Phòng ngừa bắt đầu từ điều học sinh có thể làm
Phòng chống bạo lực học đường là quá trình giúp học sinh nhận diện nguy cơ, biết cách tránh tình huống mất an toàn, ứng xử phù hợp và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần. Đây không chỉ là việc phổ biến quy định; hiệu quả còn phụ thuộc vào việc các em có thể vận dụng điều đã học ngoài lớp học hay không. Sáng 27/10, Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Công an tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Trường THCS Bến Tre tổ chức chương trình tuyên truyền phòng, chống vi phạm pháp luật trong trường học năm 2026. Chương trình có 1.226 học sinh khối 8 và 9 tham dự. Quy mô đông đòi hỏi nội dung phải dễ tiếp cận, nhưng điểm đáng chú ý hơn là cách gắn kiến thức với tình huống thực tế. Tuyên truyền trong trường học có giá trị khi học sinh không chỉ nghe cảnh báo mà còn biết mình nên làm gì tiếp theo.
Trang bị kỹ năng tự bảo vệ qua tình huống cụ thể
Tại Trường THCS Bến Tre, báo cáo viên triển khai năm chuyên đề: phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, mua bán người, vi phạm pháp luật và lừa đảo trực tuyến, cùng an toàn thoát nạn và tái hòa nhập cộng đồng. Cách tiếp cận này đặt bạo lực trong một bức tranh rộng hơn về an toàn của trẻ, thay vì xem đó là vấn đề tách biệt. Qua tình huống thực tế và hỏi đáp tương tác, học sinh được hướng dẫn nhận diện nguy cơ, chủ động phòng tránh, ứng xử phù hợp và tìm người hỗ trợ khi gặp nguy hiểm. Năm gian hàng trải nghiệm cũng tạo cơ hội để các em vận dụng kiến thức. Đây là điểm mạnh của hướng tiếp cận dựa trên kỹ năng tự bảo vệ: học sinh có thêm lựa chọn hành động cụ thể, không chỉ được nhắc rằng bạo lực là sai. Dịp này, chương trình trao 10 suất học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Từ nhận diện bạo lực đến tạo hình ảnh tích cực
Ở chương trình do Công an xã Cuôr Đăng phối hợp với nhà trường tổ chức, học sinh được cung cấp kiến thức về các hình thức, nguyên nhân, dấu hiệu và hệ lụy của bạo lực học đường. Bên cạnh hướng dẫn xử lý tình huống và phổ biến quy định pháp luật, chương trình dùng tiểu phẩm để đưa thông điệp vào những cảnh huống gần gũi. Bốn đội đại diện học sinh các khối 10, 11 và 12 tranh tài; ban tổ chức trao một giải Nhất, một giải Nhì, một giải Ba và một giải khuyến khích. Hình thức sân khấu hóa khiến học sinh không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn phải diễn giải vấn đề qua vai diễn và lựa chọn của nhân vật. So với buổi tuyên truyền tập trung vào nhiều nguy cơ, cách làm này thu hẹp trọng tâm vào bạo lực học đường và khuyến khích học sinh cùng thể hiện thông điệp nói không với bạo lực.
Hai hướng bổ trợ cho môi trường học đường an toàn
Hai chương trình có chung mục tiêu: giúp học sinh phòng tránh bạo lực, hiểu hệ quả và biết cách ứng xử khi tình huống phát sinh. Khác biệt nằm ở trọng tâm truyền thông. Chương trình tại Trường THCS Bến Tre ưu tiên kỹ năng nhận diện nguy cơ và tìm kiếm hỗ trợ, đồng thời bao quát nhiều chủ đề an toàn; hoạt động ở Cuôr Đăng dùng thi tiểu phẩm để biến kiến thức pháp luật và tình huống thực tế thành thông điệp do học sinh trình bày. Một hướng giúp các em biết cách tự bảo vệ, hướng kia tạo không gian để tập thể cùng nhìn nhận hành vi và hậu quả. Không nên xem hai cách làm là lựa chọn thay thế nhau: kỹ năng cá nhân sẽ vững hơn khi được nâng đỡ bởi văn hóa ứng xử học đường tôn trọng và không dung thứ bạo lực. Kết hợp truyền đạt rõ ràng với sự tham gia chủ động của học sinh là hướng thuyết phục hơn cho công tác phòng ngừa.
