Dung Quất nâng cấp để làm gì?
Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất là chương trình đầu tư nhằm tăng công suất chế biến, nâng cấp công nghệ, đa dạng hóa nguồn dầu thô và cải thiện chất lượng sản phẩm xăng dầu để đáp ứng tiêu chuẩn môi trường mới, đồng thời củng cố vai trò hạt nhân của Dung Quất trong hạ tầng năng lượng quốc gia.
Điểm mấu chốt lúc này là: Dung Quất không còn ở giai đoạn chuẩn bị, mà đang bước hẳn sang giai đoạn thi công kỹ thuật cao – giai đoạn EPC. Hơn 85% khối lượng san lấp đã hoàn thành, mặt bằng sạch dự kiến bàn giao trong tháng 11 để triển khai đồng bộ các hạng mục thiết kế – mua sắm – xây dựng. Đây là ranh giới giữa một dự án “trên giấy” và một công trình công nghiệp hiện hữu. Nếu bỏ lỡ nhịp chuyển này, Dung Quất sẽ tụt lại trong cuộc đua nâng cấp công nghệ lọc dầu đang diễn ra khắp khu vực.
Từ 2,7 triệu m3 đất đá đến hợp đồng EPC: Bước ngoặt công trường
Việc hoàn thành hơn 85% khối lượng san lấp không chỉ là con số đẹp trên báo cáo; đó là điều kiện tiên quyết để giai đoạn EPC có thể khởi động đúng nhịp. Với mục tiêu xử lý hơn 2,7 triệu m3 đất đá, khoảng 200 phương tiện và hàng trăm nhân lực đang được huy động mỗi ngày để bảo đảm tiến độ. "Đến thời điểm này, Dự án Nâng cấp mở rộng nhà máy Lọc dầu Dung Quất đã hoàn thành hơn 85% tiến độ san lấp, sẵn sàng bàn giao mặt bằng sạch trong tháng 11/2026 để triển khai đồng bộ các hạng mục của hợp đồng EPC".
Thách thức kỹ thuật đầu tiên lại đến từ thứ tưởng như đơn giản: đất đắp. Nguồn vật liệu san lấp quyết định khả năng duy trì liên tục các mũi thi công. Dưới sự chỉ đạo của Tập đoàn Dầu khí, nhà thầu và tỉnh Quảng Ngãi phải chủ động tìm kiếm, khảo sát mỏ đất bổ sung để không “đứt gãy” chuỗi thi công. Song song, chủ đầu tư kiểm soát chặt các tuyến vận chuyển, an toàn và môi trường – những yếu tố nếu lỏng tay sẽ nhanh chóng biến lợi thế tiến độ thành rủi ro pháp lý và xã hội.
Giai đoạn EPC: Bài kiểm tra năng lực kỹ thuật của Dung Quất
Sau khi Hợp đồng EPC được ký ngày 9/7, dự án chính thức bước sang giai đoạn EPC; cuộc họp khởi động với liên danh Chengda – BPE ngày 21/8 đánh dấu thời điểm thi công thực tế bắt đầu. Theo kế hoạch, toàn bộ dự án sẽ triển khai trong 37 tháng kể từ khi hợp đồng EPC có hiệu lực và đưa vào vận hành trong năm 2028. Đây là khoảng thời gian ngắn nếu đặt cạnh độ phức tạp của một nhà máy lọc dầu đang vận hành liên tục.
Giai đoạn EPC là bài kiểm tra toàn diện: từ thiết kế công nghệ, thu xếp vốn, đến hạ tầng kết nối và tổ chức thi công trên một nhà máy đang hoạt động. Mọi sai số trong thiết kế hay mua sắm đều có thể kéo theo chậm tiến độ, đội chi phí và rủi ro an toàn. Thách thức lớn nhất không chỉ là lắp đặt thêm thiết bị, mà là tích hợp chúng vào hệ thống hiện hữu mà không làm gián đoạn chuỗi sản xuất – một yêu cầu đòi hỏi năng lực quản lý dự án và điều phối kỹ thuật ở mức cao hơn hẳn so với giai đoạn xây dựng ban đầu.
Tăng công suất, nâng chuẩn nhiên liệu: Lợi ích có đủ bù rủi ro?
Khi hoàn thành, Dự án Nâng cấp mở rộng sẽ nâng công suất chế biến của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất từ 148.000 lên 171.000 thùng dầu thô mỗi ngày. Nhưng quan trọng hơn, nhà máy sẽ có khả năng đa dạng hóa nguồn dầu thô, kể cả nguyên liệu phi truyền thống – một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh nguồn dầu trong nước thay đổi và địa chính trị toàn cầu biến động. Dự án cũng hướng tới sản xuất xăng, dầu diesel và Jet A-1 đạt chuẩn Euro V, đáp ứng yêu cầu môi trường và xu hướng chuyển dịch năng lượng.
Theo lãnh đạo BSR, dự án không chỉ cải thiện hiệu quả kinh doanh mà còn tạo nền tảng để Dung Quất chuyển đổi theo hướng xanh, hiện đại và bền vững. Việc ứng dụng công nghệ hiệu suất cao, thân thiện môi trường sẽ góp phần giảm phát thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên, phù hợp với các mục tiêu tăng trưởng xanh và bảo đảm an ninh năng lượng đến 2030, tầm nhìn 2045. Câu hỏi đặt ra là liệu hệ thống quản trị và vận hành có theo kịp bước nhảy công nghệ này, hay chúng ta sẽ có một nhà máy hiện đại nhưng vận hành theo tư duy cũ.
Dung Quất trong bức tranh hạ tầng năng lượng quốc gia
Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất được xếp là dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành năng lượng và đã được Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư. Theo Nghị quyết 26, Dung Quất hiện là một trong những hạt nhân của Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất. Trên nền nhà máy hiện hữu, hệ thống cảng biển, kho bể và hạ tầng kỹ thuật đã hình thành, khu vực này có điều kiện phát triển thành một hệ sinh thái công nghiệp – năng lượng liên kết cao.
Tính đến tháng 9/2026, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đã sản xuất hơn 111 triệu tấn sản phẩm, tổng doanh thu trên 2 triệu tỷ đồng và đóng góp ngân sách hơn 270 nghìn tỷ đồng. Những con số này cho thấy bất kỳ trục trặc nào trong giai đoạn EPC đều không chỉ là vấn đề của một doanh nghiệp, mà là rủi ro đối với an ninh năng lượng và nguồn thu ngân sách. Ngược lại, nếu giai đoạn EPC được triển khai kỷ luật và hiệu quả, Dung Quất sẽ tiếp tục là trụ cột của hạ tầng năng lượng, đồng thời là “bệ phóng” cho các dự án công nghiệp – năng lượng mới trong nhiều thập kỷ tới.
