Tuyến metro dài 33,2 km, kết nối Thủ Dầu Một với trung tâm thành phố
Metro số 2 Thủ Dầu Một – TP.HCM là tuyến đường sắt đô thị dài khoảng 33,2 km, kết nối khu vực Thủ Dầu Một với trung tâm TP.HCM qua hành lang Quốc lộ 13 và được quy hoạch có 24 nhà ga. Quy mô này hứa hẹn mở thêm lựa chọn đi lại liên đô thị, nhưng trước khi người dân có thể hưởng lợi từ kết nối mới, dự án phải giải quyết một bài toán gần gũi hơn: thu hồi đất metro và bảo đảm quyền lợi cho những hộ nằm dọc tuyến. Tuyến đi qua 16 phường, từ Bình Dương, Phú Lợi, Thủ Dầu Một đến Bình Hòa, Thạnh Mỹ Tây, Bến Thành và Bàn Cờ. Theo quy hoạch, 11 ga trên cao mang mã C0–C10, còn 13 ga ngầm mang mã C11–C23. Điểm đầu là ga S5 thuộc tuyến metro số 1 ở phường Bình Dương; điểm cuối là ga Tao Đàn tại phường Bến Thành.

Gần 86 ha đất, hàng nghìn trường hợp chịu ảnh hưởng
Kế hoạch bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự kiến ảnh hưởng khoảng 85,8 ha đất tại 16 phường, với tổng cộng khoảng 2.652 trường hợp. Trong đó, 2.092 trường hợp dự kiến bị thu hồi một phần diện tích, còn 560 trường hợp thuộc diện thu hồi toàn bộ. Con số lớn này cho thấy giải phóng mặt bằng không thể chỉ được xem là khâu kỹ thuật để mở đường cho công trình: với từng hộ, ranh thu hồi có thể quyết định nơi ở, lối tiếp cận nhà và khả năng tiếp tục kinh doanh. Ngày 14/11, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM phối hợp với chính quyền các phường Bình Hòa, Thuận An và Thạnh Mỹ Tây tổ chức hội nghị công bố thông tin về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đây là bước cần thiết, nhưng đối thoại chỉ có ý nghĩa khi người dân nhận được thông tin cụ thể cho thửa đất của mình.

Khảo sát, kiểm đếm phải đi cùng phương án bồi thường rõ ràng
Tại Bình Hòa, khu vực hai ga C9 và C10 dự kiến ảnh hưởng khoảng 95.700 m², liên quan 186 trường hợp; trong số đó, 156 trường hợp bị thu hồi một phần và 30 trường hợp bị thu hồi toàn bộ. Ở Thạnh Mỹ Tây, dự án dự kiến ảnh hưởng 183 trường hợp quanh các ga C19 và C20; tại Thuận An, mặt bằng cần thu hồi thuộc các khu phố Hưng Lộc, Thạnh Bình và An Thạnh. Những con số tại từng phường mới là bức tranh tổng quát: phạm vi cụ thể phải được xác định qua đo đạc, khảo sát, kiểm đếm và đối chiếu hồ sơ. Người dân đã đề nghị làm rõ phần đất còn lại sau thu hồi có đủ điều kiện xây dựng, sinh sống và kinh doanh hay không. Vì vậy, bồi thường metro cần được công bố minh bạch theo từng trường hợp, đồng thời làm rõ hỗ trợ và phương án tái định cư, thay vì chỉ thông báo diện tích chung.

Tiến độ dự án phụ thuộc vào cách xử lý tác động tại chỗ
TP.HCM dự kiến tập trung bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trong giai đoạn 2026–2027; quỹ nhà, đất tái định cư sẽ được rà soát tại các khu hiện có ở Phú Lợi, Thuận An và những địa bàn liên quan, đồng thời nghiên cứu bổ sung theo nhu cầu thực tế. Dự án dự kiến khởi công vào cuối năm 2026 và đặt mục tiêu hoàn thành, đưa vào khai thác năm 2030. Khoảng thời gian này khiến việc xác định ranh mốc, kiểm đếm tài sản và công bố phương án tại các phường trở thành nhiệm vụ cấp thiết, không phải thủ tục có thể để đến sát ngày thi công. Tuyến metro số 2 TP.HCM có thể cải thiện kết nối khi hoàn thành, nhưng tiến độ sẽ khó nhận được sự đồng thuận nếu các hộ chưa biết rõ đất nào bị thu hồi, phần còn lại được xử lý ra sao và mức hỗ trợ áp dụng thế nào. Kết luận cần giữ vững: chất lượng giải phóng mặt bằng được đo bằng sự rõ ràng và công bằng với từng gia đình.






