Định hướng quy hoạch, chưa phải dự án đã triển khai
Đô thị lấn biển là khu đô thị hình thành trên phần đất được tạo lập từ biển, với các chức năng như nhà ở, du lịch, thương mại và dịch vụ, đồng thời phải bảo đảm không gian công cộng và khả năng tiếp cận bờ biển. Đà Nẵng đang nghiên cứu phát triển hơn 2.000 ha theo định hướng quy hoạch đến năm 2050, nhưng con số này chưa đồng nghĩa các dự án đã được phê duyệt để xây dựng. Ngày 21/10, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ký quyết định phê duyệt Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050. Quy hoạch đặt việc nghiên cứu lấn biển trong tầm nhìn mở rộng không gian phát triển, tạo thêm động lực tăng trưởng. Đây là tín hiệu đáng chú ý, song điều cần theo dõi không chỉ là quy mô mà còn là cách thành phố xác định giới hạn phát triển và bảo vệ lợi ích cộng đồng.
Ba khu vực được nêu, vịnh Đà Nẵng chiếm phần lớn
Các khu vực nghiên cứu cụ thể gồm khoảng 1.500 ha tại vịnh Đà Nẵng, 450 ha quanh cảng Liên Chiểu và 100 ha ở phía Nam bán đảo Sơn Trà. Cộng lại, ba vị trí này tương đương khoảng 2.050 ha; quy hoạch cũng nhắc đến một số địa điểm tiềm năng khác ở phía Nam thành phố. Vịnh Đà Nẵng vì vậy là trọng điểm về diện tích, chiếm phần lớn tổng quy mô được nêu. Tuy nhiên, không nên xem các con số sơ bộ này là ranh giới cuối cùng: diện tích, chỉ tiêu sử dụng đất và phương án xây dựng còn phải được xác định ở các bước quy hoạch sau. Cách diễn giải chính xác lúc này là Đà Nẵng lấn biển đang được nghiên cứu tại những khu vực trên, chứ chưa có thông báo xác nhận toàn bộ diện tích sẽ được san lấp.
- Vịnh Đà Nẵng: khoảng 1.500 ha.
- Khu vực cảng Liên Chiểu: khoảng 450 ha.
- Phía Nam bán đảo Sơn Trà: khoảng 100 ha.
- Một số vị trí tiềm năng khác ở phía Nam thành phố chưa được chốt diện tích.
Lợi ích đô thị phải đi cùng quyền tiếp cận biển
Theo định hướng, các khu đô thị lấn biển sẽ kết hợp nhà ở, du lịch, thương mại và dịch vụ chất lượng cao, dự kiến phục vụ khoảng 400.000 cư dân vào năm 2050. Quy hoạch cũng yêu cầu bố trí công trình công cộng, công viên, không gian mở và tiện ích cho cộng đồng; người dân phải được tiếp cận biển liên tục. Đây là điều kiện thiết yếu, không nên bị xem như phần trang trí của một dự án bất động sản quy mô lớn. Việc mở rộng quỹ đất có thể tạo thêm không gian cho thành phố, nhưng giá trị công cộng sẽ phụ thuộc vào thiết kế thực tế: liệu bờ biển có còn thông suốt, công viên có đủ rộng và hạ tầng có theo kịp hay không. Không gian kiến trúc cũng phải hài hòa với cảnh quan tự nhiên và hệ sinh thái biển.
Các bước tiếp theo sẽ quyết định tính khả thi
Quy hoạch nêu giai đoạn 2026-2030 cho việc triển khai các dự án phát triển đô thị trọng điểm có lấn biển, với điều kiện đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp lý. Đây là mốc định hướng, không phải xác nhận rằng công trường đã bắt đầu. Trước khi có phương án cụ thể, các bước tiếp theo còn phải làm rõ ranh giới, diện tích, chỉ tiêu sử dụng đất và giải pháp xây dựng, đồng thời đánh giá hạ tầng, môi trường, quốc phòng, an ninh và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Vì thế, chất lượng của quy hoạch Đà Nẵng sẽ không thể chỉ đo bằng số hecta được tạo thêm. Tiêu chuẩn đáng đòi hỏi là minh bạch về tác động, bảo vệ hệ sinh thái và duy trì quyền tiếp cận biển cho cộng đồng. Hơn 2.000 ha hiện là quy mô nghiên cứu; chỉ các quyết định và hồ sơ ở bước sau mới cho biết dự án nào, nếu có, được triển khai.
