Khoảng cách tiến độ đặt áp lực lên hạn hoàn thành
Mở rộng cao tốc Cam Lộ – La Sơn là dự án nâng cấp tuyến đường dài gần 99 km qua Quảng Trị và TP Huế, do Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh làm chủ đầu tư, khởi công ngày 19/12/2025 và dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2026. Dự án có tổng mức đầu tư 6.463,182 tỷ đồng. Điểm đáng lo không chỉ là thời gian còn lại, mà là khoảng cách lớn giữa khối lượng đã làm và kế hoạch được duyệt.
Theo chủ đầu tư, dự án mới đạt gần 43% giá trị hợp đồng và chậm 31% so với kế hoạch. Trong khi đó, ước tính còn khoảng 2.000 tỷ đồng khối lượng giải ngân phải xử lý trước cuối năm 2026. Các con số này cho thấy việc tăng tốc không thể dừng ở yêu cầu chung chung: từng đường găng, từng mũi thi công phải có tiến độ khả thi và được kiểm tra thường xuyên.
Vướng mắc tại công trường: vật liệu, nhân lực và năng lực huy động
Vật liệu khan hiếm, giá tăng và nguồn cung nhựa đường bị nhà cung cấp tạm ngừng từ tháng 10/2026 đã tác động trực tiếp đến công tác thảm mặt đường. Nhưng đây không phải lời giải thích duy nhất cho tiến độ thi công chậm: chủ đầu tư cũng ghi nhận một số nhà thầu chưa huy động đủ tài chính, nhân công, vật liệu và thiết bị để triển khai đồng loạt theo phương thức cuốn chiếu.
Trường Thịnh bị nêu thiếu nhân công làm cống, hầm chui và một số cầu, thiếu xe chở đất đắp nền, có thời điểm phải dừng vì vật liệu đến chậm. Sơn Hải triển khai chậm lớp móng cấp phối đá dăm do chờ thủ tục mỏ đá thay vì dùng nguồn mua thương mại. Ở gói XL1, Khánh Hòa chậm tại một số cầu và các lớp móng, mặt đường; Giao thông xây dựng số 1 chậm thảm nhựa, còn Hugia chưa có kế hoạch triển khai cụ thể. Việc gọi tên từng nhà thầu cao tốc cho thấy cần phân biệt vướng mắc khách quan với phần việc thuộc trách nhiệm tổ chức thi công.
Kiểm tra và tháo gỡ: cần chuyển chỉ đạo thành sản lượng
Đoàn công tác Bộ Xây dựng do Thứ trưởng Lê Hồng Vinh kiểm tra dự án, rà soát khó khăn và yêu cầu chủ đầu tư cùng nhà thầu đẩy nhanh thi công. Hướng xử lý đáng chú ý là buộc các đơn vị lập lại tiến độ chi tiết theo từng đường găng, báo cáo hoạt động hằng ngày, nêu rõ nhân lực, máy móc, thiết bị và vật liệu cho từng công đoạn. Chủ đầu tư cũng được yêu cầu đối chiếu nguồn lực thực tế với hồ sơ dự thầu, đồng thời xem xét khả năng thi công hai đến ba ca mỗi ngày.
Một số giải pháp nhằm giảm thời gian chờ đã được đưa ra tại nút giao tỉnh lộ 12B: khảo sát địa chất, thiết kế và đúc dầm định hình có thể triển khai song song, tận dụng dữ liệu địa chất lân cận để chuẩn bị trước. Các đơn vị đạt tiến độ được đề nghị hoàn thành sớm để hỗ trợ nơi chậm. Đây là cách tiếp cận thiết thực, nhưng chỉ phát huy tác dụng nếu nguồn vật liệu và thủ tục thanh toán được xử lý kịp thời.
Mặt bằng và trách nhiệm thực thi sẽ quyết định khả năng về đích
Vướng giải phóng mặt bằng vẫn còn tại phường Thủy Xuân, TP Huế, nơi bốn hộ chưa nhận đền bù và ảnh hưởng đến thi công. Ban QLDA đường Hồ Chí Minh đề nghị chính quyền thành phố chỉ đạo các đơn vị liên quan phối hợp giải quyết dứt điểm. Cùng lúc, Bộ Xây dựng yêu cầu chủ đầu tư rà soát năng lực từng nhà thầu, thường xuyên có mặt tại công trường và xử lý theo hợp đồng nếu đơn vị đã được nhắc nhở nhưng không chuyển biến; khối lượng có thể được điều chuyển hoặc cắt giảm.
Hạn tháng 12/2026 vì thế không chỉ là bài toán tăng ca. Tiến độ sẽ phụ thuộc vào việc tháo gỡ mặt bằng, bảo đảm vật liệu và dòng tiền, đồng thời buộc từng nhà thầu chịu trách nhiệm bằng sản lượng thực tế. Chỉ đạo kiểm tra đã rõ; thước đo tiếp theo phải là công việc hoàn thành tại hiện trường, không phải những cam kết lặp lại. Nếu các nút thắt không được xử lý đồng thời, mục tiêu hoàn tất dự án sẽ tiếp tục chịu sức ép.
