850 lượt kết nối là điểm khởi đầu, không phải đích đến
Hiệu quả năng lượng là cách doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu sản xuất bằng ít năng lượng hơn, thông qua công nghệ phù hợp, vận hành tốt hơn và hạn chế lãng phí. Tại Hưng Yên ngày 28/10, Bộ Công Thương tổ chức hội thảo về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Trong khuôn khổ Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam, chương trình ghi nhận khoảng 850 lượt kết nối giữa doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp, hướng tới mục tiêu 1.000 lượt trong năm 2026. Con số này cho thấy nhu cầu gặp gỡ giữa hai phía đang được khơi thông. Nhưng lượt kết nối tự nó chưa chứng minh đã tiết kiệm được năng lượng hay chi phí. Thành công cần được đo bằng những dự án thực sự đi vào vận hành, phù hợp với dây chuyền và khả năng đầu tư của từng cơ sở.
Kết nối để đưa chính sách đến dây chuyền sản xuất
Một hội thảo chỉ có ý nghĩa với doanh nghiệp khi thông tin chính sách chuyển thành lựa chọn có thể triển khai. Tại sự kiện, đại biểu được cập nhật cơ chế, chính sách, quy định mới về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trong đó có nội dung liên quan đến Luật số 77/2025/QH15. Cộng đồng được kỳ vọng làm cầu nối giữa doanh nghiệp cần cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng với nhà cung cấp công nghệ, đơn vị tư vấn và tổ chức tài chính. Đây là hướng đi đáng chú ý: doanh nghiệp công nghiệp không chỉ cần biết phải làm gì, mà còn cần tìm được giải pháp tương thích với thiết bị, quy trình và nguồn lực hiện có. Các mô hình dịch vụ năng lượng như ESCO đã xuất hiện trong những cơ hội hợp tác bước đầu. Tuy nhiên, thông tin hiện có chưa cho biết những kết nối này đã tạo ra mức tiết kiệm cụ thể nào.
Tiết kiệm năng lượng là lợi thế cạnh tranh
Với doanh nghiệp công nghiệp, tiết kiệm năng lượng không nên bị xem như một hoạt động phụ để làm đẹp báo cáo môi trường. Khi nhu cầu năng lượng tăng, thị trường biến động và sức ép giảm phát thải lớn dần, kiểm soát tiêu hao có thể giảm áp lực chi phí sản xuất, đồng thời nâng sức cạnh tranh. Các thị trường xuất khẩu cũng đòi hỏi doanh nghiệp quan tâm hơn đến tiêu chuẩn môi trường, phát thải carbon và minh bạch thông tin; cơ chế CBAM của Liên minh châu Âu càng khiến việc kiểm soát phát thải trở thành vấn đề kinh doanh thiết thực. Vì vậy, đầu tư vào hiệu quả năng lượng có thể hỗ trợ chuyển đổi xanh và giúp doanh nghiệp giữ vị thế trong chuỗi cung ứng. Nhưng quyết định đầu tư cần dựa trên đánh giá kỹ thuật và kết quả đo lường, thay vì mặc định rằng mọi công nghệ mới đều tiết kiệm.
Thước đo tiếp theo phải là dự án và mức tiết kiệm
Khoảng cách từ kết nối đến kết quả vẫn là phép thử quan trọng nhất. Nguồn thông tin hiện có ghi nhận những cơ hội hợp tác ban đầu, gồm mô hình ESCO, nhưng chưa nêu lượng năng lượng hoặc mức chi phí mà các lượt kết nối đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm. Bởi vậy, không nên đồng nhất số cuộc gặp với tác động thực tế. Bước tiếp theo là giúp doanh nghiệp chọn đúng giải pháp, tiếp cận chuyên gia và nguồn lực tài chính, rồi theo dõi hiệu quả sau triển khai. Chương trình dự kiến tiếp tục tổ chức kết nối tại Nghệ An vào trung tuần tháng 11/2026 và triển khai chuỗi 10 hội thảo chuyên đề trên cả ba miền trong năm 2026. Mạng lưới sẽ có giá trị khi những hoạt động này tạo ra dự án có thể kiểm chứng. 850 lượt kết nối là tín hiệu tích cực; kết quả tiết kiệm đo được mới là bằng chứng cho chuyển đổi xanh.
