Khoản bổ sung nhỏ hơn nhiều so với quy mô kế hoạch
Giải ngân đầu tư công là quá trình chuyển kế hoạch vốn thành khối lượng công trình được thi công, nghiệm thu và thanh toán, qua đó biến ngân sách thành hạ tầng phục vụ phát triển và đời sống người dân. Hội đồng nhân dân thành phố Quảng Ninh vừa quyết nghị bố trí thêm 133,3 tỷ đồng từ kế hoạch vốn năm 2026 cho 75 dự án thuộc nhiệm vụ chi ngân sách thành phố. Đây là khoản bổ sung có mục tiêu cụ thể, không nên nhầm với toàn bộ quy mô vốn đầu tư Quảng Ninh: đến hết tháng 10, tổng kế hoạch vốn đầu tư công của thành phố là 36.504 tỷ đồng.
Tỷ lệ giải ngân cũng cho thấy bức tranh hai mặt. Lũy kế đến hết tháng 10 đạt 19.040 tỷ đồng, bằng 97,67% chỉ tiêu giải ngân cả năm nhưng mới đạt 58,21% kế hoạch vốn năm 2026 sau điều chỉnh. Vì vậy, khoản vốn mới cần được nhìn như một phần việc bổ sung trong kế hoạch lớn, chứ không phải dấu hiệu cho thấy toàn bộ nhiệm vụ đã gần hoàn tất.
Ưu tiên thanh toán dự án hoàn thành và gỡ mặt bằng
Cách chia vốn cho thấy ưu tiên trước mắt là xử lý những đầu việc có thể xác định rõ: 94,4 tỷ đồng dành cho 73 dự án đã hoàn thành nhưng còn cần vốn hoàn tất; 38,9 tỷ đồng còn lại bố trí cho hai dự án thực hiện giải phóng mặt bằng theo tiến độ triển khai. Trong 75 dự án Quảng Ninh được phân bổ vốn, 52 dự án đã được phê duyệt quyết toán, 21 dự án chưa được phê duyệt quyết toán và hai dự án chuyển tiếp.
Phân loại này giúp nhận diện mục đích sử dụng vốn, nhưng chưa đủ để đánh giá tiến độ từng nhóm: thông tin hiện có không cho biết thời hạn hoàn tất quyết toán của 21 dự án, khối lượng mặt bằng còn vướng ở hai dự án hay thời điểm giải ngân riêng cho từng dự án. Bởi vậy, hiệu quả của quyết định sẽ phụ thuộc vào việc vốn đến đúng công việc và hồ sơ thanh toán được xử lý kịp thời, thay vì chỉ căn cứ vào số dự án có tên trong danh sách.
Đợt nước rút cần biến vốn thành khối lượng thực tế
Trong đợt thi đua “90 ngày đêm tăng tốc, bứt phá” hoàn thành nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, thành phố đang thúc đẩy thi công, giải phóng mặt bằng và thanh toán khối lượng đã hoàn thành. Đây là hướng đi đúng: vốn chỉ tạo tác động khi công trường có tiến độ, mặt bằng được bàn giao và phần việc hoàn tất được nghiệm thu, thanh toán. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 100% chỉ tiêu giải ngân trước ngày 15/12/2026, với khoảng 2.200 tỷ đồng vốn còn lại theo kế hoạch.
Tuy nhiên, số liệu tổng hợp chưa cho biết tỷ lệ giải ngân riêng của 75 dự án hay tiến độ cụ thể của từng nhóm. Vì thế, không thể mặc định khoản bổ sung đồng nghĩa với công trình sẽ sớm hoàn thành hoặc đưa vào sử dụng. Tác động dự kiến là đẩy nhanh việc hoàn tất các dự án đã xong và tháo gỡ bước giải phóng mặt bằng; nếu làm được, hạ tầng có thể sớm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng sống.
Minh bạch tiến độ mới là thước đo thành công
Áp lực cuối năm không chỉ nằm ở mục tiêu giải ngân mà còn ở chất lượng thực hiện. Số liệu đến hết tháng 10 cho thấy kết quả so với chỉ tiêu cả năm khá cao, nhưng khoảng cách với kế hoạch vốn sau điều chỉnh vẫn đáng kể. Muốn đợt tăng tốc có ý nghĩa, thành phố cần theo sát từng dự án: công khai tình trạng quyết toán, tiến độ giải phóng mặt bằng, khối lượng đã nghiệm thu và số vốn thực chi. Đây cũng là cách phân biệt giải ngân thực chất với việc chạy theo tỷ lệ trên báo cáo.
Song song với nhiệm vụ hiện tại, thành phố đang chuẩn bị kế hoạch đầu tư công năm 2027 và kế hoạch trung hạn giai đoạn 2026–2030, với yêu cầu ưu tiên dự án đủ điều kiện triển khai để hạn chế tình trạng vốn chờ dự án. Kết luận, 133,3 tỷ đồng là khoản bổ sung có trọng tâm, nhưng giá trị cuối cùng không nằm ở con số phân bổ: nó phải được chứng minh bằng hồ sơ được xử lý, mặt bằng được bàn giao và công trình thực sự phục vụ người dân.
