Một giờ học vượt khỏi giới hạn an toàn
Bạo lực với học sinh trong lớp học là hành vi dùng sức mạnh thể chất để trừng phạt hoặc kiểm soát trẻ, xâm phạm sự an toàn và niềm tin mà môi trường giáo dục phải bảo vệ. Vụ việc tại Trường Phổ thông Việt - Hoa ở Cần Thơ cho thấy rủi ro ấy có thể xuất hiện ngay trong một tiết học liên kết.
Khoảng 16 giờ ngày 22/9, giáo viên tiếng Anh P.P, 35 tuổi, quốc tịch Nga, đang dạy lớp 2A2 thì mất kiềm chế khi một số học sinh mất trật tự. Theo kết quả trích xuất camera, ông túm cổ một em, nhấc và kéo một em khác ra khỏi lớp, đồng thời vung tay đánh trúng thêm hai em. Trong bản tường trình, giáo viên thừa nhận đã đánh học sinh và nhận đó là hành vi sai trái.
P.P nói mình quá tải vì lớp ồn ào, học sinh rời chỗ, chạy nhảy và làm gián đoạn giờ học. Lời giải thích ấy giúp tái dựng nguyên nhân ông nêu, nhưng không thể biện minh cho hành vi. Trẻ lớp 2 không có trách nhiệm gánh hậu quả từ việc người lớn mất kiểm soát.
Trung tâm xử lý giáo viên, nhưng quy trình tuyển dụng cần đổi
P.P là giáo viên cơ hữu của Trung tâm Ngoại ngữ Gia Việt, đơn vị ký hợp đồng liên kết dạy tiếng Anh với nhà trường từ năm 2023. Ông có bằng thạc sĩ giảng dạy tiếng Anh và giấy phép lao động; trung tâm cho biết đã đào tạo định hướng khoảng một tuần trước khi bố trí đứng lớp. Tuy nhiên, bằng cấp chuyên môn và một đợt hướng dẫn ngắn không thay thế được năng lực sư phạm, kỹ năng kiểm soát cảm xúc hay khả năng ứng xử với trẻ.
Ngày 23/9, trung tâm họp kỷ luật và chấm dứt hợp đồng với P.P vì vi phạm chuẩn mực sư phạm, đồng thời bố trí giáo viên khác. Giáo viên đã hoàn tất thủ tục xuất cảnh về nước ngày 21/10. Trung tâm cũng thừa nhận thiếu sót, cho biết sẽ bổ sung tiêu chuẩn và đào tạo kỹ năng cho giáo viên, trợ giảng.
Trách nhiệm không dừng ở người trực tiếp gây ra vụ việc. Trợ giảng người Việt có mặt nhưng không kịp can ngăn; phía trung tâm cần xem lại cách tuyển chọn, huấn luyện và bố trí nhân sự hỗ trợ, thay vì xem trợ giảng như người phiên dịch kiêm giữ trật tự mà không chuẩn bị phương án ứng phó.
Nhà trường không thể giao trọn việc giám sát cho đối tác
Nhà trường cho biết trước đây tin vào uy tín của trung tâm, để đối tác tự quyết định giáo viên và chương trình, còn trường chủ yếu theo dõi qua đánh giá cuối kỳ, cuối năm. Trường cũng thừa nhận chưa đặt ra tiêu chuẩn cụ thể cho từng giáo viên được cử đến dạy. Cách phân công ấy để lộ khoảng trống: đơn vị tổ chức lớp có thể không theo sát tiết dạy, trong khi nhà trường vẫn là nơi chịu trách nhiệm trực tiếp về an toàn trường học.
Sau vụ việc, nhà trường yêu cầu giáo viên chủ nhiệm có mặt giám sát các buổi học liên kết. Trường dự kiến tạm dừng chương trình từ ngày 1/11 để rà soát quy trình, yêu cầu rồi lấy ý kiến phụ huynh trước khi quyết định có triển khai lại hay không, theo hình thức nào và với trung tâm nào.
Sở Giáo dục và Đào tạo Cần Thơ yêu cầu nhà trường chấn chỉnh công tác quản lý, giám sát giáo viên, đặc biệt ở các chương trình liên kết. Nhà trường đã cung cấp tài liệu và dữ liệu camera cho công an địa phương phục vụ xác minh, xử lý. Cơ quan giáo dục cũng chỉ đạo thăm hỏi, xin lỗi gia đình và giao giáo viên chủ nhiệm theo dõi tâm lý các em.
An toàn phải được kiểm chứng trong từng tiết học
Vụ giáo viên đánh học sinh này cho thấy xử lý sau sự cố là cần thiết nhưng chưa đủ. Chấm dứt hợp đồng giúp loại người vi phạm khỏi lớp, còn việc tạm dừng chương trình tạo thời gian rà soát; song phụ huynh cần được biết các tiêu chuẩn tuyển dụng, quy trình giám sát và cách phản ứng khi giáo viên có hành vi không phù hợp.
Camera trong trường ghi hình nhưng không thu tiếng, nên sự hiện diện của người lớn trong lớp và cơ chế báo cáo kịp thời càng quan trọng. Nhà trường và trung tâm cần phân định rõ ai kiểm tra hồ sơ, ai quan sát giờ dạy, ai chịu trách nhiệm can thiệp và thông báo cho gia đình. Không thể đặt toàn bộ kỳ vọng vào một trợ giảng chưa được chuẩn bị hoặc vào phản hồi cuối năm.
Kết luận: giáo viên phải chịu trách nhiệm về hành vi bạo lực, trung tâm phải chịu trách nhiệm về nhân sự mình đưa vào trường, còn nhà trường không thể khoán trắng khâu giám sát cho đối tác. Chỉ khi ba tầng trách nhiệm này được thực hiện thường xuyên, an toàn của học sinh mới được bảo vệ trước khi sự cố xảy ra.
