Một hành trình âm nhạc qua ba miền
Concert Phương Mỹ Chi là chương trình âm nhạc kết hợp chất liệu dân gian Việt Nam với cách phối khí và dàn dựng đương đại, đưa khán giả qua những không gian văn hóa khác nhau bằng sân khấu, ca khúc và nghệ thuật trình diễn. Tối 7/11, Day 2 “Dân Chơi Dân Ca” diễn ra tại Sân Đông, Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Hà Nội. Lựa chọn cấu trúc Bắc – Trung – Nam giúp đêm diễn có mạch kể rõ ràng thay vì chỉ nối tiếp các tiết mục rời rạc. Cách làm này cũng cho thấy hướng đi đáng chú ý của Phương Mỹ Chi: đưa âm nhạc ba miền vào một buổi diễn đại chúng mà không tách truyền thống khỏi đời sống hiện tại. Kết quả là một concert có màu sắc sân khấu phong phú, đồng thời gợi sự tò mò về những loại hình nghệ thuật vốn ít xuất hiện trong các chương trình nhạc trẻ.
Dân gian được làm mới, không bị làm mờ
Từ “Buôn Trăng”, “Gối Gấm” đến “Ưng Cái Bụng”, chặng miền Trung và Tây Nguyên tạo điểm nhấn bằng hình ảnh sân khấu cùng những câu chuyện văn hóa cụ thể. “Ưng Cái Bụng” gợi không gian ruộng bậc thang và đời sống người Ê Đê, còn “Nữ Công Gia Chánh” có thêm Phương Ly để tạo sắc thái mới. Sang miền Bắc, liên khúc “Trẩy Hội Làng” và phần dẫn chuyện của NSND Tự Long đặt các tiết mục vào không khí hội làng. Đặc biệt, “Thử Lòng Quân Tử” đưa các phường Xoan gốc lên sân khấu, tái hiện trích đoạn “Xin Huê Đố Huê” của Hát Xoan Phú Thọ. Nghệ nhân Nguyễn Thị Lịch trực tiếp đánh trống cái. Những chi tiết ấy khiến phần truyền thống có chủ thể và bối cảnh, thay vì chỉ đóng vai trò trang trí cho bản phối hiện đại.
Khách mời mở rộng câu chuyện sân khấu
Sức hút của Dân Chơi Dân Ca còn nằm ở cách Phương Mỹ Chi dùng các màn kết hợp để chuyển sắc thái giữa những vùng văn hóa. Đêm diễn quy tụ NSND Tự Long, NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Trinh Trinh, Phương Ly, Pháo, Rhyder, Double2T, Nguyễn Hùng và Bảo Định. Ở chặng miền Nam, Kim Tử Long và Trinh Trinh góp phần đưa chất cải lương vào “Liễu Yếu Đào Tơ”; Bảo Định xuất hiện cùng tiếng sáo trong tiết mục này rồi tiếp tục đồng hành ở “Dắt Anh Chơi”. Màn song ca “Lỡ Thương Nhau” với Nguyễn Hùng cũng là lần đầu ca khúc được trình diễn trực tiếp. Khách mời vì thế không chỉ tạo bất ngờ, mà còn bổ sung những giọng điệu và hình thức biểu diễn phù hợp với từng đoạn của hành trình.
Điểm gặp giữa di sản và nhạc trẻ
Các lựa chọn đối lập mà bổ trợ cho nhau tạo nên phần đáng nhớ nhất của concert: hát Xẩm đi cùng nền Rock trong “Xây Xẩm”, còn liên khúc “Lý Cò Style - Rock Hạt Gạo - Ếch Ngoài Đáy Giếng” đặt giai điệu dân gian vào nhịp điệu hiện đại. Đây là cách làm có cá tính, bởi Phương Mỹ Chi không cố biến mọi chất liệu truyền thống thành một màn trình diễn hoài cổ; cô đặt chúng cạnh những âm thanh quen thuộc với khán giả trẻ và để sự tương phản tự lên tiếng. Sự góp mặt của nghệ sĩ, nghệ nhân cùng ban cố vấn văn hóa cũng giúp sân khấu có chiều sâu hơn một lớp hình ảnh bắt mắt. Nhìn lại đêm Hà Nội, Dân Chơi Dân Ca thuyết phục nhất khi xem truyền thống như chất liệu sống để đối thoại với hiện tại. Đó là hướng đi khiến âm nhạc ba miền vừa có sức giải trí, vừa giữ được dấu ấn văn hóa.
