Tỷ lệ cao là tín hiệu tốt, chưa phải đích đến
Đầu tư công là nguồn vốn ngân sách được bố trí cho các dự án và nhiệm vụ phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, trong đó tiến độ giải ngân phản ánh mức độ đưa nguồn lực đã phân bổ vào thực hiện. Đến ngày 25/10, Hải Phòng đã giải ngân 33.064 tỷ đồng, đạt 89% kế hoạch Thủ tướng giao; tỷ lệ này cao hơn đáng kể mức bình quân cả nước là 65,9%. Đây là kết quả đáng ghi nhận, nhưng không nên xem tỷ lệ chung như bằng chứng rằng mọi dự án đều đang đi đúng nhịp. Tổng vốn đầu tư công năm 2026 của thành phố là 36.780,6 tỷ đồng, chưa kể phần bổ sung theo nghị quyết của HĐND. Khoảng cách còn lại đòi hỏi sự tập trung cao trong những tháng cuối năm: thành tích chỉ có ý nghĩa khi vốn được chuyển thành khối lượng thi công, nghiệm thu và thanh toán.
Con số bình quân che khuất những điểm nghẽn
Hải Phòng đứng thứ ba cả nước về giá trị giải ngân, sau Hà Nội và TP.HCM, nhưng tiến độ giữa các nhóm chủ đầu tư còn chênh lệch. Các ban quản lý dự án chuyên ngành giải ngân 15.284/22.305 tỷ đồng, đạt 69%; nếu loại phần vốn bổ sung theo nghị quyết, tỷ lệ là 82%. Dự án do địa phương làm chủ đầu tư đạt 62,6%, còn vốn phân cấp cho cấp xã đạt 77,6%. Những con số này cho thấy tỷ lệ toàn thành phố 89% không thể thay cho việc rà soát từng đơn vị, từng dự án. Giải ngân vốn công sẽ khó bứt lên nếu thủ tục, mặt bằng hoặc năng lực triển khai ở một số đầu mối vẫn làm chậm dòng vốn. Vì vậy, việc thành phố rà soát nhu cầu và khả năng thực hiện, điều chuyển vốn khỏi dự án khó giải ngân sang dự án đủ điều kiện là hướng đi thiết thực hơn chạy theo chỉ tiêu trên giấy.
Mặt bằng và kỷ luật thực hiện quyết định chặng cuối
Vướng mắc lớn cần xử lý ngay là giải phóng mặt bằng, song song với việc giữ nhịp thi công. Lãnh đạo thành phố yêu cầu địa phương cơ bản hoàn thành mặt bằng trong tháng 11 cho các dự án trọng điểm, gồm tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh, hợp phần Vành đai 3 và cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng. Đây là yêu cầu đúng trọng tâm: vốn đã bố trí nhưng công trường chưa thể triển khai thì khó tạo ra giải ngân thực chất. Các chủ đầu tư phải kiểm điểm tiến độ hằng tuần; đơn vị được bổ sung vốn cần nhanh chóng hoàn thiện thủ tục, thi công, nghiệm thu và thanh toán khối lượng hoàn thành. Kỷ luật theo dõi thường xuyên sẽ giúp phát hiện chậm trễ sớm hơn, nhưng hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào việc từng điểm nghẽn được xử lý đến nơi đến chốn.
Điều chỉnh vốn để hoàn thành kế hoạch
HĐND thành phố đã thông qua điều chỉnh, bổ sung kế hoạch đầu tư công năm 2026 với hơn 958 tỷ đồng, đồng thời giảm vốn ở dự án không còn nhu cầu hoặc khó giải ngân hết và tăng cho dự án có khối lượng, khả năng thực hiện trong năm. Cách phân bổ lại này hợp lý nếu đi kèm tiến độ rõ ràng và trách nhiệm cụ thể, thay vì chỉ chuyển vốn trên hồ sơ. Hải Phòng cũng dự kiến nguồn vốn đầu tư công do thành phố quản lý năm 2027 là 38.760,84 tỷ đồng. Quy mô kế hoạch sắp tới càng khiến việc củng cố năng lực chuẩn bị dự án và tháo gỡ mặt bằng hiện nay trở nên cấp thiết. Kết luận, mức giải ngân 89% đưa Hải Phòng vào nhóm có tiến độ nổi bật, nhưng phần việc quyết định vẫn nằm ở chặng cuối: hoàn tất mặt bằng, thúc thi công và bảo đảm vốn được giải ngân đúng dự án, đúng khả năng.
