Ngoại ngữ địa phương là công cụ công tác
Học ngôn ngữ địa phương trong lực lượng công an là quá trình rèn luyện kỹ năng giao tiếp để cán bộ hiểu người dân, truyền đạt thông tin và phối hợp xử lý công việc phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Hai chương trình ở An Giang và Thanh Hóa cho thấy ngoại ngữ không nên dừng ở chứng chỉ: giá trị của nó nằm ở khả năng sử dụng trong những cuộc gặp và nhiệm vụ thường ngày. Tại An Giang, công an tỉnh phối hợp với Trung tâm Giáo dục thường xuyên An Giang 2 tổ chức bế giảng lớp bốn kỹ năng tiếng Khmer cơ bản cho học viên công an tỉnh trong năm 2026. Sau ba tháng, toàn bộ học viên hoàn thành chương trình và được cấp chứng chỉ; 24 người đạt loại xuất sắc. Đây là kết quả đáng ghi nhận, nhưng điều quan trọng hơn là kiến thức có theo cán bộ trở lại đơn vị và được dùng trong công việc hay không.
An Giang cần biến chứng chỉ thành giao tiếp thực tế
Yêu cầu dành cho học viên ở An Giang nhấn mạnh đúng điểm mấu chốt: học tiếng Khmer phải tiếp tục sau khóa học. Thượng tá Đặng Quốc Tuấn, Phó trưởng Phòng Tổ chức cán bộ Công an tỉnh, đề nghị các học viên đã được cấp chứng chỉ tiếp tục học tập, rèn luyện và nâng cao trình độ trong thực tiễn. Khi trở lại đơn vị, cán bộ, chiến sĩ cần chủ động áp dụng kiến thức, mạnh dạn giao tiếp, bổ sung từ vựng và rèn đủ nghe, nói, đọc, viết. Cách tiếp cận này hợp lý vì ngôn ngữ chỉ hữu ích khi giúp cán bộ gần dân hơn, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của đồng bào Khmer và tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật dễ hiểu hơn. Một khóa đào tạo công an có thể tạo nền tảng; sự chủ động thực hành mới quyết định năng lực ấy có trở thành công cụ phục vụ địa bàn hay không.
Thanh Hóa: tiếng Lào gắn trực tiếp với an ninh biên giới
Ở Thanh Hóa, nhu cầu học tiếng Lào xuất phát rõ rệt từ đặc điểm địa bàn: tỉnh có 213,6 km đường biên giới với tỉnh Hủa Phăn của Lào. Công an các xã biên giới thường xuyên tiếp xúc với người dân Lào, trao đổi với cơ quan chức năng nước bạn và giải quyết vấn đề an ninh, trật tự. Từ cuối năm 2025 đến nay, Công an tỉnh phối hợp với Trường Cao đẳng Sơn La tổ chức ba lớp tiếng Lào cho hơn 100 cán bộ, chiến sĩ, hướng tới mục tiêu toàn bộ công an xã biên giới được đào tạo. Đây là lựa chọn thực dụng: khi cần xác minh tin báo, tuyên truyền quy định quản lý biên giới hoặc phối hợp phòng, chống tội phạm, giao tiếp trực tiếp có thể giảm độ trễ do rào cản ngôn ngữ và phiên dịch. Trong bối cảnh hoạt động qua biên giới thường xuyên, năng lực ấy góp phần làm cho an ninh biên giới dựa nhiều hơn vào trao đổi kịp thời và sự tin cậy.
Học xong vẫn phải luyện, vì nhiệm vụ không chờ
Hai trường hợp cùng chỉ ra một nguyên tắc: chương trình học cần sát nhu cầu giao tiếp và nhiệm vụ cụ thể, còn hiệu quả phụ thuộc vào việc duy trì thực hành sau khóa. Ở Thanh Hóa, lớp học kết hợp bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết với giao tiếp đời sống, công việc và tìm hiểu phong tục, văn hóa Lào; lịch học cuối tuần giúp học viên tiếp tục làm nhiệm vụ tại đơn vị. Dù vậy, thời gian đào tạo có hạn nên mỗi cán bộ vẫn cần tự học để sử dụng tiếng Lào thành thạo hơn. Tại An Giang, yêu cầu tương tự được đặt ra với tiếng Khmer: cán bộ đã nhận chứng chỉ phải tiếp tục rèn luyện và vận dụng kiến thức khi trở về cơ sở. Đánh giá các khóa đào tạo không nên chỉ nhìn vào số người hoàn thành. Thước đo thiết thực hơn là cán bộ có hiểu dân nhanh hơn, truyền đạt rõ hơn và phối hợp xử lý việc phát sinh hiệu quả hơn hay không.
