Từ thao tác thủ công đến tham mưu dựa trên dữ liệu
Tập huấn AI trong cơ quan công quyền là hoạt động bồi dưỡng giúp cán bộ dùng công cụ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và nền tảng số để xử lý nhiệm vụ, đồng thời bảo vệ thông tin trong quá trình làm việc. Đây không nên là khóa học chạy theo công nghệ mới, mà phải giúp thay đổi cách giải quyết công việc cụ thể. Tại các cơ quan Đảng, lớp bồi dưỡng đầu tiên có 194 cán bộ, công chức, viên chức tham gia, nhằm nâng cao năng lực số và đổi mới phương pháp làm việc trước yêu cầu chuyển đổi số. Chương trình đặt trọng tâm vào kỹ năng ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu phục vụ tham mưu và ra quyết định dựa trên dữ liệu, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào quy trình xử lý thủ công.
Quy mô dự kiến cho thấy đây là nỗ lực có tính hệ thống: hơn 1.200 người đăng ký các lớp, với mục tiêu 95% cán bộ, công chức, viên chức trong khối Đảng được đào tạo và đạt yêu cầu kiểm tra đầu ra. Con số này có ý nghĩa khi đi cùng nội dung thực hành và yêu cầu vận dụng sau khóa học. Nếu chỉ đo thành công bằng số người dự lớp, AI cơ quan nhà nước sẽ khó tạo ra thay đổi; tiêu chuẩn đáng quan tâm hơn là liệu cán bộ có tham mưu nhanh, chắc và có căn cứ dữ liệu hơn hay không.
Học cách dùng AI, nhưng không giao phó phán đoán
Chương trình dành cho cán bộ, công chức, viên chức được chia thành bốn chuyên đề, từ nền tảng chuyển đổi số, khai thác dữ liệu phục vụ tham mưu đến thực hành AI cho cán bộ cấp ủy và sử dụng nền tảng số trong quản trị cấp xã. Điểm cần thiết nhất là nội dung về bảo vệ bí mật Nhà nước, bí mật công tác Đảng và dữ liệu cá nhân khi dùng AI. Công cụ có thể hỗ trợ tạo bản nháp hoặc sắp xếp thông tin, nhưng người sử dụng vẫn phải chịu trách nhiệm kiểm tra nội dung và quyết định có đưa kết quả vào công việc hay không.
Tập huấn tại Văn phòng UBND cụ thể hóa AI trong hành chính bằng các việc quen thuộc: soạn thảo, tóm tắt văn bản, tổng hợp báo cáo, tra cứu thông tin, viết câu lệnh và kiểm chứng kết quả do AI tạo ra. Đây là hướng đi thực tế hơn những bài giới thiệu công nghệ chung chung. Song kỹ năng an toàn thông tin phải đi cùng thao tác: không đưa dữ liệu nhạy cảm vào công cụ chưa được phép, không xem nội dung do AI tạo ra là đúng mặc định và luôn rà soát trước khi phát hành.
Nhu cầu đã tới tận cấp xã và công việc thường ngày
Trong hai ngày 31/10 và 01/11/2026, UBND xã Hồng Minh tổ chức tập huấn về sử dụng AI, an toàn thông tin, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán điện tử; gần 300 đại biểu đại diện cho 10 thôn tham dự. Chia thành hai lớp, chương trình hướng dẫn thao tác trực tiếp trên điện thoại thông minh. Học viên thực hành với ChatGPT, Gemini và Google NotebookLM, rồi tự tạo sản phẩm phục vụ đời sống và công việc hằng ngày. Những lớp học kiểu này cho thấy AI không còn là câu chuyện riêng của chuyên gia hay cấp quản lý: nhu cầu đã xuất hiện ở nơi tiếp nhận hồ sơ, hướng dẫn người dân và xử lý công việc cơ sở.
Đưa công cụ đến gần người dùng cũng đồng nghĩa phải dạy cách nhận diện rủi ro. Tại Hồng Minh, nội dung tập huấn bao gồm các thủ đoạn lừa đảo tinh vi có sử dụng AI, bảo vệ dữ liệu cá nhân và thực hiện an toàn thủ tục trực tuyến, thanh toán điện tử. Đây là phần không thể xem như phụ lục: nếu người dùng biết tạo nội dung nhưng không biết bảo vệ dữ liệu, việc phổ cập công nghệ có thể mở thêm cửa cho sai sót và lừa đảo.
Đánh giá bằng năng lực vận dụng, không chỉ bằng chứng nhận
Các lớp bồi dưỡng ở cơ quan Đảng có bài kiểm tra trắc nghiệm trực tuyến; học viên trả lời đúng ít nhất 50% số câu hỏi được cấp chứng nhận hoàn thành. Đây là một ngưỡng kiểm tra đầu ra, nhưng chứng nhận chưa đủ chứng minh AI đã giúp công việc tốt hơn. Điều đáng theo dõi là sau đào tạo, cơ quan có tạo điều kiện để cán bộ áp dụng kiến thức và có quy trình kiểm tra kết quả hay không. Kế hoạch đặt mục tiêu đào tạo 95% nhân sự trong khối Đảng, đồng thời giao các đơn vị theo dõi, tạo điều kiện phát huy hiệu quả sau học tập.
Các buổi tập huấn về AI trong thực thi công vụ cũng gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả xử lý việc, chuyển đổi số, Đề án 06 và ứng dụng công nghệ thông tin năm 2026. Bởi vậy, thước đo nên là những cải thiện có thể kiểm chứng: văn bản được xử lý nhanh hơn nhưng vẫn chính xác, báo cáo được tổng hợp có căn cứ, dữ liệu được giữ an toàn và người dân được hướng dẫn thuận tiện hơn. Tập huấn AI chỉ có giá trị khi biến kiến thức thành thói quen làm việc có trách nhiệm; công nghệ hỗ trợ cán bộ, chứ không thay thế sự thận trọng và phán đoán của họ.
