Từ nghe kiến thức đến biết cách ứng phó
Giáo dục phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cộng đồng là hoạt động giúp người dân nhận biết nguy cơ, học kỹ năng ứng phó và thực hành cách bảo vệ bản thân, gia đình khi xảy ra sự cố. Hai mô hình ở phường Phúc Lợi, Hà Nội và xã Hy Cương cho thấy tuyên truyền chỉ có ích khi người dân có cơ hội biến kiến thức thành hành động. Phúc Lợi mở một trung tâm trải nghiệm để mọi người trực tiếp tìm hiểu, thao tác; Hy Cương gắn trung tâm giáo dục với huấn luyện và diễn tập quy mô cơ sở. Đây là hai cách tiếp cận bổ trợ nhau, cùng đặt phòng ngừa lên trước chữa cháy. Trong bối cảnh một tình huống khẩn cấp đòi hỏi quyết định nhanh, kỹ năng phòng cháy không thể chỉ nằm trên tờ hướng dẫn: người dân cần biết báo tin, chọn lối thoát và sử dụng phương tiện phù hợp.
Phúc Lợi: lấy trải nghiệm làm trọng tâm
UBND phường Phúc Lợi phối hợp với Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực số 18 cùng Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Hà Nội xây dựng Trung tâm trải nghiệm cộng đồng về PCCC và CNCH. Mô hình đáp ứng quan điểm lấy phòng ngừa làm chính: thay vì chỉ nghe phổ biến, người dân có nơi để nhận diện nguy cơ cháy nổ, làm quen phương tiện chữa cháy ban đầu, thực hành thoát nạn và sơ cứu. Điểm đáng giá là kinh nghiệm của lực lượng chuyên nghiệp được đưa vào hướng dẫn thực tế, giúp nội dung gần với tình huống người dân có thể gặp. Khi được thực hành, người tham gia có cơ hội chuyển kiến thức thành phản xạ và hiểu rằng không thể phó mặc mọi việc cho lực lượng chữa cháy. Phường dự kiến tiếp tục duy trì các mô hình an toàn cháy, nổ và tổ chức hoạt động tại trung tâm.
Hy Cương: mở rộng từ trung tâm ra lực lượng cơ sở
Hưởng ứng Tháng an toàn phòng cháy, chữa cháy tháng 10/2026, Công an xã Hy Cương tham mưu UBND xã tổ chức chuỗi hoạt động, trong đó có Trung tâm giáo dục cộng đồng về PCCC và CNCH. Lễ ra mắt thu hút hơn 60 đại biểu cùng đông đảo người dân; trung tâm phục vụ phổ biến kiến thức pháp luật, hướng dẫn phòng ngừa cháy nổ, thoát nạn và xử lý tình huống khẩn cấp. Nhưng cách làm ở Hy Cương không dừng ở một địa điểm: hơn 400 lượt người thuộc đối tượng 2 được huấn luyện nghiệp vụ, còn 120 lượt thành viên dân phòng, tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và tổ liên gia an toàn PCCC tham gia diễn tập. Quy mô này cho thấy giáo dục PCCC có thể đi liền với việc rèn năng lực phối hợp, huy động người và phương tiện ngay tại địa bàn.
Hai cách làm, một mục tiêu: chủ động từ cơ sở
Khác biệt chính nằm ở trọng tâm: Phúc Lợi tạo không gian trải nghiệm trực tiếp cho cộng đồng, còn Hy Cương kết hợp trung tâm giáo dục với huấn luyện nghiệp vụ và diễn tập nhiều lực lượng. Cả hai đều khắc phục hạn chế của tuyên truyền một chiều. Trải nghiệm giúp từng người nhớ thao tác và nhận biết lựa chọn an toàn; diễn tập thử khả năng phối hợp khi sự cố vượt quá năng lực của một cá nhân. Đây là nền tảng thiết thực cho cứu nạn cứu hộ và ứng phó cháy nổ tại chỗ, nơi những phút đầu thường rất quan trọng. Thời gian tới, Phúc Lợi tiếp tục duy trì mô hình và hoạt động tại trung tâm, còn Công an xã Hy Cương tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng. Muốn an toàn phòng cháy trở thành thói quen, các địa phương cần duy trì hoạt động đều đặn, phù hợp với người dân và điều kiện thực tế.
