Phòng ngừa phải bắt đầu từ nhận diện nguy cơ
Phòng chống ma túy học đường là việc trang bị cho học sinh kiến thức và kỹ năng nhận diện, từ chối chất gây nghiện, đồng thời giúp người lớn phát hiện sớm nguy cơ và hỗ trợ kịp thời để bảo vệ sức khỏe, việc học và tương lai của các em. Thách thức hiện nay không dừng ở ma túy truyền thống: thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm gây nghiện mới có thiết kế bắt mắt, dễ khơi gợi tò mò, nhất là khi học sinh chưa biết cách nhận diện và từ chối lời mời sử dụng. Ma túy có thể làm tổn hại sức khỏe, ảnh hưởng việc học và tương lai của người dùng. Vì thế, cấm đoán và treo biển cảnh báo là chưa đủ. Trường học cần giúp học sinh nhận diện sản phẩm, hiểu rủi ro sức khỏe, ứng phó với sức ép bạn bè và biết tìm người đáng tin cậy khi gặp tình huống nguy hiểm.
Nghệ An mở rộng tuyên truyền ngoài thuốc lá truyền thống
Ngành giáo dục Nghệ An đang đưa nội dung phòng ngừa thuốc lá điện tử và chất gây nghiện mới vào các hoạt động học tập, thay vì chỉ dựa vào nội quy cấm hút thuốc. Trong giai đoạn 2023–2025, toàn bộ cơ sở giáo dục của tỉnh tổ chức tuyên truyền về Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; nội dung được lồng ghép trong sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, giáo dục kỹ năng sống và hoạt động trải nghiệm. Đây là hướng đi đáng duy trì, bởi kiến thức chỉ có tác dụng khi học sinh biết vận dụng: nhận ra lời mời dễ gây hiểu lầm, kiên quyết từ chối và tìm hỗ trợ. Tỉnh cũng duy trì mô hình trường học không khói thuốc và dự kiến tiếp tục phổ biến pháp luật, phối hợp với ngành y tế, công an, chính quyền địa phương cùng các tổ chức. Truyền thông thường xuyên, phù hợp tâm lý từng lứa tuổi có ý nghĩa hơn những đợt vận động ngắn hạn.
Tập huấn giáo viên để biến kiến thức thành kỹ năng
Hơn 500 giáo viên đã được tập huấn nâng cao năng lực phòng, chống ma túy trong trường học. Hoạt động thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy giai đoạn 2025–2030, nhằm tăng kiến thức, kỹ năng cho học sinh và nâng hiệu quả giáo dục phòng ngừa. Tại lớp tập huấn, giảng viên thuộc lực lượng chuyên trách hướng dẫn nhận diện các loại ma túy hiện nay qua hình ảnh, phân tích tác hại, thủ đoạn của tội phạm và biện pháp phòng ngừa. Giáo viên cũng trao đổi những vướng mắc khi giảng dạy pháp luật, tổ chức tuyên truyền và lựa chọn cách tiếp cận phù hợp với từng lứa tuổi. Bồi dưỡng giáo viên là khoản đầu tư thiết thực: thầy cô gần học sinh, có thể nhận ra thay đổi bất thường và mở cuộc trò chuyện trước khi rủi ro leo thang. Nhưng tập huấn chỉ phát huy giá trị khi kiến thức được đưa vào bài học và tình huống thực tế.
Phối hợp liên tục mới tạo được an toàn trường học
Trong tháng 10/2026, công an xã, phường tại thành phố Cần Thơ tăng cường phối hợp với trường học tuyên truyền về ma túy, bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, an toàn giao thông và sử dụng mạng xã hội an toàn. Công an phường Cái Khế cùng Phòng Cảnh sát hình sự tuyên truyền cho hơn 1.200 cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh tại hai phân hiệu; tại Thạnh Tân, hơn 450 người được tuyên truyền và hơn 450 tờ rơi được phát. Ở Thới Hưng, hoạt động còn đề cập thuốc lá điện tử và phát 1.500 tờ rơi. Những con số cho thấy lực lượng chức năng có thể đưa kiến thức pháp luật đến đông đảo học sinh, nhưng phòng ngừa không thể chỉ trông vào các buổi chuyên đề. Học sinh cần báo cha mẹ, thầy cô hoặc công an khi gặp lời mời dùng chất lạ hay bị nhờ giữ, vận chuyển đồ vật không rõ nội dung. Nhà trường, gia đình và lực lượng chức năng phải duy trì phối hợp thường xuyên, gắn bài học với tình huống đời thực để xây dựng an toàn trường học.
Kết luận, ma túy học đường không thể được ngăn chặn bằng khẩu hiệu hoặc những đợt tuyên truyền rời rạc. Giáo viên cần được trang bị năng lực, học sinh cần kỹ năng tự bảo vệ, còn gia đình và lực lượng công an phải sẵn sàng đồng hành, xử lý dấu hiệu đáng ngờ. Duy trì phối hợp phù hợp từng lứa tuổi và diễn ra quanh năm là nền tảng để trường học an toàn, thân thiện, lành mạnh.
