Mục tiêu cao, áp lực dồn vào quý cuối
Tăng trưởng kinh tế bền vững là sự gia tăng sản lượng gắn với việc làm, thu nhập và chất lượng sống, thay vì chỉ cải thiện các chỉ số tổng hợp trong ngắn hạn. Sáng 31/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng trình bày trước Quốc hội quyết tâm đạt mức tăng trưởng 10% trong năm 2026, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và kiểm soát lạm phát. Đây là một mục tiêu đầy tham vọng: GDP quý IV cần tăng 12,5% để đưa mức cả năm lên 10%. Con số ấy khiến cách điều hành quan trọng không kém đích đến. Nếu chạy theo sản lượng bằng mọi giá, áp lực giá cả và chất lượng tăng trưởng có thể bị xem nhẹ. Chính phủ vì thế phải vừa thúc đẩy hoạt động kinh tế, vừa bảo đảm người dân cảm nhận được lợi ích qua việc làm, dịch vụ công và an sinh.
Giải ngân nhanh, nhưng phải biến vốn thành năng lực sản xuất
Đầu tư công là động lực tăng trưởng có thể tạo tác động lan tỏa, nhưng chỉ khi vốn chuyển thành công trình hữu ích đúng tiến độ. Đến ngày 29/10/2026, giải ngân đạt trên 720.000 tỷ đồng, tương đương hơn 75% kế hoạch; Chính phủ đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn. Theo tính toán được nêu trước Quốc hội, hoàn thành mục tiêu này có thể đóng góp khoảng 2,5% vào tăng trưởng quý IV và khoảng 1,7% vào tăng trưởng cả năm 2026. Vì vậy, trọng tâm không nên là thúc chi bằng mọi cách, mà là gỡ đúng những nút thắt về thủ tục, đất đai, vật liệu, vốn và thị trường để dự án đủ điều kiện sớm đi vào hoạt động. Trong quý IV, Chính phủ dự kiến bám sát các kịch bản điều hành, hỗ trợ doanh nghiệp và phát huy đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu.
Kiểm soát lạm phát là điều kiện để tăng trưởng có ý nghĩa
Tăng trưởng cao sẽ khó bền nếu giá sinh hoạt làm suy giảm thu nhập thực tế của người dân. Chính phủ đặt mục tiêu kiểm soát lạm phát ở mức 4,5%, trong bối cảnh biến động địa chính trị gây sức ép lên giá năng lượng và nhiều mặt hàng. Từ đầu năm, ngân sách đã dành trên 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu; các biện pháp này, cùng việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, tạo dư địa khoảng 0,07% để kiểm soát lạm phát. Từ tháng 11 đến hết năm 2026, Chính phủ dự kiến dành khoảng 4.000 tỷ đồng để giảm thuế tiêu thụ đối với xăng từ 7% về 0%. Đây là lựa chọn hỗ trợ trước áp lực giá, nhưng cần theo dõi hiệu quả truyền dẫn tới giá bán và tránh để mục tiêu ổn định ngắn hạn che khuất yêu cầu nâng năng suất.
Khơi thông nguồn lực, mở thêm động lực dài hạn
Các đại biểu Quốc hội đã đặt đúng câu hỏi cho giai đoạn sau: làm sao duy trì tăng trưởng mà không phụ thuộc mãi vào những nguồn lực quen thuộc. Tại phiên thảo luận chiều 30/10, ý kiến tại Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu nâng chất lượng tăng trưởng, tăng tính tự chủ và tạo động lực phát triển mới. Đại biểu Nguyễn Thị Lan đề nghị có ưu đãi vượt trội để doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và phát triển sản phẩm công nghiệp chiến lược. Đề xuất xây dựng chuỗi cung ứng trong nước, liên kết doanh nghiệp với viện nghiên cứu và trường đại học cũng hướng tới năng lực tự chủ về nguyên liệu và công nghệ. Chính phủ dự kiến bố trí 103.000 tỷ đồng cho các dự án về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây là hướng đi cần thiết, nhưng thành công phải được đo bằng công nghệ được ứng dụng, sản phẩm có giá trị cao và việc làm bền vững—không chỉ bằng mức vốn đã phân bổ.
Kết luận: tốc độ phải đi cùng sức chống chịu
Thách thức điều hành không nằm riêng ở việc đạt một tỷ lệ tăng trưởng, mà ở khả năng kết hợp ba việc: giải ngân đúng và nhanh, giữ lạm phát trong mục tiêu, và mở rộng năng lực sản xuất trong nước. Hỗ trợ thuế, phí cùng các chương trình y tế, giáo dục và an sinh giúp người dân chia sẻ thành quả phát triển, nhưng không thể thay thế cải cách thể chế hay đầu tư vào công nghệ. Mục tiêu 10% có thể tạo sức ép tích cực để tháo gỡ trì trệ; song nếu chỉ chạy theo tiến độ giải ngân hoặc con số GDP, hiệu quả dài hạn sẽ hạn chế. Kết quả đáng tin cậy hơn là tăng trưởng đi cùng sức mua được bảo vệ, dự án hoàn thành có ích và doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh cao hơn. Đó mới là thước đo cho một chính sách vừa thúc đẩy kinh tế, vừa giữ ổn định đời sống.
