Danh sách thành viên là điểm xuất phát, không phải đích đến
Trung tâm tài chính quốc tế là một hệ sinh thái pháp lý, tài chính và dịch vụ giúp kết nối nhà đầu tư toàn cầu với nhu cầu vốn của nền kinh tế thực. Vì vậy, thước đo của VIFC-HCMC không nằm ở số tên tuổi được công bố, mà ở khả năng biến sự hiện diện của họ thành hoạt động có thể triển khai.
Tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Cơ quan điều hành VIFC-HCMC công bố 10 thành viên đầu tiên, hoạt động trong các lĩnh vực từ đầu tư, tài chính, đô thị, hàng hải và năng lượng đến công nghệ, thanh toán. Danh sách gồm EQuest Capital, Sơn Kim Capital IFC, VinaCapital International Partners, Sài Gòn Marina IFC, Gemadept Holdings, Rovela Pay, REE Energy Finance, Sở giao dịch hàng hóa IFC Việt Nam, AG&P Holding Việt Nam và Keppel Việt Nam.
Đây là bước tiến có ý nghĩa: nhiều nhóm dịch vụ thiết yếu đã có mặt ngay từ đầu. Nhưng tên thành viên và kế hoạch đầu tư vẫn chưa tự tạo ra thị trường. Giá trị của công bố chỉ được kiểm chứng khi doanh nghiệp có thể mở dịch vụ, kết nối đối tác và hoàn tất giao dịch trong khuôn khổ rõ ràng.
Quy chế tiếp nhận quỹ sẽ kiểm tra sức hút thực sự
Bước kế tiếp cần được theo dõi sát là quy trình tiếp nhận quỹ đầu tư và đơn vị quản lý quỹ. Thành phố dự kiến ban hành trong tháng 11 quy chế theo ba cấp độ, hướng tới tương thích với các mô hình ở Singapore, Dubai và Hồng Kông. Đây không nên chỉ là cuộc đua sao chép quy định: nhà đầu tư cần biết tiêu chuẩn gia nhập, phạm vi hoạt động, cơ chế giám sát và cách xử lý rủi ro trước khi đưa vốn vào.
Thiết kế ba cấp độ có thể giúp phân loại chủ thể theo năng lực và hoạt động, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào sự minh bạch và khả năng thực thi. Quy trình quá phức tạp sẽ làm chậm dòng vốn; quy trình thiếu chặt chẽ lại khiến niềm tin và chất lượng thị trường bị tổn hại. Định hướng của Trung tâm tài chính quốc tế là đưa nguồn lực vào các nhu cầu thực như hạ tầng, năng lượng, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo, thay vì giữ vốn trong các tuyên bố hợp tác.
Với người dân và doanh nghiệp, kết quả đáng quan tâm không phải nhãn hiệu của mô hình, mà là các dự án có thêm kênh vốn, dịch vụ tài chính thuận tiện và cơ hội việc làm, sản xuất được mở rộng. Đó mới là cách dòng vốn quốc tế tạo tác động ngoài phạm vi hội nghị.
Ngân hàng và tuân thủ là cửa ngõ của giao dịch
Một trung tâm tài chính không thể hoạt động đúng thiết kế nếu các ngân hàng chưa được cấp phép tham gia. Tiến trình cấp phép vẫn đang diễn ra và chưa có mốc công bố thành viên ngân hàng chính thức. Đây là khoảng trống đáng chú ý: ngân hàng có vai trò kết nối tài khoản vốn, thanh toán và các dịch vụ thiết yếu để cam kết đầu tư chuyển thành giao dịch.
Tuy nhiên, mở cửa không đồng nghĩa nới lỏng kiểm soát. Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh yêu cầu các ngân hàng có quy định nội bộ, tách bạch giao dịch, làm rõ dòng tiền và kiểm soát đúng quy định; đồng thời phải phân định rủi ro giữa tiền gửi ngân hàng thương mại với hoạt động đầu tư có nguy cơ mất vốn. Cơ quan quản lý cho biết vẫn đang nghiên cứu và sẽ có báo cáo chính thức để tháo gỡ vướng mắc.
Cách tiếp cận này là cần thiết, nhưng thời gian xử lý cũng quan trọng không kém. Nếu chuẩn tuân thủ cụ thể và tiến độ cấp phép khó dự đoán, thành viên sẽ khó lập kế hoạch sản phẩm hay thu hút đối tác. Trung tâm chỉ có thể tạo giao dịch thực chất khi quy định vừa bảo vệ hệ thống, vừa đủ rõ để tổ chức tài chính biết mình được làm gì.
Từ kiến nghị đến danh mục giao dịch ưu tiên
Đề xuất của Sovico đặt đúng trọng tâm: hoàn thiện cơ chế, kết nối nguồn vốn quốc tế với nhu cầu của ngành và phát triển dịch vụ tài chính có giá trị gia tăng. Trong lĩnh vực hàng không, doanh nghiệp kiến nghị xem xét cơ chế thuế đối với giao dịch thuê, tài trợ tàu bay, bảo đảm quyền của bên cho thuê theo Công ước Cape Town và thử nghiệm mã hóa tài sản gắn với tàu bay, động cơ trong sandbox có kiểm soát. Điểm đáng giá không chỉ là từng đề xuất, mà là cách gắn cơ chế tài chính với hoạt động kinh tế cụ thể.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu cơ quan điều hành làm việc với từng thành viên, lựa chọn và hoàn thiện danh mục giao dịch ưu tiên có khả năng thực hiện trong tháng 11. Đây là phép thử gần nhất cho năng lực chuyển lời hứa thành việc làm. Danh mục nên có đầu mối chịu trách nhiệm, lộ trình và tiêu chí đánh giá; nếu không, các cuộc họp tiếp theo vẫn có nguy cơ lặp lại những cam kết chung.
VIFC-HCMC đã có thành viên và các hướng đề xuất ban đầu. Giờ đây, chất lượng quy chế tiếp nhận quỹ, tiến độ cấp phép ngân hàng và kỷ luật tuân thủ sẽ quyết định liệu trung tâm chỉ là một điểm đến được công bố hay trở thành hạ tầng tài chính hoạt động. Thành công phải được chứng minh bằng giao dịch minh bạch, vốn đi vào dự án và lợi ích cụ thể cho nền kinh tế.
