Bắt đầu từ việc cần giải quyết
Đô thị thông minh là cách tổ chức quản lý và phục vụ đô thị dựa trên dữ liệu, công nghệ và quy trình phối hợp để xử lý những nhu cầu cụ thể của chính quyền và người dân. Vì thế, thêm một ứng dụng chưa đủ để biến một thành phố thành đô thị thông minh. Ngày 30/10/2026, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Huế tổ chức hội thảo về định hướng xây dựng, vận hành các kịch bản đô thị thông minh. Hội thảo triển khai các mục tiêu trong đề án phát triển giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2045, đồng thời bàn cách kích hoạt dịch vụ trên IOCv2 và Hue-S. Thông điệp đúng đắn nhất là phải hỏi trước: cơ quan cần quản lý việc gì, người dân hay doanh nghiệp đang vướng ở đâu? Các sở, ngành và chính quyền phường, xã được đề nghị rà soát nhu cầu quản lý, điều hành và phục vụ, rồi mới chọn lĩnh vực ưu tiên để xây dựng kịch bản. Trình tự ấy giúp đô thị thông minh Huế gắn với công việc hằng ngày, thay vì chạy theo số lượng dịch vụ được đưa lên mạng.

Dữ liệu phải dùng được, không chỉ được số hóa
Nền tảng số chỉ hữu ích khi dữ liệu đầu vào đủ chính xác, được cập nhật và có thể kết nối. Nếu dữ liệu đô thị bị thiếu, trùng lặp hoặc không thống nhất, một kịch bản dù được thiết kế tốt vẫn khó hỗ trợ điều hành đồng bộ. Số hóa vì thế không nên là cuộc chạy đua đưa hồ sơ lên hệ thống; dữ liệu cần được chuẩn hóa và quản trị theo mục đích khai thác cụ thể. Tại hội thảo, Huế nhấn mạnh việc làm sạch dữ liệu, trong đó có dữ liệu địa chỉ số, để tăng khả năng chia sẻ và sử dụng. Hệ thống bản đồ số hạ tầng trên Hue-S cho phép số hóa, xác minh và phê duyệt dữ liệu theo từng phường, xã; khi được bàn giao, địa phương có thể chủ động cập nhật thông tin thuộc phạm vi quản lý. Đây là nền móng thiết thực hơn một bảng điều khiển bắt mắt. Dữ liệu đáng tin cậy giúp cán bộ có căn cứ ra quyết định và tạo điều kiện để người dân nhận dịch vụ thuận tiện, minh bạch hơn.

Dịch vụ số cần có quy trình và người chịu trách nhiệm
Một dịch vụ không kết thúc ở lúc được thiết kế. Huế đặt ra các bước từ thiết kế, thử nghiệm đến kích hoạt, đồng thời yêu cầu xác định đầu mối phối hợp, lộ trình và cách xử lý vướng mắc. Đây là khác biệt quan trọng giữa quản lý đô thị số với việc chỉ bổ sung ứng dụng: công nghệ phải nằm trong một quy trình có người phụ trách, dữ liệu cập nhật và kết quả được theo dõi. Mục tiêu triển khai trong năm 2026 là mỗi cơ quan cấp sở phấn đấu có ít nhất một dịch vụ đô thị thông minh trên Hue-S, còn mỗi UBND cấp xã triển khai tối thiểu một kịch bản dùng chung cho cấp xã. Con số này tạo động lực hành động, nhưng không nên trở thành cuộc đua đủ chỉ tiêu. Giá trị của mỗi dịch vụ phải được đánh giá qua việc nó giải quyết vấn đề gì và có vận hành ổn định hay không. Sở Khoa học và Công nghệ cùng Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh được đề nghị hỗ trợ kỹ thuật, theo dõi tiến độ và đánh giá hiệu quả. Sự hỗ trợ ấy cần đi cùng trách nhiệm rõ ràng tại từng đơn vị.

Thước đo là hiệu quả phục vụ
Cách làm của Huế cũng phù hợp với bài học từ các mô hình đô thị thông minh khác: công nghệ chỉ phát huy tác dụng khi xuất phát từ bài toán quản lý. Tại TP.HCM, việc thí điểm cấp xã được công bố ngày 11/6, với hai nhóm mô hình đề xuất sau khảo sát hiện trạng hạ tầng, dữ liệu và nhu cầu điều hành. Một số giải pháp kết hợp bản đồ số, camera và trí tuệ nhân tạo để giám sát an ninh, giao thông; nhưng giá trị của chúng vẫn phụ thuộc vào dữ liệu chính xác và quy trình phản ứng phù hợp. Với Huế, thước đo không nên là có bao nhiêu dịch vụ trên Hue-S, mà là cán bộ có nắm tình hình tốt hơn, việc xử lý có nhanh hơn và người dân có bớt phải đi lại, khai báo lặp lại hay không. Thành phố cần tiếp tục hướng dẫn, kiểm tra và điều chỉnh kịch bản theo kết quả thực tế. Khi nhu cầu, dữ liệu và vận hành được đặt đúng thứ tự, công nghệ mới trở thành công cụ quản lý hữu ích, thay vì một lớp giao diện mới phủ lên những quy trình cũ.







