Đa dạng kênh để ứng phó với biến động
Mạng lưới phân phối tích hợp là cách tổ chức đồng bộ nguồn hàng, kênh bán trong nước, nhà nhập khẩu, hệ thống bán lẻ quốc tế và nền tảng số để đưa sản phẩm tới khách hàng ở nhiều thị trường. Đây không còn là lựa chọn mở rộng đơn thuần: khi nhu cầu, chính sách hoặc tuyến vận chuyển thay đổi, phụ thuộc vào một thị trường hay một lối bán hàng khiến doanh nghiệp dễ bị động. Đa dạng hóa kênh phân phối vì thế cần trở thành một phần trong chiến lược xuất khẩu, thay vì giải pháp tình thế sau khi đơn hàng suy giảm. Bức tranh xuất khẩu cho thấy dư địa và thách thức cùng tồn tại. Trong chín tháng năm 2026, xuất khẩu tăng 24,5%, nhưng xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước chỉ tăng 7,5%; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 80,7% tổng kim ngạch xuất khẩu. Khoảng cách này cho thấy doanh nghiệp Việt cần tăng năng lực tham gia chuỗi cung ứng và xây dựng thêm các kênh tiếp cận người mua.
Nối nguồn hàng trong nước với đầu ra quốc tế
Kết nối thị trường trong nước với mạng lưới phân phối quốc tế nên là trọng tâm của chiến lược xuất khẩu đa kênh. Thị trường nội địa giúp doanh nghiệp củng cố nguồn hàng, mạng lưới cung ứng và uy tín thương hiệu; thị trường nước ngoài mở rộng nhu cầu và tạo động lực nâng năng lực sản xuất. Nếu hai phần này được tổ chức tách rời, doanh nghiệp khó duy trì nguồn cung ổn định hoặc biến sức bán trong nước thành bàn đạp xuất khẩu. Chính sách hỗ trợ cần giúp nhà sản xuất tiếp cận đồng thời nhà phân phối trong nước, nhà nhập khẩu, hệ thống bán lẻ nước ngoài và các nền tảng thương mại điện tử. Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào cũng phù hợp với mọi kênh. Doanh nghiệp cần lựa chọn dựa trên đặc tính hàng hóa, khả năng cung ứng và yêu cầu của từng thị trường. Cách tiếp cận này giúp phân phối hàng Việt gắn với năng lực thực tế, thay vì chạy theo số lượng kênh mà thiếu khả năng đáp ứng.
Thương mại điện tử cần đi cùng logistics
Thương mại điện tử quốc tế mở thêm cơ hội tiếp cận người mua nước ngoài, nhưng việc hiện diện trên nền tảng số không tự động tạo ra một kênh xuất khẩu hiệu quả. Kết quả còn phụ thuộc vào kết nối với hệ thống phân phối, dịch vụ logistics và điều kiện tiếp cận thị trường nhập khẩu. Vì vậy, doanh nghiệp cần xem khâu bán hàng, giao nhận và xử lý sau bán là một chuỗi thống nhất, không phải các việc rời rạc. Với logistics xuyên biên giới, bài toán không chỉ nằm ở vận chuyển hàng xuất khẩu theo lô lớn. Dịch vụ cần đáp ứng cả lô hàng nhỏ, xử lý hàng hoàn trả và kết nối với mạng phân phối ở nước ngoài. Nếu các khâu này thiếu liên thông, doanh nghiệp khó duy trì trải nghiệm giao hàng ổn định và khả năng phục vụ đơn hàng trực tuyến. Hạ tầng logistics vì thế là điều kiện thiết yếu để biến lượt tiếp cận trên mạng thành đơn hàng có thể thực hiện và duy trì.
Thể chế rõ ràng để mở rộng bền vững
Ngày 26/10/2026, TS. Bùi Bá Nghiêm, chuyên viên cao cấp thuộc Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, nêu yêu cầu kết nối đồng bộ thị trường trong nước với mạng lưới phân phối quốc tế, thương mại điện tử xuyên biên giới, thể chế và hạ tầng logistics. Đây là hướng đi hợp lý, nhưng cần được biến thành quy định dễ áp dụng và dịch vụ hỗ trợ thiết thực. Bộ Công Thương đang rà soát các luật về thương mại, quản lý ngoại thương, cạnh tranh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cùng những quy định liên quan đến xuất xứ, thương mại điện tử và logistics. Việc tiếp theo là tổng hợp vướng mắc theo ngành hàng và thị trường, xác định nội dung cần sửa hoặc hướng dẫn bổ sung, cơ quan xử lý và thời hạn dự kiến. Sau đó, nên chọn những chuỗi hàng có nhu cầu thực tế để hỗ trợ kết nối phân phối, xuất khẩu trực tuyến và logistics; đánh giá tiến độ qua thời gian, chi phí tiếp cận thị trường và khả năng duy trì đơn hàng. Mở rộng xuất khẩu chỉ bền vững khi doanh nghiệp có nhiều kênh bán, còn thể chế và hạ tầng đủ sức nối các kênh ấy thành một mạng lưới vận hành được.
