Ẩm thực từ trà: cách kể chuyện bằng hương vị
Liên hoan Ẩm thực từ Trà là hoạt động trong Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026, nơi trà địa phương được đưa vào món ăn để kết nối trải nghiệm ẩm thực với văn hóa bản địa. Điểm đáng nhớ không chỉ là số lượng món ăn, mà là cách trà Thái Nguyên bước ra khỏi tách uống quen thuộc để trở thành nguyên liệu tạo màu sắc, hương thơm và dấu ấn riêng. Chiều 7-11, Liên minh Hợp tác xã tỉnh tổ chức tổng kết các hoạt động của liên hoan sau sự kiện. Đây là hướng quảng bá thuyết phục: du khách có thể cảm nhận giá trị của trà bằng nhiều giác quan, thay vì chỉ nghe giới thiệu về sản phẩm. Khi ẩm thực trở thành một phần của câu chuyện về vùng chè, văn hóa trà hiện lên gần gũi và dễ nhớ hơn.
Năm không gian, hơn 100 món ăn sáng tạo
Trong 9 ngày diễn ra Festival Trà Thái Nguyên, năm không gian ẩm thực liên tục tổ chức quảng diễn, chế biến và giới thiệu món ăn. Quy mô tham gia tạo nên bức tranh đa dạng: 35 hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cùng 75 đầu bếp, nghệ nhân, chuyên gia ẩm thực trong nước và quốc tế mang đến hơn 100 món đặc trưng vùng miền, trong đó có nhiều sáng tạo từ trà Thái Nguyên. Thực đơn trải từ bánh mì trà xanh, bánh Ngọc trà bản Thái, xôi chiên phồng trà xanh đến vịt quay, heo quay và gà quay mật ong trà xanh. Những món ăn này cho thấy ẩm thực từ trà không dừng ở ý tưởng trang trí; trà được dùng như một thành phần góp phần định hình hương vị và bản sắc.
Các màn quảng diễn cũng biến gian bếp thành điểm hút khách: bánh mì trà xanh nặng 10kg và bánh phở trà xanh cuộn ba miền dài 18m là những sản phẩm nổi bật được giới thiệu tại liên hoan. Giá trị của những hoạt động ấy nằm ở khả năng kéo người xem lại gần quy trình chế biến, đồng thời mở ra cuộc trò chuyện về nguyên liệu và sáng tạo. Sau Festival, ban tổ chức trao chứng nhận cho các tập thể, cá nhân tham gia, tiếp nhận và chuyển giao công thức đồ uống từ trà của nghệ nhân Nguyễn Ngọc Tuấn, đồng thời công bố bộ sưu tập 50 công thức món ăn sáng tạo từ trà. Đây là phần tiếp nối đáng kể, giúp kết quả sự kiện có cơ hội được lưu giữ và ứng dụng.
Từ vùng chè đến hành trình du lịch
Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên được tổ chức trong 9 ngày với chuỗi hoạt động văn hóa, trải nghiệm và giao lưu quốc tế. Bên cạnh liên hoan ẩm thực, lễ khai mạc và chương trình nghệ thuật chính luận “Tự hào là người Việt Nam 2026 - Nối vòng tay lớn” là một điểm nhấn của sự kiện. Các hoạt động trải nghiệm, giao lưu văn hóa tại Tân Cương, Trại Cài, La Bằng và Khe Cốc đưa du khách đến gần hơn với vùng trà và sản phẩm địa phương; chương trình thu hút sự quan tâm của khách trong nước lẫn quốc tế. Với du lịch Thái Nguyên, sự kết hợp giữa món ăn, cảnh quan vùng chè và giao lưu văn hóa tạo nên lý do cụ thể để khám phá địa phương, thay vì xem Festival như một sự kiện chỉ dành cho người yêu trà.
Vai trò của chè tại Thái Nguyên vượt khỏi giá trị kinh tế: cây chè gắn với đời sống và bản sắc văn hóa của cộng đồng địa phương. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Văn Lượng nhấn mạnh những thế hệ người làm chè đã gìn giữ, trao truyền kinh nghiệm để tạo nên hương vị đặc trưng của trà Thái Nguyên. Việc “Tri thức trồng và chế biến chè Thái Nguyên” được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể càng làm rõ chiều sâu của di sản ấy. Bởi vậy, sức hút lâu dài của Festival không chỉ nằm ở những ngày hội đông vui, mà ở khả năng kết nối di sản với trải nghiệm đương đại. Liên hoan Ẩm thực từ Trà cho thấy một con đường giàu tiềm năng: đưa văn hóa trà vào bàn ăn, rồi từ bàn ăn mở rộng hành trình khám phá vùng chè.
