Hoàn tiền là bước xử lý cần thiết
Quỹ cha mẹ học sinh là khoản kinh phí do phụ huynh tự nguyện đóng góp để phục vụ hoạt động của ban đại diện, không phải khoản thu bắt buộc do nhà trường ấn định. Vì vậy, khi cách thu bị phản ánh là cào bằng hoặc không phù hợp quy định, yêu cầu hoàn trả và công khai xử lý là phản hồi cần có, chứ chưa phải dấu chấm hết cho trách nhiệm giải trình. Trường Tiểu học Cầu Giấy A và THPT Nhân Chính đều yêu cầu ban đại diện cha mẹ học sinh các lớp trả lại toàn bộ khoản quỹ đã thu cho những phụ huynh đã đóng. Cầu Giấy A còn yêu cầu các lớp báo cáo bằng văn bản về việc hoàn trả; THPT Nhân Chính cho biết đến ngày 7/11/2026, toàn bộ các lớp đã hoàn thành việc trả lại kinh phí. Đây là kết quả cụ thể giúp phụ huynh nhận lại tiền, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về cách khoản thu được thông qua và giám sát ngay từ đầu.

Những phản ánh cho thấy vì sao phải rà soát
Các phản ánh khoản thu ở hai trường nêu những cách thu và dự chi khiến phụ huynh lo ngại. Tại Cầu Giấy A, phản ánh đề cập dự chi quỹ lớp 51.871.000 đồng cho cả năm, khoản quỹ trường 100.000 đồng mỗi học sinh và việc tạm thu 500.000 đồng mỗi em theo hình thức cào bằng. Với THPT Nhân Chính, phụ huynh phản ánh mức thu 3.000.000 đồng mỗi học sinh mỗi kỳ, trong đó có khoản thu hộ, cùng dự kiến chi cho đồ dùng và sơn sửa lớp. Đây là nội dung phản ánh, không nên mặc nhiên xem là kết luận vi phạm. Tuy nhiên, một khi cách thu bị đặt dấu hỏi, nhà trường không thể chỉ viện dẫn rằng ban đại diện tự thực hiện. Cần làm rõ khoản nào đã thu, khoản nào đã chi, căn cứ đồng thuận ra sao và ai chịu trách nhiệm theo dõi. Thu quỹ lớp cào bằng có thể biến đóng góp tự nguyện thành áp lực, nhất là khi phụ huynh chưa được thông tin minh bạch.

Chấn chỉnh phải đi xa hơn việc trả tiền
Cầu Giấy A cho biết trường không chỉ đạo hay tham gia thống nhất các khoản thu bị phản ánh, đồng thời yêu cầu hoàn trả kinh phí ở những lớp đã thu và công khai việc trả lại với phụ huynh. THPT Nhân Chính cũng nêu nhà trường không chỉ đạo các khoản thu; ban giám hiệu đã công khai kết quả xử lý, nhắc nhở giáo viên chủ nhiệm và các ban đại diện, rà soát các khối lớp để ngăn tình trạng tương tự. Lãnh đạo hai trường cho biết sẽ chấn chỉnh nghiêm túc trên toàn trường. Việc nhà trường không trực tiếp thu tiền không làm mất đi trách nhiệm giám sát trong phạm vi quản lý. Chấn chỉnh chỉ có ý nghĩa nếu quy trình dự kiến thu, lấy ý kiến phụ huynh, theo dõi chi và xử lý phản ánh được thực hiện thực chất. Nếu chỉ hoàn trả sau khi sự việc bị nêu ra, phụ huynh vẫn phải gánh phần rủi ro và công sức đòi lại khoản đóng góp.
Trách nhiệm xử lý còn thuộc cơ quan quản lý
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận được phản ánh về lạm thu, thu sai quy định trong năm học 2026–2027. Theo thông báo ngày 2/11, Bộ đề nghị chính quyền địa phương chỉ đạo cơ quan giáo dục và chính quyền cấp cơ sở khẩn trương xác minh, xử lý theo thẩm quyền, báo cáo kết quả trong 30 ngày làm việc để tổng hợp và trả lời công dân. Vì thế, hoàn trả quỹ lớp là một phần của việc khắc phục, không thay thế việc xác minh đầy đủ và báo cáo kết quả. Cơ quan quản lý cần theo dõi tiến độ, còn các trường cần lưu hồ sơ, thông báo rõ với phụ huynh và ngăn tái diễn. Khi khoản thu bị phản ánh, tiêu chuẩn đánh giá không chỉ là tiền đã về tay phụ huynh hay chưa, mà còn là quy trình có minh bạch và trách nhiệm có được xác định rõ hay không.
Kết luận: yêu cầu hoàn trả toàn bộ quỹ cha mẹ học sinh đã thu là phản ứng đúng hướng của Cầu Giấy A và THPT Nhân Chính, nhất là khi việc trả lại đã được triển khai đến từng lớp. Nhưng sự việc chỉ được xử lý trọn vẹn khi chấn chỉnh đi kèm giám sát, công khai và xác minh theo yêu cầu của cơ quan quản lý. Đó mới là cách bảo đảm đóng góp của phụ huynh thực sự tự nguyện, đúng mục đích và không trở thành khoản thu mặc định.






