APEC tạo sức ép tiến độ, đồng thời mở ra cơ hội dài hạn
Hạ tầng Phú Quốc phục vụ APEC là hệ thống sân bay, giao thông, hội nghị và dịch vụ được đầu tư để đón sự kiện quốc tế, đồng thời tạo năng lực phát triển du lịch và kinh tế cho đảo sau khi hội nghị kết thúc. Với cách tiếp cận này, những công trình đang mọc lên không nên chỉ được nhìn như một cuộc chạy đua hoàn thành sự kiện: chúng có thể quyết định Phú Quốc có trở thành điểm đến hội họp quanh năm hay không. Ngày 25/10, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn kiểm tra một số công trình đang thi công, làm việc với lãnh đạo tỉnh An Giang và các đơn vị liên quan về việc tháo gỡ khó khăn cho dự án phục vụ APEC 2027. Động lực trước mắt là yêu cầu chuẩn bị cho hội nghị cấp cao; lý do đầu tư có sức nặng hơn nằm ở khả năng sử dụng các công trình trong nhiều năm sau đó. Cơ quan chức năng được yêu cầu bám sát tiến độ và bảo đảm hoàn thành các công trình chậm nhất ngày 30/6/2027.
Sân bay và đường mới sẽ quyết định trải nghiệm đến đảo
Trong các hạng mục đang triển khai, sân bay Phú Quốc và mạng lưới kết nối trên đảo có tác động trực tiếp nhất tới khách đi lại. Cảng hàng không quốc tế được nâng cấp, với mục tiêu phục vụ 24 triệu lượt hành khách mỗi năm trong giai đoạn APEC và hướng tới 50 triệu lượt về dài hạn. Nhà ga T2 có thiết kế mô phỏng đôi cánh phượng hoàng; phần ngoại thất dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026, còn nội thất được lên kế hoạch hoàn tất vào tháng 1/2027. Kết nối mặt đất cũng được tính đến: tuyến cao tốc dài 18 km, rộng 10 làn xe dự kiến nối sân bay với khu vực tổ chức hội nghị, còn một tuyến đường sắt đô thị chạy dọc cao tốc được lên kế hoạch triển khai. Nếu các mắt xích này vận hành ăn khớp, đại biểu và du khách sẽ có thêm lựa chọn di chuyển, còn cư dân có thể hưởng lợi từ kết nối thuận tiện hơn. Nhưng quy mô lớn chỉ tạo giá trị khi đi cùng tổ chức giao thông hiệu quả, tránh để ùn tắc và áp lực xây dựng làm giảm trải nghiệm trên đảo.
Trung tâm hội nghị có thể đổi vai trò du lịch của đảo
Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC là hạt nhân của tham vọng đưa Phú Quốc vào thị trường MICE, tức du lịch kết hợp hội họp, khen thưởng, hội nghị và triển lãm. Công trình có tổng diện tích hơn 157.000 m², gồm bốn tầng cùng 30 phòng họp; phòng tiệc không cột được thiết kế với khẩu độ 81 m và sức chứa 10.000 người. Quy mô này cho phép đảo hướng tới những sự kiện lớn hơn các kỳ nghỉ biển thông thường, nhưng sức chứa chỉ là lợi thế nếu được lấp đầy bằng lịch hội nghị và triển lãm ổn định. Xung quanh tổ hợp, kế hoạch còn có 15 cơ sở lưu trú thuộc các thương hiệu quốc tế và một nhà hát quy mô lớn. Đây là nền tảng để kéo dài thời gian lưu trú, mở rộng chi tiêu sang dịch vụ và giải trí, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào mùa du lịch nghỉ dưỡng. Thách thức là biến những công trình nổi bật thành một hệ sinh thái hoạt động thường xuyên, có sức hút với cả khách doanh nghiệp lẫn khách nghỉ dưỡng.
Diện mạo mới chỉ có ý nghĩa nếu người dân cùng hưởng lợi
Các dự án được kỳ vọng cải thiện khả năng kết nối, giúp Phú Quốc đón thêm đại biểu, du khách và doanh nhân quốc tế, đồng thời nâng năng lực phục vụ du lịch trong dài hạn. Đó là triển vọng đáng kể đối với cư dân và doanh nghiệp địa phương nếu hạ tầng mới giúp việc đi lại thuận tiện hơn, tạo thêm nhu cầu cho lưu trú, vận tải, ăn uống và các dịch vụ du lịch. Tuy vậy, APEC 2027 Phú Quốc sẽ là phép thử về khả năng chuyển một cú hích đầu tư thành tăng trưởng bao trùm. Những công trình phục vụ hội nghị được định hướng tiếp tục khai thác sau sự kiện, thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu ngắn hạn. Vì thế, thước đo thành công không chỉ là kịp tiến độ hay có công trình quy mô lớn, mà còn là mức độ hữu ích của chúng với đời sống trên đảo và khả năng duy trì hoạt động quanh năm. Nếu kết nối, dịch vụ và vận hành theo kịp tốc độ xây dựng, APEC có thể trở thành cột mốc nâng tầm Phú Quốc; nếu không, diện mạo mới sẽ khó chuyển hóa thành lợi ích bền vững.
