Mặt bằng dần được nhường chỗ cho dự án
Giải phóng mặt bằng Phú Xuyên là quá trình thu hồi đất, tháo dỡ công trình và di chuyển tài sản để bàn giao khu vực phục vụ dự án trục không gian Quốc lộ 1A và tái thiết, chỉnh trang đô thị. Những ngày cuối tháng 10, hình ảnh nhà ở, xưởng sản xuất và hàng quán được người dân chủ động tháo dỡ cho thấy tiến độ đang chuyển từ kiểm kê sang bàn giao thực địa.
Tại thôn Nguyên Hanh, nhiều hộ dân gấp rút tháo dỡ nhà cửa và công trình kiến trúc. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh cũng di chuyển tài sản để trả mặt bằng. Đây là dấu hiệu cụ thể hơn những thông báo tiến độ: người dân đang trực tiếp tạo điều kiện để dự án có mặt bằng triển khai. Việc bàn giao tự nguyện, phối hợp với chính quyền và đơn vị liên quan là điểm sáng của đợt giải phóng mặt bằng này.
35ha đã bàn giao, kiểm kê cơ bản hoàn tất
Quốc lộ 1A qua xã Phú Xuyên kéo dài khoảng 9km, từ Km200+400 đến Km209+400. Trong phạm vi dự án, tổng diện tích đất cần thu hồi để giải phóng mặt bằng là 56ha, không tính mặt đường Quốc lộ 1A và đường sắt; khoảng 3.495 hộ bị ảnh hưởng. Theo Ban Quản lý Dự án đầu tư - Hạ tầng xã Phú Xuyên, công tác kiểm kê cơ bản đã hoàn thành, còn diện tích bàn giao lũy kế đạt 35ha, tương đương hơn 62%.
Con số này cho thấy khối lượng đã hoàn thành đáng kể, nhưng cũng nhắc rằng chặng bàn giao còn lại vẫn lớn. Đến nay, 73 hộ tại các thôn Nguyên Hanh, An Định, Phú Cường, Lam Sơn, Khôn Thôn và một số địa bàn khác đã tháo dỡ nhà xưởng, hàng quán hoặc cơ sở sản xuất để bàn giao đất.
Nhà mặt phố tháo dỡ, tài sản được di chuyển
Phá dỡ nhà mặt phố là hình ảnh dễ nhận thấy tại một số khu vực thuộc phạm vi dự án: có căn đã tháo cửa, mái, chỉ còn khung trống; nơi khác, phần lớn kết cấu đã được phá, để lại những mảng tường gạch và bê tông. Một số căn nhà đã dỡ hoàn toàn, gạch đá nằm ngổn ngang sau khi công trình được phá bỏ. Cùng lúc, các hộ dân dọc tuyến đường Giải Phóng di chuyển đồ đạc, tài sản ra khỏi khu vực thu hồi.
Các hình ảnh này được ghi nhận ở những khu vực khác nhau của dự án, không nên hiểu là toàn bộ tiến độ phá dỡ diễn ra riêng tại Phú Xuyên. Tại xã, điểm nổi bật là người dân và cơ sở kinh doanh chủ động thu dọn, tháo dỡ để bàn giao mặt bằng. Sự hỗ trợ tại hiện trường cũng giúp công việc tháo dỡ diễn ra thuận lợi hơn.
Dự án dài 36,3km, dự kiến hoàn thành năm 2027
Dự án trục không gian Quốc lộ 1A khởi công tháng 5/2026 theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT), với tổng mức đầu tư gần 162.000 tỷ đồng. Tuyến dài khoảng 36,3km, từ đường Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ, đi qua 18 phường, xã; dự kiến hoàn thành năm 2027. Quy mô tuyến khiến tiến độ bàn giao tại từng địa bàn, trong đó có Phú Xuyên, trở thành một phần quan trọng của công việc chung.
Với hơn 62% diện tích đã được bàn giao và sự tham gia tháo dỡ của các hộ dân, Phú Xuyên đang có chuyển biến rõ rệt. Tuy nhiên, tỷ lệ đó chưa đồng nghĩa toàn bộ mặt bằng đã sẵn sàng. Để tiến độ tiếp tục đi lên, việc kiểm kê, xử lý vướng mắc và bàn giao cần duy trì công khai, đúng trình tự; đồng thuận của người dân phải đi cùng bảo đảm quyền lợi. Đó mới là nền tảng để mở rộng Quốc lộ 1A tiến gần hơn tới thi công đồng bộ.
