Mức giảm bình quân 2% chưa kể hết câu chuyện
Biểu giá điện 5 bậc là cách tính giá điện sinh hoạt theo năm nấc sản lượng, trong đó mỗi phần điện tiêu thụ được tính theo đơn giá của nấc tương ứng, thay cho cơ cấu sáu bậc trước đây. Biểu giá bán lẻ điện mới do Bộ Công Thương ban hành bắt đầu áp dụng từ ngày 1/11/2026; giá bán lẻ điện bình quân là 2.159,9037 đồng/kWh, chưa gồm thuế giá trị gia tăng. EVN thông tin mức bình quân này giảm 2% so với trước đó. Đây là tín hiệu hỗ trợ đáng kể trong bối cảnh chi phí năng lượng tác động tới sinh hoạt và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, không nên hiểu mức giảm bình quân là hóa đơn của mọi hộ đều giảm đúng 2%: kết quả thực tế còn tùy mức dùng điện và cách sản lượng được phân bổ vào các bậc mới.
Việc điều chỉnh được đặt trong mục tiêu chia sẻ khó khăn về chi phí năng lượng, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Những thay đổi trong cấu trúc biểu giá đã được quy định trước đó, nhưng chỉ có hiệu lực cùng lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân gần nhất.
Năm bậc mới phân bổ lại cách tính giá điện sinh hoạt
Điểm người dùng cần nắm là các bậc không có cùng đơn giá: lượng điện nằm ở bậc nào được tính theo giá của bậc đó. Bậc 1 tính 100 kWh đầu tiên, giá 1.901 đồng/kWh; bậc 2 từ kWh thứ 101 đến 200, giá 2.289 đồng/kWh; bậc 3 từ kWh thứ 201 đến 400, giá 2.894 đồng/kWh. Bậc 4 áp dụng từ kWh thứ 401 đến 700, giá 3.456 đồng/kWh; bậc 5 từ kWh thứ 701 trở lên, giá 3.844 đồng/kWh.
So với biểu giá sáu bậc, cơ cấu mới gộp số bậc và thiết kế lại khoảng tiêu thụ. Đây không chỉ là thay đổi hình thức: ranh giới các bậc ảnh hưởng trực tiếp tới tiền điện hộ gia đình, nhất là nhà có mức sử dụng cao. Vì thế, chỉ nhìn vào mức bình quân giảm 2% sẽ chưa đủ để dự đoán hóa đơn; cần đối chiếu tổng sản lượng hằng tháng với từng ngưỡng.
Hơn 98% hộ được dự báo giảm, nhưng không phải ai cũng vậy
Theo EVN, các hộ dùng đến 900 kWh/tháng, tương đương 98,23% khách hàng, dự kiến có tiền điện giảm; mức giảm cao nhất được nêu là 77.900 đồng/tháng. Ngược lại, nhóm dùng trên 900 kWh/tháng, chiếm 1,77%, có thể trả nhiều hơn do cách thiết kế lại các bậc. Đây là điểm cần lưu ý khi diễn giải thông tin “hơn 98%”: đó là dự báo theo nhóm tiêu thụ và cơ cấu mới, không phải cam kết mức giảm giống nhau cho mọi hộ.
Các ví dụ của EVN cho thấy tác động cụ thể: hộ dùng 100 kWh/tháng được tính giảm từ 201.700 đồng theo biểu giá cũ xuống 190.100 đồng, tức giảm 11.600 đồng; hộ dùng 200 kWh/tháng giảm từ 439.700 đồng xuống 419.000 đồng, tương đương 20.700 đồng mỗi tháng. Trong khi đó, hộ dùng 1.000 kWh/tháng được dự báo tăng 37.600 đồng, còn mức 2.000 kWh/tháng tăng 421.300 đồng. Số liệu này nhấn mạnh rằng lượng điện tiêu thụ vẫn là yếu tố quyết định.
Tác động rộng hơn và điều người dùng nên theo dõi
Theo tính toán được EVN công bố, tổng chi phí mua điện của các nhóm khách hàng dự kiến giảm 1.531,89 tỷ đồng trong một tháng. Con số này cho thấy điều chỉnh không chỉ liên quan tới hộ gia đình mà còn tác động đến sản xuất, dịch vụ và các nhóm khách hàng khác. Cùng thời điểm, một số cấu phần biểu giá được cập nhật; với khách hàng đủ điều kiện áp dụng hình thức ba giá, khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường cũng thay đổi từ ngày 1/11/2026. Khung giờ mới không áp dụng cho khách hàng sinh hoạt.
Với hộ gia đình, cách kiểm tra thiết thực nhất là theo dõi sản lượng trên hóa đơn trong vài tháng và so sánh với các mốc 100, 200, 400, 700 và 900 kWh. Đừng mặc định hóa đơn giảm theo đúng tỷ lệ bình quân: mức tiêu thụ biến động vẫn có thể làm số phải trả thay đổi. Biểu giá mới có khả năng đem lại lợi ích cho phần đông, nhưng tác động không đồng đều; minh bạch cách tính và chủ động tiết kiệm điện mới giúp mỗi nhà biết chính xác mình được lợi hay chịu thêm.
