Chấp thuận có điều kiện: dấu mốc đáng kể, chưa phải đích đến
Dự án VMS là kế hoạch hợp tác xuất khẩu điện gió ngoài khơi từ Việt Nam, qua Malaysia, tới Singapore, nhằm kết nối nguồn năng lượng tái tạo giữa ba quốc gia ASEAN. Tại Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore (SIEW) ngày 26/10/2026, Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore trao Chấp thuận có điều kiện cho dự án, đánh dấu một bước tiến quan trọng nhưng chưa đồng nghĩa với quyết định triển khai cuối cùng. Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn dẫn đầu tham dự sự kiện tại Trung tâm Hội nghị Marina Bay Sands; ông cùng lãnh đạo Petrovietnam và PTSC cũng trao đổi với Quốc vụ khanh Singapore Gan Siow Huang về việc thúc đẩy VMS. Ý nghĩa của cột mốc nằm ở việc một đề án xuyên biên giới đã có bước xác nhận ban đầu từ phía Singapore. Tuy nhiên, giá trị thực tế sẽ phụ thuộc vào việc các bên chuyển được sự ủng hộ chính trị thành nghiên cứu, thỏa thuận và phê duyệt cụ thể.
PTSC đặt nền tảng cho vai trò của Petrovietnam
Trong cấu trúc dự án, Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC), đơn vị thuộc Petrovietnam, giữ vai trò chủ chốt trong phát triển phương án nguồn điện ngoài khơi. PTSC và Sembcorp đã xây dựng nền tảng hợp tác cho VMS từ năm 2023; Việt Nam cũng cấp hai giấy phép khảo sát để PTSC phục vụ nghiên cứu, phát triển điện gió ngoài khơi. Đây là lựa chọn có ý nghĩa chiến lược: dự án không chỉ mở ra hướng xuất khẩu điện năng lượng mà còn gắn với định hướng phát triển ngành năng lượng trong nước. Theo phương án đang được nghiên cứu, nguồn điện gió công suất khoảng 2 GW sẽ được xây dựng tại vùng biển phía Nam Việt Nam, truyền qua tuyến cáp ngầm cao áp dài gần 800 km sang Malaysia. Tại đó, một phần điện phục vụ nhu cầu trong nước; phần còn lại kết hợp với điện mặt trời để xuất khẩu khoảng 1,3 GW sang Singapore. Dự kiến dự án bắt đầu cấp điện từ năm 2035 trong khoảng 30 năm.
Phép thử cho kết nối năng lượng tái tạo ASEAN
VMS xuất hiện đúng lúc các nước ASEAN thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung, phát triển năng lượng tái tạo và giảm phát thải; vì vậy, dự án có ý nghĩa vượt khỏi khuôn khổ hợp tác Việt Nam Malaysia Singapore. Nếu được triển khai, tuyến kết nối này có thể góp phần hiện thực hóa Sáng kiến Lưới điện ASEAN, tăng liên kết hạ tầng điện và củng cố an ninh năng lượng khu vực. Nhưng chấp thuận có điều kiện mới là điểm khởi đầu của chặng đường còn dài: liên danh cần hoàn thiện nghiên cứu kỹ thuật, phương án thương mại và thủ tục phê duyệt tại cả ba nước. Chính phủ Việt Nam bày tỏ ủng hộ, còn Thứ trưởng Cao Anh Tuấn đề nghị Singapore tiếp tục phối hợp để dự án đi đúng tiến độ. Theo đó, thước đo thành công không chỉ là công suất dự kiến hay sự kiện ký nhận, mà là khả năng biến kết nối xuyên biên giới thành một mô hình hợp tác đáng tin cậy. VMS là bước tiến có trọng lượng, song chỉ các quyết định tiếp theo mới xác định được nó có trở thành mắt xích thực chất của mạng lưới điện ASEAN hay không.
