Hai nhiệm vụ lớn trên sân nhà
Đại hội Thể thao toàn quốc là sự kiện thể thao cấp quốc gia tổ chức bốn năm một lần, nơi các đoàn tranh huy chương và đánh giá công tác đào tạo, huấn luyện, phát hiện tài năng. Kỳ Đại hội lần thứ X đưa TP.HCM vào thế phải làm tốt cả khâu tổ chức lẫn thành tích: thành phố là địa phương đăng cai chính sau 20 năm, đồng thời đặt mục tiêu nằm trong nhóm hai đoàn dẫn đầu và đứng nhất ở 16 môn, phân môn thế mạnh. Đây là mục tiêu đáng kể, nhưng sân nhà không tự động biến thành lợi thế trên bảng huy chương. Khối lượng tổ chức lớn, sự cạnh tranh giữa các đoàn và yêu cầu giữ phong độ cho vận động viên khiến hai nhiệm vụ phải được chuẩn bị đồng bộ. Đại hội dự kiến có 48 môn, 973 nội dung tranh huy chương và 36 đoàn tham dự.
Quy mô lực lượng đòi hỏi chuẩn bị có trọng tâm
Đoàn TP.HCM dự kiến huy động 432 huấn luyện viên và 1.453 vận động viên, tranh tài ở 777 nội dung thuộc 46 môn. Quy mô ấy cho thấy tham vọng không thể dựa vào một vài gương mặt nổi bật; tuyển chọn, huấn luyện và giữ sức cho toàn đội mới là phần việc quyết định. Nhiều đội tuyển được tập huấn trong và ngoài nước, còn 290 vận động viên đang tập trung ở các đội tuyển quốc gia, tích lũy kinh nghiệm thi đấu trong nước và quốc tế. Lãnh đạo ngành thể thao thành phố kỳ vọng cả vận động viên giàu kinh nghiệm lẫn lớp trẻ tạo đột phá, đồng thời xem đại hội là dịp để người trẻ rèn bản lĩnh và mở đường cho lực lượng kế cận. Cách nhìn đó đúng: thành tích trước mắt chỉ có giá trị bền vững nếu đi cùng nguồn vận động viên đủ sức tiếp nối.
Khoa học và y học là một phần của cuộc đua
Tranh huy chương không chỉ diễn ra trên sàn đấu hay đường đua. Phía sau vận động viên, khoa học thể thao giúp đo chỉ số thể lực, phân tích thông số vận động và hỗ trợ ban huấn luyện xây dựng bài tập hồi phục sau chấn thương. Đội ngũ phụ trách mảng này có 10–11 chuyên viên; song hành là 5–6 bác sĩ và chuyên gia y học thể thao đảm nhiệm chăm sóc sức khỏe, xử lý chấn thương tại chỗ và kiểm soát phòng chống doping. Với hơn 30 môn của đoàn thành phố, lực lượng chuyên môn gọn như vậy phải làm việc có tổ chức và phản ứng nhanh. Lợi thế đăng cai cho phép trung tâm huấn luyện đưa thiết bị hiện đại đến gần điểm thi đấu, thiết lập các trạm hồi phục cơ động để hỗ trợ vận động viên sau tranh tài. Đây không phải phần phụ của chiến dịch huy chương: phòng chấn thương và hồi phục đúng cách có thể giữ thành quả huấn luyện khỏi đổ vỡ.
Sân nhà là lợi thế, nhưng không miễn trừ áp lực
Theo kế hoạch, chương trình chính diễn ra từ ngày 14-11 đến 12-12-2026; một số môn thi đấu sớm. Lễ khai mạc toàn Đại hội dự kiến tổ chức tối 21-11 tại Công viên bờ sông Sài Gòn, còn lễ bế mạc diễn ra ngày 12-12 tại Nhà thi đấu Phú Thọ. Việc nhiều cuộc tranh tài diễn ra ngay tại TP.HCM giúp đội ngũ y học thể thao tiếp cận thiết bị và vận động viên thuận tiện hơn, nhưng đồng thời đặt lên thành phố trách nhiệm tổ chức an toàn, công bằng và chăm sóc tốt cho các đoàn. Với đội chủ nhà, thách thức còn là tính toán điểm rơi phong độ, hạn chế chấn thương và phối hợp lịch thi đấu của những vận động viên cùng lúc làm nhiệm vụ ở đội tuyển quốc gia. Nếu khoa học và y học được đưa vào từng quyết định huấn luyện, mục tiêu tốp đầu sẽ có nền tảng thực chất hơn.
Thành công phải vượt khỏi bảng tổng sắp
TP.HCM có cơ hội tận dụng lợi thế sân nhà, nhưng vị trí trong nhóm hai đoàn dẫn đầu sẽ phụ thuộc vào chất lượng chuẩn bị chứ không chỉ số lượng vận động viên. Tuyển chọn đúng người, huấn luyện có cơ sở dữ liệu, chăm sóc sức khỏe sát sao và hồi phục kịp thời cần được xem là một chuỗi thống nhất. Đội ngũ khoa học thể thao và y học thể thao là hậu trường ít xuất hiện trước khán giả, song đóng góp trực tiếp vào khả năng thi đấu và sự an toàn của vận động viên. Vì vậy, thước đo của chiến dịch không nên dừng ở số huy chương hay thứ hạng toàn đoàn: một kỳ Đại hội thành công còn phải để lại lớp vận động viên trẻ trưởng thành và năng lực hỗ trợ chuyên môn được nâng lên. Đó mới là cách biến vai trò đăng cai thành lợi ích lâu dài cho thể thao TP.HCM.
