Tầm soát chỉ có ý nghĩa khi phụ nữ tiếp cận được
Tầm soát ung thư là hoạt động kiểm tra nhằm nhận diện bệnh hoặc nguy cơ khi chưa xuất hiện triệu chứng rõ rệt, qua đó giúp người bệnh có cơ hội được chăm sóc và điều trị sớm hơn. Hai sáng kiến cộng đồng gần đây cho thấy muốn cải thiện sức khỏe phụ nữ, cần đồng thời giúp họ hiểu vì sao nên đi khám và tạo điều kiện để họ thực sự tiếp cận dịch vụ. Dự án “Vì phụ nữ Việt Nam - không còn nỗi lo ung thư”, do Long Châu cùng các đối tác phát động, hướng đến kết nối nguồn lực, nâng nhận thức và mở rộng cơ hội tầm soát. Trong khi đó, Liên đoàn Lao động tỉnh Sơn La tổ chức khám chuyên sâu, tư vấn và tầm soát ung thư miễn phí cho 150 nữ đoàn viên. Một bên xây nền tảng nhận thức và hành trình chăm sóc, bên kia đưa dịch vụ đến một nhóm phụ nữ cụ thể.
Sự kết hợp này đáng chú ý vì ung thư ở phụ nữ vẫn là gánh nặng lớn: Việt Nam ghi nhận khoảng 97.656 ca mắc mới mỗi năm, còn ung thư vú và ung thư cổ tử cung chiếm 37% số ca mắc mới và 30% số ca tử vong do ung thư ở phụ nữ. Những con số ấy khiến truyền thông không thể dừng ở lời khuyên chung; cần có lối đi rõ ràng từ nhận biết nguy cơ đến khám, sàng lọc và kết nối điều trị.
Long Châu đặt trọng tâm vào nhận thức và hành trình dài hạn
Dự án của Long Châu quy tụ Sở Y tế địa phương, Quỹ Hope Foundation, bệnh viện chuyên khoa, Gene Solutions và tám tập đoàn dược quốc tế. Cách tiếp cận này có ưu thế ở khả năng đưa kiến thức y khoa đến nhiều người, khuyến khích phụ nữ chủ động chăm sóc sức khỏe và kết nối các nguồn lực chuyên môn. Dự án dự kiến xây dựng hành trình từ nhận diện nguy cơ, phòng ngừa, sàng lọc phù hợp đến phát hiện đúng lúc và hỗ trợ tiếp cận điều trị. Sau lễ khởi động, các đơn vị sẽ đẩy mạnh truyền thông, giáo dục sức khỏe trên nhiều nền tảng; hoạt động khám, tầm soát và tư vấn chuyên gia dự kiến triển khai tại địa phương trong thời gian tới.
Thông điệp chỉ có sức nặng khi đi kèm cơ hội cụ thể. Tại lễ phát động, Long Châu trao 3.000 gói khám, tầm soát cho phụ nữ thông qua cơ quan y tế ở TP.HCM, Lâm Đồng và Vĩnh Long. Đây là bước nối cần thiết giữa nâng nhận thức và sử dụng dịch vụ: phụ nữ không chỉ được khuyến khích đi khám mà còn có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ và xét nghiệm. Theo bác sĩ Trần Đặng Ngọc Linh, chủ động phòng ngừa và tầm soát giúp phát hiện bệnh sớm, mở ra cơ hội điều trị hiệu quả hơn.
Sơn La biến lời khuyên thành buổi khám cụ thể
Ở Sơn La, Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức khám chuyên sâu, tư vấn và tầm soát ung thư miễn phí cho 150 nữ đoàn viên. Chương trình diễn ra tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh, dành cho nữ đoàn viên đã lập gia đình và trực tiếp sản xuất tại doanh nghiệp; ưu tiên người có hoàn cảnh khó khăn, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại. Khác với dự án truyền thông diện rộng, hoạt động này đưa phụ nữ đến thẳng cơ sở y tế và cung cấp một đợt kiểm tra cụ thể.
Nội dung khám gồm khám nội tổng quát, mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, các xét nghiệm tầm soát ung thư chuyên sâu, siêu âm và X-quang. Liên đoàn Lao động tỉnh chi trả toàn bộ chi phí gói khám từ nguồn tài chính công đoàn năm 2026. Với người lao động ít có điều kiện sắp xếp thời gian hoặc nguồn lực cho chăm sóc sức khỏe, một chương trình khám ung thư miễn phí như vậy có thể gỡ bớt rào cản trước mắt. Mục tiêu không chỉ là kiểm tra trong một ngày, mà còn giúp đoàn viên nhận biết nguy cơ và chủ động bảo vệ sức khỏe.
Hai hướng tiếp cận cần được nối liền
Hai sáng kiến bổ trợ nhau nhưng không thể thay thế nhau. Truyền thông giúp phụ nữ hiểu nguy cơ, biết khi nào cần tìm tư vấn và duy trì thói quen chăm sóc; khám trực tiếp lại biến nhận thức thành hành động, nhất là với nhóm có ít cơ hội tiếp cận dịch vụ. Nếu thiếu thông tin, phụ nữ có thể trì hoãn việc đi khám. Nếu thiếu dịch vụ thuận tiện, lời khuyên tầm soát khó chuyển thành lượt khám thực tế.
Vì vậy, giá trị lâu dài nằm ở sự tiếp nối: thông tin rõ ràng, dịch vụ phù hợp, tư vấn đáng tin cậy và đường dẫn đến chẩn đoán, điều trị khi cần. Phát hiện ung thư sớm không nên phụ thuộc vào một chiến dịch đơn lẻ hay một buổi khám miễn phí; nó cần trở thành phần thường xuyên của chăm sóc sức khỏe phụ nữ. Long Châu và các đối tác đang thúc đẩy nhận thức, mở rộng cơ hội tầm soát; Sơn La cho thấy cách đưa dịch vụ đến nhóm đoàn viên cụ thể. Kết luận cần rút ra rất rõ: muốn giảm rào cản, phải vừa giúp phụ nữ biết nên làm gì, vừa giúp họ có thể làm điều đó.
