Đầu tư vào năng lực kết nối, không chỉ mặt đường
Đường Hồ Chí Minh là trục giao thông Bắc–Nam dài 2.656,5 km, đang chuyển từ mục tiêu nối thông cơ bản bằng hai làn xe sang giai đoạn nâng cấp theo quy hoạch và nhu cầu vận tải. Vì vậy, dự án mở rộng qua Quảng Trị đáng chú ý không chỉ ở chiều dài mà còn ở vai trò cải thiện kết nối cho khu vực miền núi.
Bộ Xây dựng đã phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đường Hồ Chí Minh Quảng Trị, dài gần 25 km, từ Km280+500 đến Km305+400, qua xã Tà Rụt và xã La Lay. Đây là động thái cần thiết khi nhu cầu vận tải tăng: một tuyến đường có năng lực thông hành tốt hơn có thể giúp người dân và hoạt động sản xuất đi lại thuận lợi hơn, đồng thời hỗ trợ kết nối giữa các địa bàn. Tuy nhiên, hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc dự án được triển khai đúng tiến độ và đồng bộ với các đoạn liền kề.
Quy mô dự án và kỳ vọng thực tế
Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương, dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2027–2030. Tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường ô tô cấp III miền núi, gồm hai làn xe cơ giới, vận tốc thiết kế 60 km/h; tại đoạn khó khăn, vận tốc thiết kế là 40 km/h. Nền đường rộng 9 m, mặt đường rộng 8 m.
Quy mô này hướng tới nâng khả năng lưu thông và kết nối trên đoạn tuyến, chứ chưa phải bước chuyển thành đường cao tốc. Với người đi đường, lợi ích kỳ vọng là hành trình thông suốt hơn và khả năng đáp ứng lượng vận tải tăng được cải thiện. Với hạ tầng giao thông Quảng Trị, đây là khoản đầu tư có ý nghĩa nếu nó giúp giảm những điểm hạn chế trên tuyến và hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh trong khu vực. Không nên nhầm mục tiêu nâng cấp từng đoạn với việc toàn tuyến đã đạt chuẩn cao tốc.
Từ Quảng Trị đến Pác Bó: giai đoạn đầu tư mới
Các dự án ở Quảng Trị và Cao Bằng cho thấy đường Hồ Chí Minh đang bước sang giai đoạn chú trọng nâng cấp năng lực, sau khi mục tiêu nối thông cơ bản toàn tuyến với quy mô hai làn xe gần hoàn thành. Tại Cao Bằng, dự án nâng cấp đường Pác Bó trên đoạn Pác Bó–Cao Bằng dài gần 39 km đã được duyệt với quy mô đường bốn làn; phạm vi công trình còn gồm mở rộng bảy cầu hiện hữu và xây mới bốn cầu.
Hai dự án khác nhau về quy mô thiết kế, nhưng cùng phản ánh một hướng đi: cải thiện năng lực thông hành tại những đoạn cần được đầu tư, thay vì xem việc nối thông là điểm kết thúc. Theo quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, đường Hồ Chí Minh tiếp tục là trục giao thông huyết mạch và được định hướng nâng cấp lên cao tốc. Vì thế, dự án Quảng Trị nên được nhìn như một bước cụ thể trong quá trình dài hạn, không phải giải pháp hoàn tất cho toàn tuyến.
Hiệu quả phụ thuộc vào tiến độ và tính liên tục
Tuyến đường Hồ Chí Minh đã hoàn thành 2.499 km; chiều dài hoàn thành dự kiến đạt 2.643 km vào cuối tháng 12/2026. Đoạn Gò Quao–Vĩnh Thuận còn lại, dài 13 km, được lên kế hoạch hoàn thành trong quý I/2027. Các mốc này đặt dự án Quảng Trị vào bối cảnh toàn tuyến đang khép lại giai đoạn đầu tư hai làn để chuyển sang bước phát triển mới.
Kết luận, hơn 1.000 tỷ đồng cho gần 25 km đường tại Quảng Trị là khoản đầu tư có mục tiêu rõ: tăng năng lực thông hành và củng cố kết nối trên một trục Bắc–Nam quan trọng. Nhưng lợi ích với người sử dụng sẽ không đến chỉ từ thông số thiết kế; tiến độ 2027–2030, chất lượng thi công và sự ăn khớp với các đoạn khác mới quyết định tuyến đường có vận hành liền mạch hay không.
