Bắt đầu từ những chuyển động nhỏ
Tập luyện tuổi cao là việc duy trì các chuyển động phù hợp với thể trạng để giữ sức mạnh, khả năng thăng bằng và sự linh hoạt trong sinh hoạt thường ngày. Câu chuyện của bà Fuku cho thấy thói quen ấy không cần bắt đầu bằng một chương trình phức tạp: ở tuổi 103, bà vẫn làm việc sáu ngày mỗi tuần tại nhà hàng mì ramen của gia đình và tranh thủ tập squat trong lúc chờ mì chín. Bà bắt đầu rèn luyện sức mạnh từ năm 101 tuổi, còn nhà hàng đã được gia đình duy trì hơn 60 năm. Đó là một lời nhắc đáng giá: tuổi tác không buộc ta phải ngừng xây dựng sức khỏe. Theo số liệu Bộ Y tế Nhật Bản được dẫn lại trong bài viết, nước này có 107.677 người từ 100 tuổi trở lên, gần 88% là phụ nữ. Với Fuku, công việc còn đem lại nhịp sinh hoạt, mục đích và cơ hội gặp gỡ mọi người.
Sống khỏe tuổi 100 bằng nếp sinh hoạt tự chủ
Ở Đà Nẵng, cụ Vương Nghiên là hình ảnh gần gũi của việc sống khỏe tuổi 100: cụ thức dậy từ 5 giờ sáng để tập thể dục, rồi đạp xe đi ăn sáng và dạo quanh khu dân cư. Những chuyến đi ấy vừa giữ cơ thể hoạt động, vừa tạo dịp trò chuyện với hàng xóm, bạn bè. Tròn 100 tuổi, cụ vẫn minh mẫn, tự đi lại, nấu ăn và làm những việc cá nhân; dù có chín người con, cụ vẫn muốn tự làm những gì còn có thể. Nếp ăn của cụ cũng giản dị, mỗi bữa khoảng một chén cơm. Cụ nói vận động thường xuyên, ăn uống vừa phải và duy trì thói quen quen thuộc là điều quan trọng. Đây không phải công thức bảo đảm tuổi thọ, nhưng là những lựa chọn thực tế giúp duy trì tính độc lập và niềm vui mỗi ngày. Gần đây, cụ còn được thăm, chúc thọ nhân Ngày Quốc tế Người cao tuổi.
Thể thao giữ kết nối và nâng đỡ tinh thần
Vận động hàng ngày có thêm sức hút khi đi cùng tình bạn. Bà Nguyễn Thị Tím, 71 tuổi ở TP.HCM, đều đặn chơi cầu lông với những người trẻ; môn thể thao đã gắn bó với bà suốt 30 năm. Bà vẫn theo dõi từng đường cầu, di chuyển trên sân và vui vẻ trò chuyện với bạn chơi. Câu chuyện bà từng lo mái tóc bạc khiến mọi người không rủ mình đánh cầu, rồi được các bạn trẻ đón nhận, cho thấy cảm giác thuộc về cộng đồng cũng quan trọng không kém bài tập. Ở Mỹ, bà Margie Hennesy bắt đầu rèn thể lực ở tuổi 83, sau khi người chồng gắn bó 62 năm qua đời; tập gym mỗi ngày trở thành một cách để bước tiếp và giữ sự tự lập. Hiện ở tuổi 90, bà chuẩn bị tham gia Hyrox, cuộc thi gồm 8 km chạy và tám phần thử thách thể lực. Bà đã nâng mức tạ từ 27 kg lên hơn 90 kg.
Bí quyết sống lâu không phải một công thức duy nhất
Những câu chuyện này không chứng minh rằng tập thể dục sẽ giúp ai cũng sống đến 100 tuổi. Tuổi thọ còn liên quan đến di truyền, dinh dưỡng, điều kiện sống, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và nhiều thói quen khác. Điều có thể học hỏi là sự đều đặn: squat giữa ca làm, đạp xe quanh xóm, chơi cầu lông cùng bạn bè hay đến phòng gym để vượt qua mất mát. Với người cao tuổi tích cực, vận động còn hỗ trợ sức mạnh cơ bắp, thăng bằng và độ linh hoạt cần cho việc tự chăm sóc bản thân. Tuy vậy, tập luyện tuổi cao nên được điều chỉnh theo thể trạng; người có vấn đề về xương khớp hoặc giữ thăng bằng cần chọn bài phù hợp và hỏi ý kiến chuyên gia y tế trước khi bắt đầu. Bí quyết sống lâu không nằm ở một bài tập thần kỳ, mà có thể bắt đầu từ chuyển động vừa sức, những mối quan hệ ấm áp và một nếp sống có ý nghĩa.
