Tuyến kết nối sân bay cần đi cùng năng lực khai thác
Đường ĐT638 Gia Lai là dự án nâng cấp, mở rộng đường phía tây tỉnh, nối Quốc lộ 19 với Cảng hàng không Phù Cát, nhằm đưa khu vực phía tây tiếp cận thuận lợi hơn với sân bay và mạng lưới giao thông liên vùng. UBND tỉnh Gia Lai đã phê duyệt chủ trương đầu tư công trình với tổng vốn hơn 866 tỷ đồng; thông tin được tỉnh công bố ngày 1/11. Quyết định này nối tiếp việc khánh thành đường cất hạ cánh số 2 cùng các công trình đồng bộ tại sân bay vào ngày 29/10, với tổng mức đầu tư hơn 3.245 tỷ đồng. Đầu tư đường băng mà thiếu đường dẫn đủ năng lực sẽ hạn chế lợi ích của cảng hàng không. Vì vậy, mở rộng tuyến đường không phải phần việc phụ, mà là mắt xích cần có để kết nối năng lực mới của sân bay với nhu cầu đi lại, vận chuyển của địa phương.
Lộ trình 18 km và những điểm nối then chốt
Tuyến dài khoảng 18 km, bắt đầu tại đường tránh phía nam thị trấn Phú Phong cũ và kết thúc tại điểm giao Quốc lộ 19B. Hành lang đường đi qua các địa bàn Tây Sơn, An Nhơn Tây, Bình An, Bình Hiệp, Phù Cát, cùng các phường An Nhơn và An Nhơn Bắc. Quy mô đầu tư được chia thành ba phần: xây mới khoảng 6,75 km, nâng cấp và mở rộng khoảng 6,49 km Quốc lộ 19B hiện hữu, còn khoảng 4,76 km tận dụng từ các dự án liên quan để tránh đầu tư trùng lặp. Tuyến thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, tốc độ 80 km/h, nền rộng 12 m; công trình có cầu vượt sông Côn dài khoảng 581 m và cầu Mương Máng dài khoảng 28 m. Cách tổ chức này cho thấy dự án vừa tạo đoạn đường mới, vừa ghép nối các hạng mục đã và đang hình thành.
Vai trò của tuyến trong mạng lưới giao thông tỉnh
Giá trị đáng chú ý của đường nối sân bay Phù Cát nằm ở khả năng liên kết nhiều trục, không chỉ rút ngắn quãng đường đến sân bay. Theo mục tiêu của tỉnh, ĐT638 sẽ tăng kết nối giữa Quốc lộ 19, cao tốc Bắc - Nam phía Đông và cao tốc Quy Nhơn - Pleiku với Quốc lộ 19B và cảng hàng không. Nếu được triển khai đồng bộ, tuyến có thể giúp người dân đi lại thuận tiện hơn, tăng an toàn giao thông và hỗ trợ doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa; lợi ích kỳ vọng còn gồm giảm thời gian vận chuyển, chi phí logistics và tạo điều kiện cho du lịch, đầu tư. Đây là hướng đi hợp lý cho hạ tầng giao thông Gia Lai: kết nối sân bay với các trục chính để mở rộng cơ hội cho khu vực phía tây, thay vì xem sân bay như một điểm đến tách biệt. Hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào tiến độ và chất lượng thi công.
Chuẩn bị trước, thi công từ năm 2028
Dự án dự kiến chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2026–2027, sau đó triển khai xây dựng từ năm 2028 đến 2031; Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh được giao chủ trì. Trong tổng vốn hơn 866 tỷ đồng, ngân sách trung ương bố trí 800 tỷ đồng, phần còn lại do ngân sách tỉnh đảm bảo. Khoảng thời gian chờ đến khi thi công khiến việc chuẩn bị mặt bằng, phối hợp với các dự án đường dẫn cao tốc và công trình sân bay trở nên quan trọng. Nếu các khâu này ăn khớp, đường phía tây Gia Lai có thể hình thành hành lang liên tục từ Quốc lộ 19 đến sân bay, đồng thời kết nối tốt hơn với các trung tâm kinh tế và khu vực phía đông tỉnh. Dự án có quy mô đáng kể, nhưng chỉ phát huy đúng kỳ vọng khi tiến độ, chất lượng và các điểm giao được tổ chức đồng bộ.
