Số ca tăng mạnh: Cha mẹ không nên chờ đến khi lớp có ổ dịch
Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, lây chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc gần với người mắc bệnh hoặc vật dụng có chứa vi rút. Đà gia tăng hiện nay là lời nhắc rõ ràng rằng cha mẹ cần chủ động quan sát con mỗi ngày, thay vì chỉ phản ứng khi trường thông báo có ca bệnh. Trong 9 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận gần 100.000 ca, cao hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước; trẻ dưới 5 tuổi chiếm 87,3% số ca mắc. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, đến ngày 18/10/2026, số ca là 42.315, tăng 64,5% so với cùng kỳ năm 2025. Thành phố cũng ghi nhận 60 mẫu dương tính với EV71, tác nhân có thể gây bệnh nặng. Những con số này đòi hỏi gia đình và cơ sở giáo dục cùng hành động.
Nhận biết dấu hiệu sớm và đưa trẻ đi khám
Dấu hiệu tay chân miệng cần lưu ý gồm sốt, loét miệng và mụn nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông hoặc đầu gối. Các biểu hiện có thể khiến trẻ khó chịu; vì vậy, phụ huynh nên kiểm tra sức khỏe con hằng ngày, nhất là khi trẻ đi học hoặc tiếp xúc với nhiều bạn. Nếu xuất hiện những dấu hiệu này, hãy cho trẻ nghỉ học và đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, thay vì tự chẩn đoán hoặc chờ ban phát ban lan rộng. Bệnh hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nên phát hiện sớm và làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế là lựa chọn thận trọng hơn. Trong thời gian trẻ mắc bệnh, không đưa con đến nơi vui chơi tập trung; xử lý hợp vệ sinh chất thải và dịch từ bóng nước. Đây là việc bảo vệ cả trẻ bệnh lẫn những người xung quanh.
Lây lan dễ dàng qua tiếp xúc và đồ vật dùng chung
Trẻ nhỏ thường chơi gần nhau, chạm vào cùng đồ chơi và khó nhớ các quy tắc vệ sinh. Vì vậy, nhà trẻ và lớp mẫu giáo có thể trở thành môi trường lây truyền thuận lợi nếu việc làm sạch bị xem nhẹ. Bệnh lây chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp, chẳng hạn bắt tay, ôm hoặc hôn; vi rút còn có thể tồn tại trên đồ chơi, quần áo và bề mặt sinh hoạt. Gia đình nên tránh để trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, cốc, bát, đĩa hoặc thìa. Hãy rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn hoặc bế trẻ; đồng thời rửa tay sau khi đi vệ sinh, thay tã hay vệ sinh cho con. Đây là những thói quen thiết thực, cần được duy trì cả khi chưa ghi nhận ca bệnh quanh trẻ.
Phòng dịch trường mầm non phải gắn với nếp vệ sinh tại nhà
Phòng ngừa tay chân miệng hiệu quả cần phối hợp giữa cha mẹ và nhà trường, dựa trên nguyên tắc ăn sạch, ở sạch, tay sạch. Ở nhà và lớp, thường xuyên làm sạch đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, bàn ghế, tay vịn cầu thang và sàn bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường. Trường mầm non nên kiểm tra sức khỏe trẻ đầu giờ, có đủ xà phòng và nước sạch, giữ lớp thông thoáng, vệ sinh bề mặt định kỳ; khi nghi có ca bệnh, cần phối hợp y tế địa phương để báo cáo và xử lý. Trẻ mắc bệnh cần nghỉ học ít nhất 10 ngày từ khi khởi phát và chỉ trở lại lớp theo dõi, hướng dẫn phù hợp nếu vẫn còn loét miệng hoặc bóng nước. Vắc xin EV71 có thể được tư vấn tại cơ sở tiêm chủng được cấp phép, nhưng không phòng mọi tác nhân gây bệnh; trẻ đã tiêm vẫn cần vệ sinh và theo dõi hằng ngày.
