Từ hội nghị AFCC đến bước ngoặt lãnh đạo khu vực
Tim mạch Việt Nam là tổng hòa của mạng lưới các bệnh viện, viện nghiên cứu, hội nghề nghiệp và đội ngũ chuyên gia tim mạch, đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ tim mạch khu vực và thế giới thông qua nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng kỹ thuật cao trong chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh tim mạch. Việc một giáo sư Việt Nam được bầu làm Chủ tịch Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á (AFC) nhiệm kỳ 2025-2027 không chỉ là tin vui mang tính danh dự, mà là dấu mốc cho thấy cán cân ảnh hưởng khoa học trong khu vực đang dịch chuyển. Tại Hội nghị Tim mạch Đông Nam Á lần thứ 30 (AFCC 2026), diễn ra trong bốn ngày với gần 40 phiên khoa học, hội thảo thực hành và hoạt động nghiên cứu, đoàn Việt Nam do Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Mạnh Hùng dẫn đầu đã xuất hiện với vai trò chủ động, không còn là khách mời đứng bên lề.
Gánh nặng tim mạch Đông Nam Á và lý do Việt Nam phải dẫn tiếng nói
Nếu không có một trung tâm dẫn dắt, hợp tác y tế khu vực về tim mạch sẽ mãi dừng ở khẩu hiệu. Đông Nam Á với gần 700 triệu dân đang đối mặt gánh nặng tim mạch tăng nhanh do già hóa dân số, đô thị hóa, thay đổi lối sống, cùng sự gia tăng tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì và rối loạn lipid máu khiến kiểm soát bệnh trở nên phức tạp hơn. Một nghiên cứu sử dụng dữ liệu GBD 2021 cho thấy 10 quốc gia ASEAN có khoảng 36,8 triệu người sống chung với bệnh tim mạch, 1,66 triệu ca tử vong và 42,4 triệu năm sống khỏe mạnh bị mất chỉ trong một năm, số người mắc tăng gần 150% so với năm 1990. Trong bối cảnh đó, phát biểu khai mạc AFCC 2026, Giáo sư Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết toàn bộ thách thức, và sức mạnh nằm ở sự đoàn kết, tương lai nằm ở hợp tác khu vực.
Tim mạch Việt Nam từ người học hỏi đến người chia sẻ tri thức
Điểm đáng chú ý nhất tại AFCC 2026 là tim mạch Việt Nam không còn đứng ở vị trí “người đi sau”. Nhiều chuyên gia tim mạch Việt Nam tham gia với vai trò chủ tọa, báo cáo viên, chuyên gia thảo luận và phản biện các công trình nghiên cứu, trong đó có các tên tuổi như Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Văn Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Nguyễn Vinh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Quang… ở các lĩnh vực tăng huyết áp, tim bẩm sinh, siêu âm tim, bệnh mạch vành và suy tim. Sự hiện diện này cho thấy tim mạch Việt Nam không chỉ tiếp nhận kiến thức và công nghệ từ thế giới, mà ngày càng chủ động chia sẻ kinh nghiệm, tham gia xây dựng tri thức và đóng góp vào hoạt động khoa học quốc tế. Đằng sau đó là nền tảng kỹ thuật chuyên sâu đã phát triển mạnh trong nước, từ can thiệp động mạch vành phức tạp, thay van động mạch chủ qua ống thông, can thiệp bệnh tim cấu trúc đến điều trị rối loạn nhịp và suy tim tiến triển, cùng hệ thống nghiên cứu, đào tạo và hướng dẫn thực hành lâm sàng ngày càng hoàn thiện.
Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á: diễn đàn hợp tác, không phải biểu tượng danh dự
Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á không phải là một danh hiệu trang trí, mà là tổ chức kết nối các hội tim mạch quốc gia, thúc đẩy nghiên cứu chung, đào tạo và nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh. AFCC 2026 cho thấy rõ điều đó khi các phiên khoa học phối hợp với Hội Tim mạch châu Âu, Hội Tim mạch Hoa Kỳ, Hội Can thiệp tim mạch Hoa Kỳ và nhiều tổ chức quốc tế khác, tạo điều kiện cập nhật kiến thức và trao đổi kinh nghiệm giữa chuyên gia khu vực. Thông điệp xuyên suốt của AFC, được Giáo sư Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh, là không chỉ thúc đẩy tiến bộ khoa học mà còn đưa thành tựu y học đến gần hơn với người bệnh, đặc biệt tại các quốc gia còn hạn chế nguồn lực. Nói cách khác, hợp tác y tế khu vực chỉ có ý nghĩa khi chuyển hóa thành năng lực dự phòng, phát hiện sớm và điều trị tốt hơn cho hàng chục triệu người đang sống chung với bệnh tim mạch trong ASEAN.
Từ diễn đàn quốc tế đến lợi ích thiết thực cho người bệnh Việt Nam
Câu hỏi quan trọng nhất không phải là Việt Nam có bao nhiêu chức danh quốc tế, mà là người bệnh được gì từ những vị trí đó. Theo định hướng được nhấn mạnh tại AFCC 2026, hợp tác quốc tế phải dẫn tới kết quả cụ thể: nâng cao chất lượng điều trị, tăng cường dự phòng và giảm tử vong do bệnh tim mạch, với ưu tiên hàng đầu là kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ, đặc biệt là tăng huyết áp, và mở rộng tiếp cận dịch vụ tim mạch chất lượng cao. Với vị thế và năng lực chuyên môn ngày càng được khẳng định, tim mạch Việt Nam có thêm cơ hội dẫn dắt các chương trình hợp tác khu vực về đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và xây dựng chiến lược dự phòng bệnh tim mạch, trong đó có sáng kiến nâng tỷ lệ kiểm soát huyết áp lên ít nhất 50% người bệnh tăng huyết áp vào năm 2030. Sự hội nhập quốc tế, vì thế, chỉ có ý nghĩa khi được đo bằng số ca tử vong giảm đi và số năm sống khỏe mạnh tăng lên cho cộng đồng.
