Kết nối trực tiếp cần trở thành ưu tiên
Đường bay nội địa là tuyến vận chuyển hàng không nối các điểm trong nước, giúp hành khách đi lại giữa các địa phương và vùng kinh tế mà không nhất thiết phải quá cảnh tại sân bay đầu mối. Cục Hàng không Việt Nam vừa gửi văn bản đề nghị các hãng hàng không rà soát mạng bay đang khai thác và những tuyến đã tạm dừng, đồng thời nghiên cứu khôi phục, mở mới và tăng cường khai thác đến các cảng hàng không địa phương. Đây là hướng đi đáng làm: mạng bay Việt Nam sẽ có giá trị lớn hơn nếu phục vụ được các hành trình liên vùng, thay vì chỉ tập trung nối các trung tâm lớn. Hạ tầng cảng hàng không trên cả nước đang được đầu tư, nâng cấp, cải tạo và mở rộng; nhiều dự án đã hoàn thành hoặc đang triển khai, tạo thêm điều kiện để phát triển hoạt động vận tải.
Ba hướng điều chỉnh, nhưng phải dựa vào nhu cầu
Đề nghị của cơ quan quản lý gồm ba hướng rõ ràng: khôi phục tuyến đã tạm dừng nếu còn tiềm năng, mở đường bay mới kết nối trực tiếp các địa phương và tăng tần suất trên những tuyến hiện hữu. Trọng tâm là những kết nối giữa trung tâm kinh tế, điểm đến du lịch và vùng kinh tế trọng điểm, thay vì mở tuyến chỉ để tăng số lượng trên bản đồ. Với hành khách, đường bay trực tiếp có thể giảm thời gian, chi phí đi lại và sự phụ thuộc vào nối chuyến qua các cảng hàng không đầu mối. Tuy nhiên, đề nghị của Cục không đồng nghĩa mọi tuyến đều phù hợp để khai thác. Mỗi hãng hàng không cần cân nhắc nhu cầu đi lại, giao thương, du lịch và điều kiện khai thác; tăng chuyến chỉ có ý nghĩa khi đáp ứng được nhu cầu thực tế của người dân và du khách.
Sân bay địa phương cần được chuẩn bị cùng với đường bay
Mở tuyến đến sân bay địa phương không thể chỉ là quyết định phân bổ tàu bay. Các hãng cần phối hợp với doanh nghiệp cảng hàng không và đơn vị cung cấp dịch vụ để chuẩn bị điều kiện khai thác, đồng thời làm việc với chính quyền, doanh nghiệp du lịch và lữ hành để đánh giá thị trường, quảng bá điểm đến và phát triển sản phẩm phù hợp. Theo tôi, đây là phần quyết định khả năng duy trì kết nối: đường bay khó bền nếu lịch bay không thuận tiện, dịch vụ mặt đất chưa sẵn sàng hoặc điểm đến chưa gắn được với nhu cầu du lịch và giao thương. Hợp tác hỗ trợ phát triển tuyến cũng cần tuân thủ quy định pháp luật và cân bằng lợi ích của Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp lẫn người dân.
Kế hoạch sẽ cho thấy hãng nào sẵn sàng hành động
Cục Hàng không yêu cầu các hãng xây dựng kế hoạch cụ thể và báo cáo trước ngày 10/11/2026. Báo cáo phải nêu tuyến dự kiến khôi phục, mở mới hoặc tăng tần suất; lộ trình và thời gian triển khai trong giai đoạn cuối năm 2026 và năm 2027; đồng thời đánh giá nhu cầu thị trường, phương án bố trí đội tàu bay và khả năng duy trì khai thác. Đây là bước cần thiết để biến lời kêu gọi mở rộng mạng bay Việt Nam thành phương án có thể kiểm chứng, thay vì những cam kết chung chung. Kết quả đáng chờ đợi không chỉ là thêm đường bay nội địa, mà là kết nối địa phương đủ ổn định để người dân đi lại thuận tiện và hạ tầng mới phát huy hiệu quả. Muốn vậy, các hãng phải chứng minh được tuyến nào có khách, có điều kiện vận hành và có khả năng duy trì.
