Vốn công nghệ cao cần tạo liên kết, không chỉ mở rộng nhà máy
FDI công nghệ cao là dòng vốn nước ngoài đầu tư vào các lĩnh vực như bán dẫn, điện tử, thiết bị thông minh và nghiên cứu, phát triển, có khả năng kéo theo công nghệ, tiêu chuẩn sản xuất và mạng lưới nhà cung ứng. Với Bắc Ninh, cơ hội không chỉ nằm ở việc đón thêm dự án mà ở khả năng biến dòng vốn ấy thành một hệ sinh thái sản xuất có doanh nghiệp trong nước tham gia.
Đây là thời điểm cần đổi trọng tâm. Trong 10 tháng năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đạt 55 tỷ USD, tăng 18,4% so với cùng kỳ; vốn giải ngân đạt 24 tỷ USD, tăng 21%. Nhưng dòng vốn tăng chưa đồng nghĩa doanh nghiệp nội địa đã bước sâu vào các công đoạn giá trị cao, còn liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Vì vậy, Bắc Ninh nên đo thành công của đầu tư Bắc Ninh bằng chất lượng liên kết, chuyển giao năng lực và cơ hội cho nhà cung ứng trong nước, thay vì chỉ nhìn vào quy mô dự án.
Cơ hội cho công nghiệp hỗ trợ phải đi cùng năng lực thực chất
Bắc Ninh có nền tảng để biến cơ hội thành đơn hàng: địa phương có khoảng 1.282 doanh nghiệp điện tử; đến năm 2026, lĩnh vực bán dẫn và công nghiệp phụ trợ bán dẫn thu hút 33 dự án. Quy mô hiện diện của các tập đoàn lớn tạo ra nhu cầu về linh kiện, cơ khí chính xác, tự động hóa và dịch vụ kỹ thuật. Tuy vậy, gần khu công nghiệp không đồng nghĩa với việc tự động trở thành nhà cung ứng.
Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cần nâng năng lực công nghệ, chất lượng sản xuất và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế để được tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia. Thành phố đã ưu tiên các dự án linh kiện, cơ khí chính xác và tự động hóa, đồng thời nhấn mạnh việc nâng năng lực nhà cung ứng Việt Nam để tăng tỷ lệ nội địa hóa. Hướng đi này đúng, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp nội địa có được kết nối với nhu cầu mua hàng và tiêu chuẩn cụ thể của nhà đầu tư hay không.
Hợp tác đầu tư cần mở đường cho nhà cung ứng Việt
Quan hệ hợp tác với Hàn Quốc là một kênh đáng chú ý để chuyển cơ hội thành dự án và liên kết sản xuất. Đến hết tháng 9/2026, Hàn Quốc đứng đầu về quy mô vốn đầu tư tại Bắc Ninh, với khoảng 1.164 dự án. Hợp tác giữa địa phương và doanh nghiệp hai nước có thể mở rộng trong bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và sản xuất thông minh, nhưng giá trị lớn hơn sẽ đến khi đối thoại đầu tư giúp xác định nhu cầu cụ thể, tìm đúng đối tác và tạo cơ hội cho nhà cung ứng Việt.
Bắc Ninh định hướng phát triển không gian cho công nghệ cao, công nghệ số, thiết kế vi mạch và đào tạo nhân lực chuyên sâu. Thành phố cũng cam kết tiếp tục hỗ trợ nhà đầu tư Hàn Quốc, duy trì kết nối để cụ thể hóa cơ hội hợp tác thành dự án thiết thực, hiệu quả và lâu dài. Cam kết ấy nên được gắn với cơ chế kết nối doanh nghiệp trong nước vào kế hoạch mua sắm, phát triển nhà cung ứng và hoạt động nghiên cứu, phát triển; nếu không, hợp tác dễ dừng ở mở rộng sản xuất.
Chính sách công nghiệp số phải giúp doanh nghiệp đổi mới
Thu hút dự án mới không thể thay thế chính sách nâng năng lực doanh nghiệp. Bắc Ninh đã triển khai hỗ trợ đào tạo nhân lực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp số, cùng các biện pháp rút ngắn thủ tục cho nhà đầu tư. Luật Công nghiệp công nghệ số và văn bản hướng dẫn, trong đó có quy định về phát triển nhân lực công nghệ số theo Nghị định 353/2025/NĐ-CP, tạo thêm khuôn khổ để địa phương và doanh nghiệp tiếp cận chính sách.
Thách thức là đưa khuôn khổ ấy đến đúng doanh nghiệp cần đổi mới máy móc, quy trình, nhân lực và năng lực nghiên cứu. Sau hội thảo, Sở Khoa học và Công nghệ cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan trung ương và các đơn vị liên quan để triển khai chính sách, tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới công nghệ và sức cạnh tranh. Đây là bước tiếp theo cần theo dõi bằng kết quả cụ thể: nhà cung ứng nào được nâng cấp, kết nối với tập đoàn nào và đảm nhận được công đoạn có giá trị cao hơn.
Bắc Ninh có cơ hội nâng vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng FDI công nghệ cao chỉ là lực đẩy, không phải đích đến. Muốn biến lợi thế thu hút đầu tư thành năng lực công nghiệp bền vững, địa phương cần gắn hợp tác quốc tế với chính sách công nghiệp số và lộ trình phát triển nhà cung ứng trong nước. Khi doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đủ sức đáp ứng tiêu chuẩn, tham gia thiết kế, cải tiến và sản xuất, Bắc Ninh mới có thể chuyển từ nơi tập trung nhà máy thành mắt xích tạo thêm giá trị.
