Quy mô tuyến cầu đòi hỏi cách làm khác thường
Cầu vượt biển Hòn Khoai là tuyến giao thông dài 18,5 km nối khu vực xã Đất Mũi, tỉnh Cà Mau, với đảo Hòn Khoai, được thiết kế rộng 16,5 m và cho tốc độ lưu thông 80 km/h. Quy mô ấy khiến công trình không thể được nhìn như một cây cầu thông thường kéo dài ra biển: từng trụ phải đứng vững trên nền đáy biển yếu, trong khi thi công chịu tác động của điều kiện ngoài khơi. Khởi công ngày 19/8/2025, dự án do Ban Quản lý dự án 166 đại diện Bộ Quốc phòng làm chủ đầu tư, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028. Với tổng mức đầu tư hơn 25.700 tỉ đồng, đây là dự án Hòn Khoai có tham vọng lớn; nhưng chính độ dài và địa chất mới là phép thử trực tiếp đối với năng lực thi công.
Điểm đáng chú ý không chỉ là cây cầu dự kiến dài nhất Việt Nam, mà là phần móng phải được xây giữa biển trên nền đất yếu. Vì vậy, tiến độ không thể chỉ tính bằng số mét cầu đã lắp dựng: chất lượng mỗi cọc và khối bê tông mới quyết định độ tin cậy của toàn tuyến.
Cọc khoan nhồi hơn 100 m: thách thức nằm dưới mặt nước
Ở một số vị trí, cọc khoan nhồi phải kéo dài hơn 100 m xuống đáy biển. Đây là con số cho thấy phần móng không phải hạng mục phụ, mà là công việc nặng nhất của thi công cầu biển: nhà thầu phải kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng từng cọc và từng khối bê tông trong điều kiện địa chất yếu. Sai số hoặc chất lượng không đồng đều ở phần móng có thể làm suy giảm độ tin cậy của kết cấu phía trên, nên chạy đua tiến độ không thể thay cho kiểm soát kỹ thuật.
Kế hoạch đến hết năm 2026 gồm hoàn thành 438 cọc khoan nhồi, 163 cọc ống thép, 40 trụ cầu và 360 dầm Super T. Khối lượng này cho thấy dự án đang đồng thời xử lý móng, trụ và cấu kiện cầu; con số hàng trăm cọc vì thế cần được hiểu cùng yêu cầu kiểm tra chất lượng, chứ không chỉ như một chỉ tiêu sản lượng.
Hơn 1.000 thiết bị vận hành giữa biển
Nhà thầu Binh đoàn 12 huy động hơn 1.000 thiết bị và hơn 2.000 công nhân cho các hạng mục ngoài khơi. Bốn thiết bị chuyên dụng được đầu tư, cùng sà lan, giàn khoan và hệ thống trộn, đổ bê tông bố trí ngay trên biển. Cách tổ chức ấy phản ánh một thực tế: thi công cầu biển cần đưa cả năng lực khoan và cung ứng bê tông tới sát vị trí móng, thay vì dựa vào phương án vận chuyển như trên công trường đất liền.
Kỹ sư và công nhân làm việc 3 ca, 4 kíp để duy trì hoạt động ngày đêm; công trường giữa biển cũng là nơi ăn nghỉ của một bộ phận nhân lực. Các đơn vị đang triển khai 7 mũi thi công, tập trung vào móng và trụ cầu. Dù vậy, huy động nhiều thiết bị không tự động xóa được trở ngại thời tiết hay nền đất yếu. Ý nghĩa của lực lượng lớn nằm ở khả năng duy trì nhiều hạng mục liên tục, còn chất lượng vẫn phải được bảo đảm ở từng công đoạn.
Kết nối đất liền với đảo và cảng biển
Khi đưa vào khai thác, cây cầu sẽ kết nối đất liền từ khu vực xã Đất Mũi với đảo Hòn Khoai, nơi đang triển khai cảng tổng hợp lưỡng dụng. Tuyến đường được kỳ vọng tạo hành lang vận tải nối cao tốc Cà Mau – Đất Mũi với cảng biển, mở thêm khả năng đưa hàng hóa từ cực Nam tới các tuyến hàng hải quốc tế. Giá trị của dự án vì thế không dừng ở việc rút ngắn kết nối tới đảo: nó gắn hạ tầng giao thông với phát triển kinh tế biển, đồng thời phục vụ mục tiêu quốc phòng, an ninh.
Nhưng lợi ích tương lai chỉ có ý nghĩa khi nền móng và kết cấu chịu được điều kiện ngoài khơi. Với 438 cọc khoan nhồi trong kế hoạch, một số cọc dài hơn 100 m và hàng nghìn thiết bị được huy động, thước đo thuyết phục nhất của tiến độ không phải là quy mô công trường, mà là hoàn thành đúng khối lượng mà vẫn bảo đảm chất lượng. Đó mới là điều quyết định liệu cầu vượt biển Hòn Khoai có thể biến tham vọng kết nối thành một tuyến vận tải đáng tin cậy.
