Tốc độ trở thành lợi thế cạnh tranh
Chu kỳ phát triển xe là khoảng thời gian từ lúc bắt đầu thiết kế một mẫu xe đến khi sản phẩm hoàn thiện và có thể ra thị trường; rút ngắn chu kỳ này giúp hãng phản ứng nhanh hơn trước thay đổi của khách hàng. Các hãng xe Nhật đang cải tổ quy trình phát triển xe mới vì khoảng cách về tốc độ với đối thủ Trung Quốc đã trở thành sức ép khó xem nhẹ. Toyota, Honda, Nissan và các hãng Nhật thường cần 4-5 năm để hoàn thiện một mẫu xe, trong khi doanh nghiệp Trung Quốc có thể làm điều đó trong chưa đầy 2 năm. Đây không chỉ là khác biệt về hiệu suất nội bộ: khi thị hiếu biến động liên tục, hãng ra xe chậm có nguy cơ đưa sản phẩm đến thị trường khi nhu cầu đã đổi hướng. Theo tôi, tốc độ giờ không còn là lợi thế phụ bên cạnh chất lượng; nó là điều kiện để chất lượng còn phù hợp đúng thời điểm.
Nissan dùng nền tảng chung để rút ngắn từng vòng phát triển
Nissan chọn phát triển xe theo nhóm: thay vì tạo cấu trúc kỹ thuật riêng cho từng mẫu, hãng xây nền tảng chung cho những xe có kích thước tương đồng, rồi dùng lại cấu trúc và bộ phận đã hoàn thiện. Cách làm này có ý nghĩa lớn hơn việc cắt bớt vài tháng ở một dự án; nó giảm trùng lặp, giúp nguồn lực tập trung vào khác biệt của từng sản phẩm. Nissan dự kiến hoàn thành một SUV mới trong 3 năm 1 tháng để đưa ra thị trường Bắc Mỹ vào năm 2028. Với các mẫu phát triển tiếp theo trên nền tảng đó, hãng đặt mục tiêu giảm thời gian tới 40%, còn khoảng 2 năm rưỡi. Chiến lược dự kiến bao phủ 80% doanh số toàn cầu và giảm 70% số chủng loại linh kiện. Đây là hướng đi thực tế: chuẩn hóa phần nền để dành thời gian cho phần khách hàng nhìn thấy.
Honda, Suzuki và Mitsubishi cũng đặt mục tiêu nhanh hơn
Honda đặt mục tiêu “Triple Half”: giảm một nửa chi phí, thời gian và khối lượng công việc phát triển so với mức năm 2025, đồng thời dự kiến ứng dụng AI và công nghệ số. Các sáng kiến mới sẽ áp dụng trước cho những mẫu xe bắt đầu phát triển từ năm 2028. Đây là thay đổi đáng chú ý vì Honda không chỉ nhắm đến tốc độ, mà còn tìm cách giảm gánh nặng của cả quy trình. Suzuki dự kiến rút ngắn một nửa thời gian phát triển, xuống khoảng 2 năm; Mitsubishi đặt mục tiêu giảm 20%, còn 3 năm vào khoảng năm 2030. Những mốc này cho thấy chu kỳ phát triển xe 2-3 năm đang dần trở thành đích đến của nhiều hãng, dù lộ trình và mức cam kết khác nhau. Thách thức sẽ là biến mục tiêu thành quy trình ổn định, thay vì để tốc độ gây thêm phức tạp.
Cuộc đua không chỉ là rút ngắn thời gian
Cải tổ nền tảng, tinh giản linh kiện và đưa công nghệ số vào phát triển sản phẩm cho thấy các hãng Nhật đang thay đổi cách tổ chức công việc, chứ không chỉ thúc ép đội ngũ làm nhanh hơn. Điều đó quan trọng: nếu thời gian giảm mà chất lượng quyết định hoặc phối hợp giữa các bộ phận sa sút, lợi thế sẽ khó bền vững. Dẫu vậy, sức ép từ đối thủ Trung Quốc buộc các hãng Nhật phải chấp nhận rằng quy trình lâu năm không thể được giữ nguyên chỉ vì từng tạo ra sản phẩm tốt. Tốc độ đưa xe ra thị trường ngày càng gắn trực tiếp với khả năng bắt kịp nhu cầu và cạnh tranh toàn cầu. Kết luận của tôi là cuộc đua này sẽ không được quyết định bằng một con số thời gian đơn lẻ, mà bằng việc hãng nào rút ngắn được chu kỳ phát triển xe mà vẫn đưa đúng sản phẩm đến đúng thị trường.
