Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Đột quỵ mùa lạnh: Ai cần thận trọng khi vừa thức giấc?

Đột quỵ mùa lạnh: Ai cần thận trọng khi vừa thức giấc?
Sở thích|Sống khỏe

Vì sao sáng sớm là khoảng thời gian đáng lưu tâm?

Đột quỵ là tình trạng tổn thương não cấp tính do mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, có thể gây tử vong hay để lại khuyết tật lâu dài nếu không được cấp cứu kịp thời. Đây không phải lời cảnh báo để mọi người sợ hãi mỗi sáng, mà là lý do người có nguy cơ nên chuẩn bị kỹ hơn trong ngày lạnh. Một số phân tích ghi nhận đột quỵ xảy ra nhiều hơn vào đầu buổi sáng; riêng phân tích trên gần 12.000 bệnh nhân cho thấy nguy cơ trong khoảng 6–9 giờ sáng cao hơn 72% so với các thời điểm khác trong ngày. Huyết áp thường tăng khi thức giấc, trong khi máu có thể trở nên đặc hơn, tiểu cầu dễ kết dính và cơ chế tự nhiên làm tan cục máu đông hoạt động kém hiệu quả hơn. Những biến đổi này không có nghĩa là đột quỵ chắc chắn sẽ xảy ra, nhưng khiến huyết áp buổi sáng đáng được quan tâm, nhất là ở người đã có yếu tố nguy cơ.

Đột quỵ mùa lạnh: Ai cần thận trọng khi vừa thức giấc?

Lạnh làm tăng gánh nặng lên hệ tuần hoàn

Nửa đêm, gần sáng và lúc vừa thức dậy là những thời điểm cần cảnh giác hơn trong đợt rét, bởi cơ thể có thể phải đối mặt với nhiệt độ thấp và thay đổi nhiệt độ đột ngột. Khi gặp lạnh, mạch máu ngoại vi co lại để hạn chế mất nhiệt; sức cản trong hệ mạch tăng, tim phải làm việc nhiều hơn và huyết áp có thể tăng theo. Với người có thành mạch suy yếu, huyết áp tăng cao có thể góp phần gây xuất huyết não; tổn thương mạch và thay đổi tuần hoàn cũng có thể liên quan đến hình thành cục máu đông gây tắc mạch. Tăng huyết áp kéo dài còn làm tổn thương lớp nội mạc, thúc đẩy xơ vữa và làm hẹp hoặc tắc mạch; đồng thời có thể làm suy yếu thành mạch, khiến mạch dễ vỡ khi huyết áp tăng đột ngột. Vì vậy, đột quỵ mùa lạnh không phải do lạnh đơn độc gây ra: thời tiết có thể là yếu tố thúc đẩy ở người vốn đã có nguy cơ.

Người cao tuổi, người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh tim mạch cần thận trọng hơn vào ban đêm và sáng sớm. Béo phì, rối loạn mỡ máu, hút thuốc và uống nhiều rượu bia cũng là những yếu tố cần được lưu ý. Tăng huyết áp thường tiến triển âm thầm; thống kê tại các đơn vị đột quỵ lớn ghi nhận tới 71% bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp. Người trẻ không nên mặc định mình miễn nhiễm nếu có yếu tố nguy cơ chưa được phát hiện.

Đột quỵ mùa lạnh: Ai cần thận trọng khi vừa thức giấc?

Đừng bật dậy đột ngột: hãy cho cơ thể thời gian thích nghi

Sau một đêm ngủ, bước ngay từ chăn ấm xuống nền lạnh hoặc đi ra ngoài có thể khiến cơ thể phải điều chỉnh nhanh trước chênh lệch nhiệt độ. Nếu đồng thời đứng dậy hay vận động mạnh, hệ tuần hoàn chịu thêm áp lực đúng lúc huyết áp đang tăng theo nhịp thức giấc. Cách xử lý hợp lý không phải là nằm bất động vì sợ đột quỵ, mà là chuyển tư thế từ từ và giữ ấm trước khi tiếp xúc với không khí lạnh. Bác sĩ khuyến cáo sau khi thức dậy nên dành vài phút ngồi dậy nhẹ nhàng, thay vì lập tức bước xuống giường, ra ngoài hoặc vận động mạnh.

  1. Trước giờ thức dậy, giữ phòng ngủ đủ ấm nếu có thể.
  2. Khi còn nằm trong chăn, cử động nhẹ tay chân; sau đó từ từ ngồi dậy.
  3. Mặc áo ấm và đi tất trước khi đặt chân xuống sàn lạnh.
  4. Tránh chuyển đột ngột từ phòng ấm ra ngoài trời lạnh, tắm khuya trong rét hoặc bắt đầu vận động mạnh ngay khi vừa thức giấc.

Các bước này giúp giảm sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ; chúng không thay thế việc kiểm soát bệnh nền hay điều trị theo chỉ định. Người đang dùng thuốc huyết áp nên uống thuốc đều đặn theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự đổi giờ hoặc ngừng thuốc chỉ vì đọc được cảnh báo về buổi sáng.

Đột quỵ mùa lạnh: Ai cần thận trọng khi vừa thức giấc?

Nhận diện dấu hiệu và gọi cấp cứu ngay

Khi nghi ngờ đột quỵ, đừng chờ xem triệu chứng có tự hết hay không. Hãy để ý ba dấu hiệu điển hình: méo miệng, yếu hoặc liệt đột ngột một bên cơ thể và rối loạn ngôn ngữ. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào, người nhà cần gọi cấp cứu 115 ngay, không tự điều trị tại nhà hay trì hoãn để chờ người bệnh đỡ hơn. Đột quỵ có thể làm tổn thương tế bào não chỉ trong thời gian ngắn; vì vậy, nhận ra dấu hiệu và hành động nhanh quan trọng hơn việc tự đoán nguyên nhân.

Phòng ngừa đột quỵ nên bắt đầu từ những việc có thể duy trì lâu dài: kiểm tra sức khỏe định kỳ, theo dõi huyết áp, kiểm soát đường huyết và các yếu tố chuyển hóa theo hướng dẫn chuyên môn. Người mắc bệnh nền cần tuân thủ điều trị và hỏi bác sĩ nếu muốn điều chỉnh thuốc. Giữ ấm, thức dậy chậm rãi và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột là những biện pháp hỗ trợ thiết thực trong mùa lạnh, nhưng không thể thay thế việc kiểm soát huyết áp. Kết luận cần nhớ rất rõ: trời lạnh và buổi sáng không quyết định ai sẽ bị đột quỵ, song người có bệnh nền nên chủ động giảm các tác động đột ngột và biết gọi cấp cứu ngay khi có dấu hiệu cảnh báo.

Đột quỵ mùa lạnh: Ai cần thận trọng khi vừa thức giấc?

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!