Nghị quyết cần được hiện thực hóa từ lớp học
Giáo dục phổ thông là hệ thống dạy học từ tiểu học đến trung học phổ thông, nơi chất lượng chương trình phụ thuộc trực tiếp vào giáo viên, phòng học và điều kiện tổ chức tại từng trường. Vì vậy, tháo gỡ thiếu hụt nhân lực và hạ tầng phải là thước đo thực chất của việc triển khai nghị quyết, thay vì chỉ dừng ở việc sắp xếp mạng lưới.
Ngày 13/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh An Giang về thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, tập trung vào chuyên đề giáo dục phổ thông. Cùng ngày, đoàn làm việc với cấp ủy phường Rạch Giá, xã Châu Thành và các trường trong tỉnh để nghe thêm về tình hình tổ chức dạy học.
Sau hợp nhất tỉnh và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoạt động dạy và học cơ bản ổn định; chương trình giáo dục phổ thông 2018 được triển khai từ lớp 1 đến lớp 12. Kết quả đó đáng ghi nhận, nhưng sự ổn định không đồng nghĩa các điều kiện đã đủ. Mạng lưới có thể được tổ chức lại nhanh chóng; tuyển đủ người, bảo đảm phòng học và thiết bị mới quyết định học sinh có được học chương trình đúng yêu cầu hay không.

Thiếu giáo viên không chỉ là con số biên chế
Thiếu giáo viên An Giang đang là nút thắt lớn nhất về nhân lực: toàn tỉnh còn thiếu 1.342 người so với định mức. Con số này không chỉ nằm trên bảng thống kê; nó khiến việc phân công giáo viên ở một số môn khó khăn hơn và tạo áp lực lên các trường khi phải tổ chức chương trình với đội ngũ chưa đủ. Tại phường Rạch Giá, ngành giáo dục còn thiếu 173 vị trí so với chỉ tiêu, ảnh hưởng đến bố trí giáo viên một số môn.
Phản hồi của tỉnh vì thế đi đúng trọng tâm: kiến nghị Trung ương bổ sung biên chế phù hợp với quy mô học sinh và đặc thù địa bàn biên giới, hải đảo. Đây không nên được xem là yêu cầu tăng người một cách đồng loạt. Cần tính đến nơi nào thiếu, môn nào khó bố trí và học sinh ở khu vực nào cần được tiếp cận giáo viên ổn định. Nếu phân bổ không bám sát địa bàn, tình trạng thiếu cục bộ vẫn có thể tồn tại ngay cả khi tổng chỉ tiêu được điều chỉnh.
Nhà trường cũng nêu những vướng mắc khi triển khai chương trình, trong đó có nội dung tích hợp môn học và sách giáo khoa. Điều này cho thấy giải pháp nhân lực không thể chỉ là tuyển đủ đầu người: giáo viên cần được bố trí phù hợp chuyên môn và được hỗ trợ để thực hiện chương trình trong điều kiện thực tế.
Sắp xếp trường lớp phải đi cùng đầu tư hạ tầng
Đến đầu năm học 2026–2027, An Giang giảm số đầu mối cơ sở giáo dục công lập từ 1.296 xuống 678, tương ứng giảm 47,7%; sau sắp xếp, tỉnh hình thành 618 phân hiệu để việc học được duy trì liên tục. Đây là một thay đổi quy mô lớn, nhưng số đầu mối ít hơn không tự động đồng nghĩa với trường học tốt hơn. Hiệu quả phải được đánh giá từ khoảng cách đến lớp, điều kiện dạy học và khả năng phục vụ học sinh tại mỗi điểm trường.
Tại Rạch Giá, năm học 2026–2027 có 23 trường công lập với 828 lớp và 32.673 học sinh. Dân số tăng do di cư khiến một số trường khu vực trung tâm vượt khả năng tiếp nhận, trong khi quỹ đất mở rộng hạn chế. Ở nơi khác, cơ sở vật chất trường học và thiết bị chưa đồng bộ; một số dự án còn vướng thủ tục, làm chậm tiến độ đầu tư. Các trường cũng phản ánh một số hạng mục xuống cấp chưa được sửa chữa kịp thời, còn không gian thực hành STEM/STEAM bị hạn chế vì nguồn lực tài chính.
Tỉnh cho biết đã hoàn thành ba trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn 1 tại địa bàn biên giới, đưa vào hoạt động từ năm học 2026–2027; sáu trường giai đoạn 2 đang xây dựng, dự kiến phục vụ năm học 2027–2028. Tiến độ này cần được duy trì, đồng thời tháo gỡ thủ tục cho các dự án khác và ưu tiên thiết bị thiết yếu để phòng học mới thực sự đáp ứng yêu cầu chương trình.
Từ kiến nghị đến cam kết thực hiện
Địa phương đề nghị Trung ương hỗ trợ nguồn lực xây dựng trường lớp, bổ sung thiết bị dạy học và thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục, bên cạnh điều chỉnh biên chế giáo viên theo quy mô học sinh và đặc thù biên giới, hải đảo. Đây là những đề xuất gắn với các điểm nghẽn đã được nêu, nhưng cần chuyển thành kế hoạch có thứ tự ưu tiên, đầu mối chịu trách nhiệm và thời hạn rõ ràng. Nếu không, thiếu người, chậm dự án và thiếu thiết bị sẽ tiếp tục cộng dồn thành khó khăn trong từng tiết học.
Đoàn giám sát ghi nhận kết quả phát triển giáo dục phổ thông, đồng thời đề nghị tỉnh rà soát, thống nhất số liệu và bổ sung nội dung cần làm rõ. Tỉnh cần tiếp tục chuẩn bị chương trình, sách giáo khoa, đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất cho nhiệm vụ năm 2026 và năm học 2026–2027. Đây là yêu cầu thiết thực: số liệu chính xác giúp xác định đúng nơi thiếu, còn sự chuẩn bị đồng bộ giúp trường học tránh tình trạng có chương trình nhưng thiếu điều kiện thực hiện.
An Giang đã giữ được nhịp dạy học trong giai đoạn tổ chức lại bộ máy, nhưng bài toán tiếp theo không thể giải bằng sắp xếp hành chính đơn thuần. Muốn Nghị quyết số 71-NQ/TW tạo chuyển biến trong giáo dục phổ thông, tỉnh cần biến kiến nghị về biên chế, đầu tư và chuyển đổi số thành hành động cụ thể, ưu tiên đúng trường và đúng địa bàn. Đó mới là cách bảo đảm việc học liên tục cũng đồng thời là việc học có chất lượng.






