Một chiếc bình không dập được lửa phơi bày cả đường dây
Bình chữa cháy giả là sản phẩm mang nhãn hiệu hoặc thông tin chất lượng gây nhầm lẫn nhưng không đáp ứng hàm lượng và tiêu chuẩn của chất chữa cháy, khiến người dùng có thể mất phương tiện ứng phó khi hỏa hoạn xảy ra. Vụ Dragon cho thấy rủi ro ấy không dừng ở hàng hóa kém chất lượng: theo cáo trạng, hơn 1,2 triệu bình đã được tiêu thụ, còn khâu kiểm định bị cáo buộc bị mua chuộc.
Manh mối bắt đầu từ tháng 9-2025, khi một người dân Hà Nội trình báo 180 bình Dragon đã mua không dập được lửa. Số bình này trị giá hơn 63 triệu đồng, theo hồ sơ vụ án. Viện Khoa học hình sự Bộ Công an giám định mẫu và phát hiện bình bột thiếu monoamoni photphat cùng amoni sulfat, hai thành phần được ghi trên bao bì; kết luận xác định hàm lượng chất chữa cháy không đạt yêu cầu và sản phẩm là hàng giả.
Đây không phải khiếu nại có thể gạt sang một bên như tranh chấp mua bán thông thường. Một thiết bị an toàn phòng cháy chỉ có giá trị khi hoạt động lúc cần; chiếc bình thất bại đã buộc cơ quan điều tra lần ngược từ người bán tới nhà sản xuất và khâu kiểm định.
Từ nguyên liệu kém chất lượng đến tem “đạt chuẩn”
Theo cáo trạng, Vietlink hình thành từ năm 2016, ban đầu kinh doanh thiết bị phòng cháy chữa cháy và nhập bình thành phẩm từ Trung Quốc để dán nhãn Dragon. Từ năm 2019 đến 2024, công ty bị cáo buộc liên kết với một doanh nghiệp Trung Quốc để nhập bột có hàm lượng chất chữa cháy thấp, đồng thời đưa vỏ bình, máy móc và linh kiện về sản xuất trong nước.
Điểm quyết định không chỉ là sản xuất hàng kém chất lượng, mà là khả năng đưa sản phẩm ấy qua cánh cửa kiểm định. Từ tháng 6-2023, Vietlink thuê Công ty Phương Nam kiểm định bình. Cáo trạng cáo buộc Nguyễn Thị Kim Ngân đưa 17,1 tỉ đồng để bình bột Dragon kém chất lượng vẫn được xác nhận đạt chuẩn; nhờ vậy, chúng tiếp tục mang tem đạt chuẩn.
Nếu cáo buộc được chứng minh tại tòa, đây là mắt xích làm sai lệch ý nghĩa của chứng nhận: con dấu vốn giúp người mua nhận diện sản phẩm đã qua kiểm tra lại trở thành lớp vỏ khiến hàng nguy hiểm trông có vẻ an toàn. Không có kiểm định đáng tin, người dân khó phân biệt bình hữu dụng với bình chỉ đạt yêu cầu trên giấy.
Tiền đi qua ngân hàng, quán cà phê và nhà riêng
Hồ sơ mô tả việc giao tiền diễn ra nhiều lần, qua những địa điểm đời thường chứ không chỉ trong phòng làm việc. Tại một chi nhánh ngân hàng ở quận 11 cũ, TP.HCM, Phạm Đức Cảnh bị cáo buộc nhận 8,5 tỉ đồng từ hai nhân viên Vietlink. Ngày 4-4-2024, ông nhận hơn 1 tỉ đồng tại quán cà phê T78; chưa đầy hai tuần sau, cũng tại đây, ông nhận gần 1,5 tỉ đồng.
Các lần giao tiền bị cáo buộc còn diễn ra tại nhà riêng của Cảnh trên đường Gò Dầu. Ngày 29-4-2025, ông nhận hơn 1,4 tỉ đồng; ngày 24-5-2025, những người khác giao thêm hơn 847 triệu đồng. Cáo trạng xác định tổng số tiền Cảnh nhận gần 15 tỉ đồng qua nhiều lần; tổng cáo buộc hối lộ liên quan vụ án vượt 17 tỉ đồng.
Quy mô hàng hóa cho thấy đây không phải sai phạm đơn lẻ: cơ quan điều tra xác định hơn 1,2 triệu bình giả được tiêu thụ, thu hơn 460 tỉ đồng; khi khám xét, lực lượng chức năng thu giữ hàng chục nghìn bình cùng vỏ bình và nguyên liệu. Những con số ấy khiến hối lộ kiểm định trở thành vấn đề an toàn công cộng, không chỉ là quan hệ lợi ích giữa doanh nghiệp và người có trách nhiệm.
Vụ án trước tòa, câu hỏi về trách nhiệm vẫn còn
Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội đã truy tố chín bị cáo trong vụ sản xuất, buôn bán bình chữa cháy Dragon giả; hồ sơ được chuyển tới TAND TP Hà Nội, dự kiến xét xử sơ thẩm ngày 11-11. Các cáo buộc gồm sản xuất, buôn bán hàng giả, nhận hối lộ và giả mạo trong công tác. Nguyễn Thị Kim Ngân đang bị truy nã theo cáo trạng.
Công an Hà Nội cũng đã tách hành vi và tài liệu liên quan để chuyển Cục Cảnh sát kinh tế Bộ Công an tiếp tục điều tra, xử lý theo thẩm quyền, do vụ việc phức tạp và liên quan nhiều cơ quan, tổ chức. Phiên tòa vì thế chưa khép lại toàn bộ câu chuyện: trách nhiệm trong sản xuất, kiểm định và quản lý còn cần được làm rõ.
Bài học cấp thiết không chỉ là kiểm tra nhãn hiệu Dragon. Khi một bình không dập được lửa, hậu quả tiềm tàng vượt xa giá trị món hàng; khi tem kiểm định có thể bị mua chuộc, người tiêu dùng mất căn cứ để tin vào dấu hiệu an toàn. Kết luận cuối cùng thuộc về tòa án, nhưng vụ việc đã phơi bày điều không thể xem nhẹ: an toàn phòng cháy phụ thuộc vào kiểm soát thực chất, không phải con dấu.
Lazada
