Từ chuẩn bị sang thi công đồng loạt
Đường sắt Bến Thành – Cần Giờ là tuyến đường sắt tốc độ cao dài khoảng 54 km, được quy hoạch kết nối trung tâm TP.HCM với Cần Giờ và có tốc độ thiết kế tối đa 350 km/h. Ngày 30/10/2026, VinSpeed cùng liên danh tổng thầu Vinhomes – SGC mở rộng phạm vi thi công, triển khai đồng loạt các hạng mục trọng điểm. Đây là bước chuyển đáng chú ý sau gần một năm kể từ lễ động thổ tháng 12/2025, nhưng cũng là lúc cam kết tiến độ bắt đầu phải được kiểm chứng bằng khối lượng thi công thực tế. Trước đó, dự án đã khảo sát địa chất, chuẩn bị mặt bằng và đường công vụ, đồng thời thi công cọc khoan nhồi ở cầu chính Cần Giờ, Depot Cần Giờ cùng các cầu Dần Xây, An Nghĩa, Rạch Rán, Rạch Lá và Sông Chà. Một số vị trí cầu tại Km5, Km11 và Km26 cũng đã được triển khai.
Nhiều mũi thi công, áp lực nằm ở mặt bằng
Giai đoạn mới mở thêm các mũi tại ga Bến Thành, khu vực cảng Sài Gòn để thi công hầm bằng máy TBM, các cầu Rạch Đĩa, Ông Đội, cầu dẫn cầu Cần Giờ và những vị trí cầu đã được bàn giao mặt bằng. Các nhà thầu dự kiến huy động tới 10.000 công nhân, kỹ sư và nhân lực kỹ thuật vào thời điểm cao điểm; quy mô nhân lực này cho thấy tham vọng chạy đua tiến độ, nhưng không tự bảo đảm công trường có thể hoạt động liên tục nếu mặt bằng chưa sẵn sàng. Theo kế hoạch, các địa phương sẽ hoàn tất bàn giao toàn bộ mặt bằng trong quý IV/2026. Đại diện chủ đầu tư cũng đề nghị đẩy nhanh bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đây là điều kiện then chốt: nhiều mũi thi công chỉ phát huy hiệu quả khi các đoạn tuyến liên kết được bàn giao đồng bộ, thay vì phải chờ từng điểm.
Đúc sẵn để rút ngắn thời gian tại công trường
Ba bãi đúc dầm phục vụ cầu cạn đã được triển khai, trong đó bãi số 1 đúc thử thành công phiến dầm đầu tiên. Kế hoạch là sản xuất khoảng 1.300 dầm hộp bê tông dự ứng lực đúc sẵn nguyên nhịp trong khoảng 15 tháng, với năng lực bình quân 1–2 nhịp mỗi ngày tại mỗi bãi. Cách làm này có lý do rõ ràng: chuyển một phần khối lượng khỏi công trường, chủ động hơn về chất lượng và giảm thời gian lắp dựng tại chỗ. Tuy nhiên, sản lượng ở bãi đúc chỉ là một mắt xích; vận chuyển, lao lắp và sự sẵn sàng của mặt bằng phải theo kịp thì lợi thế mới chuyển thành tiến độ toàn tuyến. Với đường sắt Bến Thành Cần Giờ, dấu mốc dầm đầu tiên là tín hiệu chuẩn bị quan trọng, chưa phải bằng chứng rằng các hạng mục phức tạp nhất đã được giải quyết.
Chạy thử năm 2028, khai thác thương mại năm 2029
Mốc được công bố là hoàn thành công trình và tổ chức chạy thử vào quý IV/2028, sau đó hướng tới vận hành thương mại trong năm 2029. Hai thời điểm này không thể đánh đồng: chạy thử là giai đoạn kiểm tra trước khai thác, còn vận hành thương mại mới là lúc tuyến dự kiến phục vụ hành khách. Vì vậy, tiến độ đường sắt cần được đánh giá theo từng mốc bàn giao, xây lắp và thử nghiệm, không chỉ theo ngày dự kiến về đích. Khi hoạt động, tuyến được kỳ vọng rút ngắn hành trình từ trung tâm TP.HCM đến Cần Giờ còn khoảng 13 phút, với tần suất theo kế hoạch khoảng 5 phút mỗi chuyến. Lợi ích ấy đáng kể với người dân và du khách, nhưng sẽ chỉ thành hiện thực nếu khâu giải phóng mặt bằng và phối hợp thi công không làm trượt lịch chạy thử đường sắt. Hiện tại, mốc 2028 là mục tiêu; năm 2029 mới là mốc khai thác được nêu.
