Giáo dục pháp luật cần đi cùng khả năng tự bảo vệ
Giáo dục pháp luật trong trường học là việc giúp học sinh hiểu quy định, nhận diện rủi ro và biết cách ứng xử an toàn trong học tập cũng như đời sống. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì kiến thức chỉ có ích khi các em biết vận dụng trước những tình huống thật, từ mâu thuẫn với bạn bè đến cạm bẫy trên mạng. Vừa qua, Công an xã Rạch Kiến phối hợp với Trường THPT Rạch Kiến tổ chức chương trình ngoại khóa tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho toàn thể học sinh, nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và trang bị kỹ năng tự bảo vệ. Hơn 650 cán bộ, giáo viên và học sinh tham dự. Quy mô đông người giúp thông điệp tiếp cận cả cộng đồng nhà trường, nhưng giá trị của buổi học nằm ở nội dung thiết thực: giúp học sinh nhận ra nguy cơ và lựa chọn cách xử lý phù hợp.
Ở bậc THPT, trọng tâm là rủi ro và kỹ năng sống
Tại Rạch Kiến, nội dung tuyên truyền bám sát những vấn đề có thể xuất hiện trong sinh hoạt của học sinh trung học phổ thông. Cán bộ công an trao đổi về phòng, chống bạo lực học đường, cách nhận diện hành vi bắt nạt, ứng xử văn minh và giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại. Đây là hướng đi đúng: thay vì chỉ yêu cầu học sinh “không vi phạm”, hoạt động còn đưa ra cách để các em ngăn xung đột leo thang và xây dựng tình bạn tích cực. Chương trình cũng cảnh báo thủ đoạn lừa đảo trên mạng xã hội, hướng dẫn sử dụng internet an toàn và giúp học sinh cảnh giác với chiêu dụ dỗ như hứa hẹn “việc nhẹ lương cao” hoặc xuất cảnh trái phép. Những nội dung ấy làm rõ kỹ năng sống học sinh không tách rời giáo dục pháp luật: biết bảo vệ bản thân trên mạng và ngoài xã hội là một phần thiết yếu của việc chấp hành pháp luật.
Ở trường liên cấp, nhà trường và gia đình cùng có vai trò
Tại Trường Tiểu học - Trung học cơ sở Bình Hòa Đông, Công an xã Bình Hòa phối hợp với Ban Giám hiệu tổ chức tuyên truyền cho cán bộ, giáo viên và học sinh. Buổi sinh hoạt có 35 giáo viên và 557 học sinh tham gia. Việc đưa đội ngũ nhà trường vào cùng một hoạt động là lựa chọn cần thiết: giáo viên không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn có thể củng cố thông điệp trong quá trình chăm sóc, quản lý học sinh. Nội dung gồm phòng, chống bạo lực học đường, phòng, chống ma túy và phòng cháy, chữa cháy. Công an xã cũng hướng dẫn về cấp căn cước, định danh và xác thực điện tử cho trẻ em, học sinh, đồng thời nhấn mạnh việc phối hợp với phụ huynh để thực hiện thủ tục theo quy định. Cách kết hợp này giúp tuyên truyền pháp luật vừa gắn với an toàn hằng ngày, vừa đề cập đến những việc thiết thực mà gia đình và nhà trường cùng cần nắm.
Phối hợp công an trường học cần tạo tác động lâu dài
Hai hoạt động cho thấy phối hợp công an trường học có thể được điều chỉnh theo lứa tuổi và môi trường giáo dục: ở trường THPT Rạch Kiến, trọng tâm là bạo lực, lừa đảo trực tuyến và kỹ năng tự bảo vệ; tại trường liên cấp Bình Hòa Đông, nội dung mở rộng tới phòng, chống ma túy, phòng cháy, chữa cháy và hướng dẫn định danh điện tử. Điểm chung là học sinh được đặt ở trung tâm, còn giáo viên và phụ huynh là những người có thể hỗ trợ biến kiến thức thành thói quen. Các buổi tuyên truyền giúp học sinh nâng cao nhận thức pháp luật, cảnh giác trước nguy cơ và góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn. Tuy vậy, hiệu quả không nên chỉ được nhìn qua số người dự hoặc lượng thông tin truyền đạt trong một buổi. Điều đáng kỳ vọng là những kỹ năng được nhắc đến sẽ tiếp tục được củng cố trong lớp học và gia đình. Kết hợp kiến thức pháp luật với thực hành ứng xử, tự bảo vệ mới là hướng bền vững để phòng ngừa vi phạm và rủi ro.
