Mặt bằng đã giải phóng, công trường vẫn chưa thành hình
Dự án Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh là công trình phát điện công suất 1.500 MW tại phường Cửa Ông, gồm hai tổ máy tua-bin khí chu trình hỗn hợp, kho chứa và cảng nhập LNG, được kỳ vọng bổ sung nguồn điện cho miền Bắc. Dự án từng đặt mục tiêu khởi công ngày 19/12/2025, nhưng gần một năm sau khu đất vẫn chưa thành công trường. Nút nghịch lý nằm ở chỗ phần việc dễ nhìn thấy nhất đã xong: phường Cửa Ông hoàn tất giải phóng mặt bằng toàn bộ 41,12 ha ngày 11/4/2026. QN LNG Power hoàn thành ký quỹ ngày 28/4, rồi nộp hồ sơ xin giao đất, cho thuê đất ngày 7/5/2026. Dù khu vực đã được quây tôn, người dân vẫn đi qua lối còn lại để tới nơi neo đậu tàu cá; một cư dân gần dự án mong nhà máy sớm khởi công để đất không bị bỏ hoang, cỏ mọc um tùm. Đây là lời nhắc rằng giải phóng mặt bằng chưa đồng nghĩa với sẵn sàng xây dựng.
Thủ tục lấn biển và hợp đồng điện là hai cửa ải lớn
Quy mô sử dụng đất và mặt nước lên tới khoảng 109,82 ha, trong đó có 20,4 ha cần lấn biển để hình thành mặt bằng nhà máy và kho cảng. Vì vậy, hồ sơ đất đai, khu vực biển và phương án lấn biển không phải thủ tục phụ: thiếu chúng, các hạng mục chính khó có mặt bằng đồng bộ. Hồ sơ san lấp còn phải cập nhật giá vật liệu theo thị trường và hoàn thiện phương án sử dụng đất đá thải mỏ; đây là phần việc kỹ thuật có thể kéo dài nếu nguồn vật liệu và cách tính chưa được chốt. Nhưng nút thắt không dừng ở hồ sơ. Nhà đầu tư và EVN vẫn chưa thống nhất hợp đồng mua bán điện, văn bản quyết định điều kiện thương mại, phương án tiêu thụ điện và cơ sở tính hiệu quả đầu tư. Đồng thời, đăng ký nguồn LNG nhập khẩu dài hạn gặp khó vì nguồn cung quốc tế hạn chế. Những vướng mắc pháp lý công trình đang đan xen với bài toán thị trường, khiến việc xử lý riêng từng thủ tục khó tạo ra bước tiến đủ lớn.
Thiếu tua-bin đẩy mốc vận hành lùi xa
Ngay cả khi các hồ sơ được tháo gỡ, dự án vẫn cần nhiên liệu và thiết bị để biến kế hoạch thành nhà máy vận hành. Việc đặt mua hai tua-bin khí gặp trở ngại do nguồn cung thiết bị trên thị trường quốc tế hạn chế. Với một dự án điện khí LNG, chậm chốt tua-bin có thể ảnh hưởng dây chuyền đến lắp đặt, chạy thử và phát điện; vì thế, đây không phải chi tiết có thể xử lý sau khi khởi công. Theo lộ trình mới, chủ đầu tư dự kiến san lấp từ tháng 1/2027, hoàn tất đàm phán mua bán khí và thu xếp vốn vào tháng 6/2027, đồng thời ký hợp đồng tổng thầu EPC. Tổ máy số 1 dự kiến phát điện thương mại tháng 9/2030, tổ máy số 2 vào tháng 12/2030, muộn hơn mục tiêu vận hành giai đoạn 2028–2029. Nhà máy được kỳ vọng cung cấp khoảng 9 tỷ kWh mỗi năm và hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu năng lượng địa phương. Quảng Ninh infrastructure chỉ có thể được củng cố khi phê duyệt, hợp đồng, nhiên liệu và thiết bị được phối hợp thành một tiến độ khả thi. Kết luận rất rõ: dự án cần hơn một mặt bằng sạch; nó cần những quyết định đồng bộ, đúng hạn.
