Tăng cường là bổ sung có định hướng, không phải học thêm
Hoạt động giáo dục tăng cường là hoạt động do nhà trường tổ chức ngoài thời lượng chính khóa, nhằm bổ sung nội dung cần thiết, tăng thực hành và trải nghiệm, giúp học sinh vận dụng kiến thức, phát triển phẩm chất và năng lực theo chương trình giáo dục phổ thông. Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT quy định hoạt động này cùng hoạt động theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026. Quy định mới không chỉ xoay quanh chuyện miễn phí; trọng tâm là bảo đảm cơ hội tiếp cận đồng đều. Nếu kỹ năng và nội dung giáo dục cần thiết chỉ được mở dưới dạng đăng ký có thu phí, học sinh có điều kiện kinh tế sẽ dễ có thêm cơ hội hơn, còn các em ở vùng sâu, vùng xa có thể bị hạn chế. Vì vậy, hoạt động tăng cường phải dành cho mọi học sinh, được tổ chức trong thời gian học hai buổi mỗi ngày hoặc theo lộ trình triển khai mô hình này, và không thu tiền người học.
Phân loại theo mục tiêu, không theo tên gọi
Nhà trường cần tách bạch hoạt động tăng cường với hoạt động theo nhu cầu người học. Loại thứ nhất hướng tới những nội dung cơ bản, cần thiết để tất cả học sinh cùng tiếp cận; loại thứ hai đáp ứng nhu cầu riêng về mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu, phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng cá nhân. Cách phân loại phải dựa vào mục tiêu, đối tượng, nội dung, mức độ yêu cầu, thời gian và cách tổ chức, chứ không thể chỉ đổi tên một lớp học để né quy định. Thông tư cũng đặt giới hạn rõ: hoạt động tăng cường không được dạy trước, dạy lại chương trình, biến thành ôn tập, luyện thi hay dạy thêm, học thêm. Nhà trường cần xây dựng và thẩm định kế hoạch trước khi thực hiện, bảo đảm nội dung có định hướng, gắn với chương trình, đồng thời không khiến học sinh hiểu rằng phải tham gia hoạt động ngoài giờ mới theo kịp bài học. Học sinh không đăng ký hoạt động theo nhu cầu vẫn phải được bảo đảm đầy đủ quyền học tập chính khóa, không bị phân biệt đối xử.
Hoạt động giáo dục tăng cường có thể tổ chức qua lý thuyết, thực hành, thí nghiệm, thảo luận, dự án, tham quan, trải nghiệm hoặc câu lạc bộ, miễn phù hợp mục tiêu, độ tuổi và điều kiện của trường. Đó là cơ hội để kiến thức đi vào thực tiễn, thay vì kéo dài giờ học bằng thêm bài tập.
Học sinh được lợi, trường phải lo người dạy và kinh phí
Tại Trường Tiểu học Cầu Giấy B ở Hà Nội, học sinh lớp 1 và lớp 2 trong năm học 2026–2027 có hai tiết tiếng Anh tăng cường mỗi tuần mà không phải đóng thêm kinh phí. Trường cũng tổ chức các hoạt động thể thao, tin học và nghệ thuật; học sinh lớp 4, lớp 5 được học bơi miễn phí. Đây là hình dung cụ thể về học tăng cường miễn phí: quyền tiếp cận không phụ thuộc vào việc gia đình có đăng ký một chương trình liên kết hay không. Nhưng tổ chức đồng đều cần đội ngũ thật. Với gần 3.800 học sinh tại ba điểm trường, Cầu Giấy B đã ký hợp đồng bổ sung 11 giáo viên, gồm 6 giáo viên tiếng Anh và 5 giáo viên giáo dục thể chất. Hiệu trưởng Nguyễn Thanh Huyền cho biết khó khăn lớn nhất là kinh phí; phương án bổ sung ngân sách đang được xem xét nhưng chưa xác định mức hỗ trợ. Bố trí lại giáo viên hiện có có thể giảm nhu cầu thuê ngoài, nhưng nếu tăng tiết vượt định mức thì nhà trường vẫn phải tính nguồn chi trả.
Tổ chức thêm tiết cũng làm lịch học dày hơn: tại trường này, học sinh có 32 tiết mỗi tuần, gồm hai ngày học 7 tiết và ba ngày học 6 tiết. Các câu lạc bộ sau giờ học có thể giúp gia đình chưa đón con đúng giờ, nhưng đây là hoạt động riêng theo nhu cầu, không nên bị nhập nhằng với phần tăng cường miễn phí. Bài toán không thể giao riêng cho trường: địa phương cần cùng bảo đảm kinh phí, nhân lực và điều kiện cơ sở vật chất để quyền học tập không tùy thuộc khả năng đóng góp của phụ huynh.
Miễn phí chỉ có ý nghĩa khi trường đủ sức thực hiện
Thông tư 85 đặt ra một nguyên tắc đúng: những nội dung giáo dục cần thiết và hướng tới mọi học sinh không thể biến thành dịch vụ trả phí. Nhưng nguyên tắc ấy chỉ thành quyền lợi thực tế khi nhà trường có đủ người dạy, thời gian và kinh phí; nếu không, nguy cơ là kế hoạch trên giấy hoặc chất lượng chênh lệch giữa các trường. Bước tiếp theo vì thế phải đi cùng hai việc: mỗi trường lập kế hoạch minh bạch, phân định rõ hoạt động tăng cường với hoạt động theo nhu cầu; chính quyền địa phương xem xét nguồn lực để triển khai. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/11/2026. Đánh giá việc thực hiện không nên chỉ đếm số tiết miễn phí, mà cần xem mọi học sinh có được tiếp cận nội dung thiết thực, đúng mục tiêu và không bị gây áp lực học tập hay không. Khi nguồn lực được bảo đảm, học tăng cường miễn phí mới thực sự mở rộng cơ hội thay vì trở thành gánh nặng mới cho trường học.
