Xét tuyển là phương án bổ sung, chưa phải quyết định cuối cùng
Xét tuyển lớp 10 là cách tuyển sinh dựa trên tiêu chí đánh giá hồ sơ học tập thay vì chỉ dựa vào kết quả một kỳ thi, và tại TP.HCM, phương thức này đang được xem xét kết hợp với thi tuyển cho năm học 2027–2028. Thành phố dự kiến mở rộng xét tuyển ở một số trường, nhưng chưa công bố quy định áp dụng chính thức. Đây là hướng đi đáng cân nhắc: một kỳ thi chung vẫn có thể giữ vai trò chính, còn xét tuyển giúp những trường có nguồn tuyển hạn chế hoặc ít cạnh tranh phù hợp hơn với điều kiện thực tế. Tuy nhiên, lợi ích đó chỉ có ý nghĩa nếu tiêu chí được công khai, thống nhất và có thể kiểm chứng. Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết đang rà soát dữ liệu tuyển sinh và điều kiện từng trường, đồng thời đặt yêu cầu công bằng lên trước khi xây dựng phương án.
Ba nhóm trường được đưa vào diện xem xét
Ba nhóm đang được cân nhắc gồm: trường có số đăng ký nguyện vọng 1 ở giai đoạn đầu thấp hơn chỉ tiêu; trường nằm tại khu vực có ít trường THCS; và trường có điểm chuẩn đầu vào thấp trong nhiều năm liên tiếp. Điểm chung là các trường này có thể gặp khó khi tuyển đủ học sinh nếu chỉ dựa vào thi tuyển lớp 10. Đây mới là nhóm đối tượng dự kiến, không đồng nghĩa mọi trường thuộc nhóm sẽ tự động chuyển sang xét tuyển. Các điều kiện cụ thể vẫn cần được phân tích kỹ theo dữ liệu tuyển sinh và thực tế từng trường. Năm trước, thành phố chỉ xét tuyển tại một số cơ sở, trong đó có THPT Võ Thị Sáu ở Côn Đảo, THCS-THPT Thạnh An và Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Bà Rịa - Vũng Tàu. Mở rộng từ phạm vi hẹp này đòi hỏi cách đánh giá đủ minh bạch để phụ huynh hiểu vì sao trường này xét tuyển, trường khác vẫn thi tuyển.
Quy mô học sinh khiến bài toán chỗ học thêm căng
Áp lực lớn nhất đến từ quy mô lứa học sinh sắp vào cấp THPT. Năm học 2026–2027, TP.HCM ước có 210.932 học sinh lớp 9, tăng hơn 40.000 em so với năm trước; đây là nhóm chuẩn bị dự tuyển lớp 10 năm học tiếp theo. Số thí sinh dự thi vào trường công lập được dự báo khoảng 186.000, tăng 35.000 so với năm nay. Trong kỳ tuyển sinh trước, hệ thống trường công lập có hơn 118.000 chỉ tiêu, tương đương khoảng 70% số học sinh tốt nghiệp THCS. Những con số này cho thấy mở rộng xét tuyển có thể giúp điều chỉnh cách phân bổ học sinh, nhưng không tự tạo thêm phòng học hay giáo viên. Với nhiều gia đình, trường công lập còn là lựa chọn thiết thực để giảm gánh nặng chi phí; vì vậy, phương án tuyển sinh cần tính đến cả năng lực tiếp nhận lẫn nhu cầu thực tế, thay vì chỉ thay đổi hình thức đầu vào.
Điều gì đã có trong dự thảo, điều gì còn chờ chốt?
Hiện chưa có chỉ tiêu lớp 10 chính thức cho năm học 2027–2028. Sở dự kiến trong quý IV/2026 yêu cầu các trường rà soát cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và năng lực tiếp nhận để làm căn cứ tính toán, phân bổ chỉ tiêu. Song song, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo quy chế tuyển sinh đầu cấp, trong đó đề xuất giảm số môn thi lớp 10 từ ba xuống hai, gồm Toán và Ngữ văn; đây là đề xuất trong dự thảo, chưa phải quyết định đã ban hành. Sau khi quy chế chung được ban hành, Sở sẽ tham mưu thành phố xây dựng kế hoạch tuyển sinh chính thức. Phụ huynh mong phương án được công bố sớm để học sinh và giáo viên chủ động ôn tập, thay vì phải chờ đến sát kỳ tuyển sinh. Kết luận hợp lý lúc này là theo dõi thông báo chính thức: ba nhóm trường mới là hướng xem xét, còn tiêu chí, chỉ tiêu và cách kết hợp thi tuyển với xét tuyển vẫn chưa được chốt.
