Lời mách về mía dẫn đến đường huyết 18 mmol/L
Mía và tiểu đường là sự kết hợp cần được cân nhắc thận trọng: mía chứa nhiều đường, không chữa khỏi đái tháo đường và không thể thay thế thuốc hay phác đồ điều trị do bác sĩ chỉ định. Ca bệnh của một người đàn ông 66 tuổi cho thấy tin truyền miệng có thể đẩy người bệnh vào rủi ro. Sau khi đọc thông tin trên mạng xã hội cho rằng ăn mía, uống nước mía giúp chữa bệnh, ông thay đổi chế độ ăn và ngày nào cũng ăn một cây mía. Không lâu sau, ông bị tê người, nói khó; xét nghiệm ghi nhận đường huyết 18 mmol/L. ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam, cho biết mía có hàm lượng đường cao và không có tác dụng thay thế thuốc điều trị đái tháo đường. Đây không phải câu chuyện chứng minh riêng mía gây ra mọi triệu chứng, nhưng là lời cảnh báo rõ ràng: đừng thử nghiệm sức khỏe bằng cách tin vào lời hứa chữa bệnh chưa được kiểm chứng.
Mía không phải thuốc, ăn nhiều có thể khó kiểm soát đường huyết
Một cây mía nặng khoảng 120–180 g được ước tính chứa lượng đường tương đương 24–36 thìa cà phê, tùy loại mía và cách tính. Vì vậy, xem mía như một phương pháp chữa bệnh không chỉ khiến người mắc đái tháo đường hiểu sai bản chất điều trị; ăn hoặc uống nước mía thường xuyên, nhất là với lượng lớn, còn có thể khiến việc kiểm soát đường huyết khó khăn hơn. Người bệnh cần theo dõi lượng đường và carbohydrate trong khẩu phần, duy trì thuốc theo chỉ định, đồng thời kết hợp dinh dưỡng hợp lý và hoạt động thể lực phù hợp. Chế độ ăn tiểu đường không phải một mẹo đơn lẻ hay danh sách thực phẩm được đồn là có thể chữa bệnh. Trước khi thay đổi đáng kể khẩu phần, hãy hỏi bác sĩ đang theo dõi mình để được tư vấn phù hợp với tình trạng sức khỏe và phác đồ hiện tại.
Tê yếu, nói khó đột ngột cần được xử trí khẩn cấp
Tê người và nói khó xuất hiện đột ngột không nên được mặc định là do đường huyết cao, cũng không phải tình trạng nên chờ theo dõi tại nhà. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ; gia đình cần gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức. Không tự tìm cách xử trí bằng mía, tự ý điều chỉnh thuốc hay trì hoãn việc đi khám để xem triệu chứng có tự hết hay không. Người mắc đái tháo đường nên hỏi bác sĩ trước về kế hoạch xử trí khi chỉ số đường huyết bất thường và những dấu hiệu nào cần gọi cấp cứu. Sự chuẩn bị này quan trọng hơn những lời khuyên truyền miệng, nhất là khi triệu chứng thay đổi đột ngột hoặc ảnh hưởng đến khả năng nói và vận động.
Nhận biết dấu hiệu và kiểm tra nguy cơ đái tháo đường
Một số triệu chứng tiểu đường đáng lưu ý gồm khát nước liên tục, đi tiểu nhiều—đặc biệt vào ban đêm—và ăn nhiều nhưng vẫn sụt cân. Người bệnh cũng có thể mệt mỏi kéo dài, vết thương lâu lành hoặc nhìn mờ. Những dấu hiệu này không tự xác nhận chẩn đoán, nhưng là lý do để kiểm tra đường huyết và trao đổi với nhân viên y tế. Người thừa cân, béo phì, ít vận động, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc có người thân mắc bệnh nên chủ động sàng lọc; người từ 35 tuổi trở lên cũng cần quan tâm kiểm tra, nhất là khi có yếu tố nguy cơ. Năm 2021, khoảng 537 triệu người trưởng thành trên thế giới sống chung với đái tháo đường; con số được dự báo tăng lên 783 triệu vào năm 2045. Ở Việt Nam, ước tính gần 7 triệu người trưởng thành mắc bệnh, tương đương khoảng 6–7%.
Kết luận: đừng đổi phác đồ theo lời đồn
Bài học từ ca bệnh này không phải là người mắc đái tháo đường phải tuyệt đối kiêng mọi thực phẩm, mà là không nên tự thay thuốc hay phác đồ bằng mía hoặc bất kỳ phương pháp chữa bệnh chưa được kiểm chứng nào. Ăn uống cần được điều chỉnh có chủ đích, với lượng đường và carbohydrate phù hợp, dưới sự hướng dẫn của bác sĩ. Nếu muốn thêm hoặc giảm một loại thực phẩm, hãy hỏi người đang điều trị thay vì dựa vào lời mách trên mạng. Và khi xuất hiện tê yếu, nói khó đột ngột, hãy coi đó là tình huống cần cấp cứu, không tự quy kết nguyên nhân cho bệnh tiểu đường.
