Video ngắn không còn là kỹ năng phụ
Sản xuất video ngắn cho mạng xã hội là quy trình báo chí cô đọng thông tin thành nội dung hình ảnh dọc, có thông điệp rõ và phù hợp với cách công chúng xem tin trên nền tảng số. Ở Quảng Ninh, kỹ năng này đang được chuyển từ nội dung đào tạo thành một tiêu chí đánh giá công việc, cho thấy tòa soạn muốn đo năng lực số bằng sản phẩm thực tế chứ không chỉ bằng kế hoạch.
Hội Nhà báo thành phố phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí thuộc Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức khóa học “Kỹ năng sản xuất video ngắn trên mạng xã hội”, kết thúc sau thời gian học và thực hành. Chương trình được xem là bước triển khai định hướng nâng cao kỹ năng số và chuyển đổi số trong báo chí. Đây là hướng đi hợp lý: khi công chúng tiếp nhận tin qua nhiều định dạng, kỹ năng nhà báo cần mở rộng, nhưng vẫn phải giữ chuẩn mực và giá trị cốt lõi của báo chí truyền thống.
Đào tạo bằng sản phẩm, không chỉ bằng lý thuyết
Nội dung khóa đào tạo báo chí tập trung vào những khâu quyết định chất lượng video: chọn đề tài, xây dựng kịch bản, xác định thông điệp, tổ chức hình ảnh, âm nhạc và phụ đề. Nhà báo Ngô Trần Thịnh, Trưởng phòng Đa phương tiện của Trung tâm Tin tức, Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, hướng dẫn học viên qua trao đổi nghiệp vụ, thảo luận nhóm và thực hành tại hiện trường.
Học viên trực tiếp quay, dựng bằng thiết bị di động rồi hoàn thiện sản phẩm dưới sự hướng dẫn của giảng viên. Mỗi cá nhân hoặc nhóm thực hiện hai video dọc, dài từ 60 đến 90 giây; các sản phẩm được trình bày, phân tích về hiệu quả truyền đạt và mức độ thu hút người xem, đồng thời nhận góp ý về nhịp dựng và bố cục nội dung. Cách học này có giá trị vì buộc người làm báo biến kiến thức thành năng lực có thể kiểm chứng.
Đưa sản phẩm số vào thước đo công việc
Điểm đáng chú ý không dừng ở lớp học. Ngay sau khóa đào tạo, Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh dự kiến đưa việc sản xuất, phát triển nội dung số vào tiêu chí đánh giá lãnh đạo, quản lý, phóng viên và biên tập viên. Sản phẩm báo chí số còn được tính trong xếp loại hằng tháng và chấm điểm đầu ra, bên cạnh sản phẩm báo chí truyền thống.
Đây là thay đổi có sức nặng hơn một lời kêu gọi đổi mới: khi video mạng xã hội gắn với đánh giá công việc, tòa soạn đặt trách nhiệm sản xuất nội dung số vào quy trình thường nhật. Tuy vậy, tiêu chí chỉ có ý nghĩa nếu chất lượng thông tin, độ chính xác và giá trị phục vụ công chúng được coi trọng ngang với khả năng thu hút lượt xem. Nếu chỉ chạy theo hình thức, video ngắn có thể rút gọn cả bối cảnh lẫn chiều sâu.
Từ lớp học đến độc giả trên nền tảng số
Lãnh đạo đơn vị đề nghị học viên sớm áp dụng kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp, đồng thời yêu cầu cán bộ quản lý làm gương trong học tập và thực hiện nhiệm vụ. Trước mắt, các cơ quan báo chí tập trung làm video về hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày truyền thống vùng mỏ, truyền thống ngành Than 12/11, nhấn mạnh giá trị văn hóa, lịch sử của ngành than cùng tiềm năng du lịch Quảng Ninh mùa thu đông.
Học viên ở địa phương được khuyến khích gửi sản phẩm chất lượng để phát hành trên nền tảng số, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận công chúng. Đây là phần thiết thực nhất của chương trình: kỹ năng chỉ phát huy tác dụng khi nội dung đến được với người xem và đáp ứng nhu cầu thông tin của họ. Quảng Ninh đã gắn đào tạo với thực hành và đánh giá; bước tiếp theo là bảo đảm video ngắn vừa hấp dẫn, vừa giữ độ tin cậy và chiều sâu nghề nghiệp.
