Thuế mới không chỉ nhắm vào giá xe
Thuế xe điện nhập khẩu là khoản thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng với xe điện nguyên chiếc đưa vào một thị trường, và mức thuế này có thể định hình cả giá bán lẫn quyết định đặt nhà máy của hãng xe. Ngày 3-11, Nội các Thái Lan thông qua việc nâng thuế với xe điện nhập khẩu nguyên chiếc lên 35%, dự kiến áp dụng từ đầu năm 2027. Thuế với xe điện chạy pin (BEV) tăng từ 10% lên 35%; xe điện mở rộng phạm vi hoạt động (REEV) tăng từ 15% lên cùng mức. Đây không đơn thuần là động thái tăng nguồn thu: Bangkok đang dùng chính sách thuế để chuyển lợi thế từ nhập khẩu thành phẩm sang sản xuất trong nước. Xe sản xuất, lắp ráp tại Thái Lan và đáp ứng điều kiện được hưởng mức thuế tiêu thụ đặc biệt 2%, tạo ra khoảng cách đủ lớn để buộc các hãng xem lại cách tiếp cận thị trường.
Xe nhập khẩu đối mặt sức ép giá
Với người mua, thay đổi đáng chú ý nhất có thể là giá xe. Lãnh đạo một số hãng ước tính thuế mới có thể khiến giá bán lẻ xe điện nhập khẩu nguyên chiếc tăng tối đa 10%. Đây là mức tăng có khả năng làm suy yếu lợi thế của các mẫu xe nhập khẩu, nhất là khi người tiêu dùng Đông Nam Á nhạy cảm với giá, chi phí sử dụng và dịch vụ hậu mãi. Thuế cao hơn không nhất thiết khiến mọi mẫu xe tăng giá như nhau: hãng có thể hấp thụ một phần chi phí, điều chỉnh cấu hình hoặc chuyển nguồn cung. Nhưng lựa chọn nào cũng có hệ quả đối với biên lợi nhuận, sức cạnh tranh và quyết định mua xe. Chính sách vì thế tạo ưu thế rõ cho xe sản xuất tại chỗ, đồng thời buộc thương hiệu chỉ dựa vào nhập khẩu phải cân nhắc lại giá bán và kế hoạch phân phối.
Hãng xe phải chọn giữa xuất khẩu và đầu tư
Sức ép không chỉ đến từ mức thuế mới mà còn từ bối cảnh cạnh tranh. Chi phí sản xuất xe tại Thái Lan được cho là cao hơn 30–40% so với xe nhập khẩu từ Trung Quốc, khiến nhà sản xuất và doanh nghiệp cung ứng nội địa khó đấu giá với hàng nhập khẩu. Trong tháng 9-2026, lượng ô tô điện chở khách nhập khẩu vào Thái Lan tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, với Trung Quốc chiếm gần như toàn bộ nguồn cung. Bangkok muốn tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn cho doanh nghiệp đã đầu tư nhà máy, đồng thời thúc đẩy nội địa hóa, chuỗi cung ứng linh kiện và việc làm. Các thương hiệu chưa có nhà máy tại nước này sẽ phải tính lại chi phí và giá; hãng đã sản xuất tại chỗ có vị thế thuận lợi hơn. Chính phủ cũng đang xem xét cơ chế ưu đãi riêng cho nhà đầu tư mới.
Doanh nghiệp Việt Nam cần tính đường dài
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, thuế 35% tạo thêm rào cản nếu chọn xuất khẩu xe điện nguyên chiếc sang Thái Lan. Tác động có thể lan rộng hơn một thị trường: khi một trung tâm sản xuất lớn trong khu vực ưu tiên nội địa hóa, các hãng và nhà cung ứng phải cân nhắc nơi đặt dây chuyền, nguồn linh kiện và đối tác lắp ráp. Xuất khẩu thành phẩm vẫn có thể phù hợp với một số mẫu xe, nhưng khó trở thành phương án mặc định nếu gánh nặng thuế làm giảm sức cạnh tranh. Hợp tác lắp ráp, xây mạng lưới cung ứng hoặc đầu tư sản xuất tại địa phương là những hướng doanh nghiệp có thể xem xét. Với ngành ô tô Đông Nam Á, thông điệp từ Thái Lan khá rõ: muốn giữ thị phần lâu dài, hãng xe có thể phải hiện diện trong chuỗi sản xuất, không chỉ trong hệ thống phân phối. Đây là sức ép, nhưng cũng là lời cảnh báo để doanh nghiệp Việt chuẩn bị chiến lược khu vực sớm hơn.
