mô hình hội nghị có ca can thiệp truyền hình trực tiếp, đến triển khai nghiên cứu đa trung tâm về suy tim, hội chứng mạch vành, rối loạn nhịp và ứng dụng AI trong chẩn đoán – mỗi bước đi đều sẽ quyết định liệu những khuyến cáo tim mạch mới có thực sự đi vào cuộc sống. Nếu làm được, Việt Nam không chỉ là “Chủ tịch trên giấy”, mà sẽ trở thành điểm tựa khoa học cho cả Đông Nam Á trong cuộc chiến với bệnh tim mạch.
