Cuộc thi đặt trọng tâm vào năng lực ứng dụng
AI Arena là cuộc thi nơi sinh viên dùng công cụ trí tuệ nhân tạo để phát triển sản phẩm thử nghiệm, giải quyết vấn đề thực tế và thể hiện tư duy thiết kế sản phẩm. Vòng chung kết toàn quốc AI Arena: Viet Nam 2026 diễn ra tại Đại học Quốc gia Hà Nội ngày 3/11, do Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Google tổ chức và Trường Đại học Công nghệ đăng cai. Sự kiện có Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cùng đại diện cơ quan quản lý, trường đại học, chuyên gia công nghệ và đông đảo sinh viên tham dự. Quy mô tuyển chọn khiến cuộc thi đáng chú ý: tám đội vào chung kết từ 351 đội, với gần 900 thành viên thuộc 80 cơ sở giáo dục đại học trên cả nước. Đây không chỉ là dịp trình diễn công nghệ; cuộc thi hướng tới năng lực sinh viên ứng dụng AI, tư duy sản phẩm và khả năng giải quyết những nhu cầu cụ thể. Cách đặt mục tiêu ấy có ý nghĩa hơn việc chỉ đếm số công cụ AI mà thí sinh biết sử dụng.
Thử thách ngắn buộc đội thi ưu tiên đúng việc
Tại chung kết, các đội dùng Google Gemini và Google AI Studio để tạo nguyên mẫu qua ba thử thách độc lập. Trong 15 phút, họ phải làm ứng dụng đề xuất hành trình khám phá Hà Nội theo nhu cầu cá nhân. Thử thách tiếp theo yêu cầu thiết kế trải nghiệm trực quan giúp người chưa biết ô ăn quan hiểu luật mà không cần đọc hướng dẫn. Ở phần cuối, hai đội xuất sắc nhất có 25 phút để xây dựng trò chơi tương tác khám phá văn hóa Việt Nam. Giới hạn thời gian khiến cuộc thi không thưởng cho việc viết mã thật nhanh nếu sản phẩm không giải quyết đúng đề. Các đội phải xác định vấn đề, chọn chức năng cốt lõi, phối hợp công cụ, kiểm tra khả năng vận hành và trình bày hướng phát triển. Những ý tưởng được thể hiện gồm lập lịch trình du lịch thông minh, mô phỏng trò chơi dân gian và số hóa tri thức văn hóa. Đây là bài kiểm tra thực tế về việc biến AI thành một phần hữu ích của sản phẩm, thay vì chỉ là điểm nhấn trình diễn.
Dùng AI tốt phải đi cùng kiểm chứng và trách nhiệm
Thông điệp giáo dục quan trọng nhất của cuộc thi là sinh viên không thể giao toàn bộ suy nghĩ cho công cụ. Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Nguyễn Hoài Sơn nhấn mạnh người học cần biết đặt câu hỏi có giá trị, hiểu nguyên lý công nghệ, kiểm chứng kết quả và chịu trách nhiệm với sản phẩm được AI hỗ trợ tạo ra. Trong một cuộc thi diễn ra trực tiếp, các đội phải liên tục phân tích đề, chọn cách làm và hoàn thiện sản phẩm dưới áp lực thời gian; nhờ vậy, năng lực đánh giá đầu ra được thử thách cùng kỹ năng sử dụng công cụ. Các chuyên gia giám khảo đánh giá cao khả năng kết hợp tư duy kỹ thuật, thiết kế trải nghiệm người dùng và tầm nhìn phát triển sản phẩm. Đại diện Google David Benjamin cũng nhìn nhận sân chơi này có thể mở đường cho sản phẩm AI giải quyết nhu cầu thực tiễn và hình thành dự án khởi nghiệp công nghệ. Với sinh viên ứng dụng AI, bài học đáng giữ lại là công nghệ chỉ có giá trị khi được đặt đúng vấn đề và được kiểm tra cẩn thận.
Từ sân chơi sinh viên đến sản phẩm có hướng đi
Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy liên hệ cuộc thi với dấu mốc đưa ICPC đến Việt Nam khoảng 20 năm trước, khi mô hình đội ba người giải bài toán trong năm giờ giúp nhiều thế hệ rèn tư duy thuật toán, lập trình và phối hợp. AI đang làm thay đổi cách tiếp cận bài toán công nghệ, nên sân chơi mới cần khuyến khích thêm khả năng xác định nhu cầu, tạo nguyên mẫu và đánh giá kết quả. Sau ba vòng thi, đội AIVortex của Swinburne Vietnam giành giải nhất và danh hiệu quán quân. Phần thưởng cho đội vô địch là chuyến khảo sát, học tập tại Singapore. Kết quả này khép lại cuộc thi, nhưng giá trị rộng hơn nằm ở việc đưa các ý tưởng sinh viên ra khỏi phạm vi bài tập: khi người học biết kết hợp kỹ thuật với trải nghiệm người dùng và có trách nhiệm với đầu ra, một dự án trí tuệ nhân tạo mới có cơ hội tiến gần hơn tới ứng dụng thực tế. Đó là tiêu chuẩn đáng kỳ vọng ở các cuộc thi AI tiếp theo.
