Cổng trường an toàn cần vượt khỏi khẩu hiệu
Cổng trường an toàn là cách tổ chức phối hợp giữa nhà trường, công an, gia đình và cộng đồng để giữ trật tự giao thông quanh trường, đồng thời giúp học sinh hình thành thói quen đi lại đúng luật và biết phòng tránh nguy cơ. Hai buổi sơ kết tại Nam Thanh và Vĩnh Tường cùng nhấn mạnh một điều: mô hình chỉ có ý nghĩa khi thay đổi hành vi, chứ không dừng ở biển báo hay khẩu hiệu. Nam Thanh đánh giá sau năm đầu triển khai; Vĩnh Tường nhìn lại sáu tháng thực hiện, gắn với mục tiêu nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của học sinh theo Chỉ thị 31/CT-TTg ban hành ngày 21/12/2023. Đây là những mốc cần thiết để kiểm tra cách làm, nhưng bản thân hội nghị không thể thay thế việc tổ chức và nhắc nhở thường xuyên tại khu vực trường học.
Nguồn thông tin không nêu số liệu tai nạn, vi phạm hay thay đổi cụ thể về giao thông giờ tan học tại hai địa phương. Vì vậy, không thể kết luận mô hình đã làm giảm rủi ro đến mức nào. Tuy nhiên, định hướng ở Nam Thanh khá rõ: mục tiêu phải là thay đổi nhận thức và hành động của học sinh, phụ huynh, người dân, qua đó tạo khu vực cổng trường trật tự và giảm nguy cơ tai nạn. Đó là thước đo thuyết phục hơn số lượng khẩu hiệu hay hoạt động phát động.
Nam Thanh đặt trọng tâm vào trách nhiệm và phối hợp
Sau năm đầu triển khai, Chủ tịch UBND xã Nam Thanh Đoàn Công Hòa đánh giá mô hình góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông tại địa phương. Kết quả được nêu theo hướng định tính, không kèm con số về mức giảm vi phạm hay tai nạn. Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo tiếp theo là yêu cầu công an xã tham mưu kế hoạch củng cố, duy trì và nâng cao hiệu quả, thay vì xem buổi sơ kết như dấu mốc khép lại.
Với nhà trường, yêu cầu là lập kế hoạch phù hợp điều kiện thực tế, giao trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận, duy trì tuyên truyền luật giao thông và phối hợp chặt với công an cùng phụ huynh trong quản lý học sinh. Công an xã cũng dự kiến tăng cường phối hợp với trường học, Đoàn thanh niên, lực lượng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở và gia đình; đồng thời kiểm tra, hướng dẫn tại cổng trường. Cách tiếp cận này có ưu điểm là gắn trách nhiệm với nhiều bên. Thách thức được hàm ý trong yêu cầu duy trì: nếu việc tuyên truyền và phối hợp không đều, mô hình dễ trở thành hoạt động hình thức.
Vĩnh Tường kết hợp phổ biến luật với hỗ trợ thiết thực
Ở Vĩnh Tường, buổi sơ kết sáu tháng được tổ chức cùng hoạt động tuyên truyền pháp luật cho học sinh. Chương trình có hiệu trưởng, Phó trưởng Công an xã Vĩnh Tường, cán bộ công an, 50 giáo viên và đông đảo học sinh tham dự. Nội dung hướng dẫn gồm tuân thủ đèn tín hiệu, biển báo; đội mũ bảo hiểm đúng cách khi đi mô tô, xe gắn máy, xe đạp điện; không điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện và không lạng lách, đi hàng ngang.
Phần phổ biến còn nhắc học sinh phòng tránh đuối nước, sử dụng áo phao hoặc dụng cụ nổi khi đi phương tiện đường thủy và không tự ý tắm ở nơi không an toàn. Công an xã trao 500 tờ rơi về an toàn giao thông đường bộ, đường thủy nội địa; phối hợp với trường tặng 200 áo mưa cho học sinh khó khăn có thành tích học tập tốt. Tờ rơi giúp kiến thức dễ tiếp cận, còn áo mưa hỗ trợ việc đến trường trong mùa mưa. Đây là những việc cụ thể, nhưng nguồn không nêu khó khăn vận hành hay số liệu thay đổi hành vi sau sáu tháng. Không nên biến hoạt động đầu vào thành bằng chứng chắc chắn về mức giảm tai nạn.
Muốn mô hình bền, phải biến tuyên truyền thành nếp
Hai địa phương chọn điểm nhấn khác nhau: Nam Thanh tập trung vào phân công trách nhiệm và phối hợp dài hạn; Vĩnh Tường kết hợp hướng dẫn kỹ năng với tài liệu trực quan và hỗ trợ học sinh. Cả hai cùng cho thấy an toàn giao thông học sinh không thể chỉ dựa vào một buổi tuyên truyền. Nhà trường Vĩnh Tường dự kiến lồng ghép kiến thức pháp luật trong sinh hoạt lớp và hoạt động ngoại khóa; công an xã tiếp tục phối hợp để củng cố mô hình.
Để cổng trường an toàn hoạt động thường xuyên, cần duy trì ba việc: giao rõ người phụ trách, tổ chức giáo dục lặp lại bằng nội dung phù hợp lứa tuổi, và giữ liên lạc giữa nhà trường, công an, phụ huynh. Việc kiểm tra, hướng dẫn tại khu vực cổng trường cũng cần đi cùng quản lý hành vi của học sinh, thay vì chỉ dựng biển hoặc phát tài liệu. Kết luận đáng lưu ý là sơ kết chỉ mở ra bước tiếp theo: hiệu quả phải được chứng minh qua thói quen chấp hành luật và sự an toàn thực tế, không chỉ qua số tháng triển khai hay số hoạt động đã tổ chức.
